Nỗ lực giữ vững địa bàn không có tảo hôn ở hai xã vùng khó khăn ở Quảng Ngãi

Dù địa bàn miền núi, biên giới còn nhiều khó khăn, đồng bào dân tộc thiểu số chiếm tỷ lệ cao, hai xã Tu Mơ Rông và Đăk Long (tỉnh Quảng Ngãi) không ghi nhận trường hợp tảo hôn trong kỳ báo cáo nhờ nỗ lực tuyên truyền, vận động từ cơ sở.

Đa dạng cách tuyên truyền chống tảo hôn, phát huy vai trò cộng đồng

Tu Mơ Rông là xã vùng sâu, vùng xa, có 9/9 thôn thuộc diện đặc biệt khó khăn. Toàn xã có 1.406 hộ, trong đó 215 hộ nghèo, chiếm 16,8%; trên 95% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, chủ yếu là người Xơ Đăng.

Tại xã Đăk Long, cả 9/9 thôn đều thuộc khu vực biên giới. Địa phương có 10 dân tộc cùng sinh sống, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm hơn 89%. Theo kết quả rà soát cuối năm 2025, xã còn 127 hộ nghèo, chiếm 7,61%, và 105 hộ cận nghèo, chiếm 6,29%.

Trong điều kiện đời sống người dân còn nhiều khó khăn, việc duy trì địa bàn không có tảo hôn là kết quả đáng ghi nhận từ sự vào cuộc của chính quyền và cộng đồng.

Theo ông Nguyễn Bá Thành, Phó Chủ tịch UBND xã Tu Mơ Rông, trong năm qua, toàn xã có 45 cặp kết hôn, không ghi nhận trường hợp tảo hôn.

Để đạt được kết quả này, địa phương xác định tuyên truyền, vận động là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao nhận thức, từng bước thay đổi hành vi của người dân về hôn nhân và gia đình.

Trong năm 2026, xã đã tổ chức lồng ghép 18 buổi tuyên truyền, phổ biến pháp luật với 1.620 lượt người tham gia. Nội dung tập trung vào quy định về độ tuổi kết hôn; tác hại của tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống đối với sức khỏe sinh sản, bà mẹ, trẻ em và chất lượng dân số.

Xã cũng vận động các gia đình quan tâm, giáo dục con em, không để xảy ra tình trạng kết hôn khi chưa đủ tuổi; khuyến khích thanh thiếu niên tiếp tục học tập, rèn luyện, nâng cao kiến thức và kỹ năng sống.

Một trong những cách làm được Tu Mơ Rông chú trọng là phát huy vai trò của già làng, người có uy tín, trưởng thôn, cán bộ đoàn thể và những người am hiểu phong tục, tập quán địa phương. Đây là lực lượng có tiếng nói trong cộng đồng, góp phần vận động người dân từ bỏ những tập quán không còn phù hợp, xây dựng nếp sống văn minh trong hôn nhân và gia đình.

Nhiều địa phương đông đồng bào dân tộc thiểu số đã phát huy vai trò của người có uy tín trong tuyên truyền, đưa thông tin chính sách của Đảng, Nhà nước về gần với người dân.

Nhiều địa phương đông đồng bào dân tộc thiểu số đã phát huy vai trò của người có uy tín trong tuyên truyền, đưa thông tin chính sách của Đảng, Nhà nước về gần với người dân.

Bên cạnh tuyên truyền trực tiếp, xã tổ chức 2 hội thi tuyên truyền pháp luật với khoảng 180 lượt người tham gia; lồng ghép nội dung phòng, chống tảo hôn vào các hoạt động tại thôn, sinh hoạt của chi hội phụ nữ, chi đoàn thanh niên và các tổ chức đoàn thể.

Công tác tư vấn sức khỏe sinh sản vị thành niên, sức khỏe tình dục, bình đẳng giới, chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em cũng được phối hợp triển khai với Trạm Y tế, trường học và các tổ chức đoàn thể. Đối với những trường hợp có nguy cơ kết hôn sớm, địa phương phối hợp cùng gia đình, nhà trường và người có uy tín để tuyên truyền, vận động kịp thời.

Tại Đăk Long, công tác phòng, chống tảo hôn cũng được triển khai với nhiều hình thức phù hợp điều kiện thực tế. Bà Hoàng Thị Thủy, Phó Chủ tịch UBND xã, cho biết trong 6 tháng đầu năm 2026, UBND xã đã chỉ đạo các cơ quan, đơn vị và các thôn đẩy mạnh truyền thông, vận động người dân thực hiện nghiêm quy định pháp luật về hôn nhân và gia đình.

Thông tin được truyền tải qua hệ thống truyền thanh xã, các cuộc họp thôn, sinh hoạt chi bộ, hoạt động của tổ chức đoàn thể, pa-nô, băng rôn, tờ rơi và các nền tảng mạng xã hội.

Địa phương sử dụng các tài liệu truyền thông do cấp trên cung cấp, gồm tờ rơi, pa-nô, áp phích, tài liệu hỏi - đáp pháp luật để tuyên truyền tại cộng đồng, trường học và các buổi sinh hoạt đoàn thể.

Cùng với đó, xã lồng ghép nội dung phòng, chống tảo hôn vào các chương trình chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe bà mẹ và trẻ em, dân số - kế hoạch hóa gia đình. Trạm Y tế xã phối hợp với các cơ quan, đơn vị tư vấn cho thanh thiếu niên và người dân về sức khỏe sinh sản vị thành niên, sức khỏe tiền hôn nhân, độ tuổi kết hôn theo quy định và những hệ lụy của kết hôn sớm.

Thông qua các hoạt động này, địa phương từng bước nâng cao nhận thức của người dân, đặc biệt là thanh thiếu niên và đồng bào dân tộc thiểu số, về lựa chọn bạn đời, thực hiện đăng ký kết hôn đúng quy định pháp luật.

Theo thống kê, trong 6 tháng đầu năm 2026, Đăk Long có 48 cặp kết hôn, không ghi nhận trường hợp tảo hôn.

Tiếp tục khắc phục khó khăn, ngăn ngừa nguy cơ từ sớm

Dù đạt kết quả tích cực, công tác phòng, chống tảo hôn tại hai xã vẫn đối mặt với những khó khăn đặc thù.

Tại Tu Mơ Rông, địa hình miền núi phức tạp, dân cư phân bố không đồng đều, một số thôn xa trung tâm khiến việc tổ chức tuyên truyền và tiếp cận các nhóm đối tượng chưa thuận lợi. Một bộ phận người dân còn chịu ảnh hưởng của phong tục, tập quán cũ; thanh thiếu niên còn hạn chế về kiến thức sức khỏe sinh sản, kỹ năng sống và định hướng nghề nghiệp.

Việc phối hợp, trao đổi thông tin giữa gia đình, nhà trường, thôn và các tổ chức đoàn thể có thời điểm chưa kịp thời. Trong khi đó, đội ngũ phụ trách công tác dân tộc, dân số, gia đình và trẻ em chủ yếu kiêm nhiệm, kinh phí và phương tiện tuyên truyền còn hạn chế.

Tại Đăk Long, công tác tuyên truyền ở một số thôn chưa được thực hiện thường xuyên, hình thức chưa thật sự phong phú. Trình độ dân trí không đồng đều cũng ảnh hưởng đến hiệu quả vận động. Đáng chú ý, thanh thiếu niên tiếp xúc với mạng xã hội từ sớm nhưng chưa có kỹ năng phòng vệ.

Thực tế, trong năm qua, Tu Mơ Rông ghi nhận 4 bà mẹ sinh con khi dưới 18 tuổi; Đăk Long có 6 trường hợp trong 6 tháng đầu năm 2026.

Những con số này cho thấy bên cạnh việc ngăn ngừa tảo hôn, hai địa phương vẫn cần tiếp tục đẩy mạnh giáo dục sức khỏe sinh sản vị thành niên, trang bị kỹ năng sống cho thanh thiếu niên và tăng cường phối hợp giữa gia đình, nhà trường, chính quyền, đoàn thể. Đây là những giải pháp cần được duy trì thường xuyên để bảo vệ trẻ em gái, góp phần xây dựng gia đình tiến bộ và nâng cao chất lượng dân số tại địa phương.

Nguồn VietnamNet: https://vietnamnet.vn/no-luc-giu-vung-dia-ban-khong-co-tao-hon-o-hai-xa-vung-kho-khan-2575160.html