Ninh Bình: Cụ bà 80 tuổi không được nhận Giấy Mừng thọ, gia đình nghi do mâu thuẫn cá nhân

Cụ Nguyễn Thị Lan (bìa phải, 80 tuổi) chạnh lòng khi người khác có Giấy Mừng thọ để chụp ảnh cùng con cháu, còn mình thì không có

Buổi lễ đầu xuân và khoảnh khắc lặng đi

Chiều mùng 4 Tết Bính Ngọ 2026, Nhà văn hóa tổ dân phố Đọ Xá rộn ràng hơn thường lệ. Trên phông sân khấu, tấm biển đỏ ghi rõ “Lễ mừng thọ - Hội Người cao tuổi Việt Nam - Chi hội Người cao tuổi tổ dân phố Đọ Xá” được treo trang trọng. Hàng ghế phía dưới kín người. Con cháu chờ đến lượt ông bà được xướng tên, ánh mắt không giấu được niềm tự hào.

Danh sách 27 cụ tròn 70, 75, 80, 85, 90, 95 và trên 100 tuổi được xướng tên lần lượt. Mỗi cụ bước lên sân khấu trong tiếng vỗ tay. Đại diện ban tổ chức trao quà mừng thọ (tiền mặt), Giấy Mừng thọ và chụp ảnh lưu niệm. Không khí trang trọng nhưng ấm cúng.

Đến lượt cụ Nguyễn Thị Lan, 80 tuổi, cụ bà cũng được trao quà (500.000 đồng) - mức áp dụng cho người tròn 80 tuổi theo quy định địa phương. Tuy nhiên, khác với những cụ trước đó, cụ Lan không được trao Giấy Mừng thọ.

“Năm 75 tuổi, tôi vẫn nhận Giấy Mừng thọ bình thường. Nhìn các cụ cùng tuổi được trao đầy đủ, còn mình thì khác, tôi cũng thấy chạnh lòng. Con cháu ngồi dưới chứng kiến, tôi càng ái ngại", cụ bày tỏ.

Theo cụ Lan, trước đây bà từng có xích mích với một số hội viên trong Chi hội người cao tuổi tổ dân phố. Vì thế, cụ đặt câu hỏi liệu việc không được trao Giấy Mừng thọ có liên quan đến mâu thuẫn cá nhân hay không?

Tổ trưởng tổ dân phố Đọ Xá phát biểu tại buổi lễ chúc thọ, mừng thọ.

Về sự việc này, ông Lê Văn Lợi - Tổ trưởng tổ dân phố Đọ Xá - cho biết: cụ Nguyễn Thị Lan hiện vẫn là hội viên Hội Người cao tuổi Việt Nam. Ông cũng thừa nhận, cụ Lan từng có mâu thuẫn với một số hội viên và đã xảy ra tranh cãi trong khoảng 2 cuộc họp của Chi hội.

Theo ông Lợi, trước đó, Chi hội đã lập biên bản đưa cụ Lan ra khỏi danh sách trao Giấy Mừng thọ. Vì vậy, năm nay không in Giấy cho cụ.

Khi được hỏi căn cứ nào để lập danh sách và loại tên một người đủ 80 tuổi khỏi danh sách đề nghị trao Giấy Mừng thọ, ông Lợi nói cần làm việc thêm với UBND phường và Chi hội để làm rõ.

Trao đổi với phóng viên, bà Lê Phương Thức - Chi hội phó Người cao tuổi tổ dân phố Đọ Xá -cho biết hằng năm, danh sách các cụ đến tuổi tròn do Chi hội trưởng lập, sau đó báo cáo UBND phường để thực hiện. Trong trường hợp cụ Lan, quyết định không đưa tên vào danh sách là do Chi hội trưởng thực hiện.

“Tôi đã nhiều lần đề xuất vinh danh cụ Lan như các cụ khác nhưng không được thống nhất”, bà Thức nói.

Đáng chú ý, theo bà Thức, đến nay chưa có bất kỳ quyết định chính thức nào của cơ quan có thẩm quyền về việc cụ Lan không đủ điều kiện được trao Giấy Mừng thọ.

Anh C. - cháu cụ Lan - chia sẻ: “Ở tuổi 80, điều các cụ cần nhất là danh dự và sự tôn trọng, kính trọng. Khi các cụ khác đều có Giấy Mừng thọ, riêng bà tôi không có, gia đình khó tránh khỏi cảm giác bà bị phân biệt đối xử”, anh nói.

Liên quan sự việc, ông Hoàng Cao Liêm - Chủ tịch UBND phường Phủ Lý - cho biết đã nắm được phản ánh và sẽ kiểm tra cụ thể.

Cụ Nguyễn Thị Lan vẫn được nhận Giấy Mừng thọ thời điểm 75 tuổi

Thẩm quyền nào quyết định việc không cấp Giấy Mừng thọ?

Về góc độ pháp lý, Luật sư Hoàng Văn Hà - Công ty Luật TNHH ARC Hà Nội - cho rằng cần nhìn nhận sự việc trên cơ sở quy định của Luật Người cao tuổi năm 2009.

Theo ông Hà, Điều 2 của luật xác định người cao tuổi là công dân Việt Nam từ đủ 60 tuổi trở lên. Điều 3 nhấn mạnh nguyên tắc tôn trọng, bảo đảm để người cao tuổi được hưởng các chính sách của Nhà nước một cách công bằng, nhân văn.

Đối với hoạt động chúc thọ, mừng thọ, Điều 21 quy định người cao tuổi được tổ chức mừng thọ vào các mốc 70, 75, 80, 85, 90, 95 và từ 100 tuổi trở lên; UBND cấp xã có trách nhiệm phối hợp với Hội Người cao tuổi Việt Nam và gia đình tổ chức thực hiện. “Luật không đặt ra điều kiện người được mừng thọ phải là hội viên Hội Người cao tuổi. Đây là chính sách áp dụng theo độ tuổi và tình trạng cư trú hợp pháp tại địa phương", luật sư Hà thông tin.

Theo phân tích của luật sư, khi một công dân tròn 80 tuổi, họ thuộc đối tượng được tổ chức mừng thọ theo quy định. Việc không đưa tên một cá nhân đủ tuổi vào danh sách cấp Giấy Mừng thọ, nếu không có căn cứ pháp lý rõ ràng và quyết định hợp pháp của cơ quan có thẩm quyền, cần được xem xét lại về tính khách quan và quy định.

Về thẩm quyền, luật giao trách nhiệm tổ chức mừng thọ cho UBND cấp xã. Chi hội Người cao tuổi ở tổ dân phố là tổ chức phối hợp thực hiện, không phải cơ quan hành chính có quyền quyết định cuối cùng việc một công dân có được hưởng chính sách hay không.

“Nếu việc loại tên chỉ dựa trên biên bản nội bộ của Chi hội mà không có quyết định hành chính hợp pháp, thì cần rà soát lại cơ sở pháp lý", ông Hà nêu quan điểm.

Luật sư Hoàng Văn Hà - Công ty Luật TNHH ARC Hà Nội

Ông Hà cũng dẫn Điều 9 của luật, trong đó nghiêm cấm hành vi phân biệt đối xử, xúc phạm danh dự, nhân phẩm người cao tuổi. “Trong trường hợp việc không cấp Giấy Mừng thọ xuất phát từ mâu thuẫn cá nhân hoặc lý do không khách quan, dẫn đến một người đủ 80 tuổi bị đối xử khác với những người cùng độ tuổi trên cùng địa bàn, thì có thể đặt ra vấn đề về dấu hiệu phân biệt đối xử trong quá trình thực thi chính sách", luật sư nói.

Luật sư Hà cho rằng, UBND phường Phủ Lý cần rà soát lại quy trình lập danh sách, căn cứ loại tên và việc phối hợp tổ chức mừng thọ để bảo đảm đúng đối tượng, đúng thẩm quyền, đúng tinh thần của pháp luật. Trường hợp người dân cho rằng quyền, lợi ích hợp pháp của mình bị ảnh hưởng, họ có quyền thực hiện khiếu nại theo quy định.

Nguyễn Hải