Nỗ lực phân bổ vốn chương trình mục tiêu quốc gia
Với quyết tâm hoàn thành các mục tiêu đề ra của Chương trình Mục tiêu quốc gia (MTQG) xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi tỉnh Khánh Hòa giai đoạn 2026 - 2030, Ban Thường vụ Tỉnh ủy, UBND tỉnh đang quyết liệt chỉ đạo các sở, ngành, địa phương khẩn trương rà soát, hoàn thiện danh mục nhiệm vụ, dự án và phương án phân bổ vốn, bảo đảm tuân thủ quy định. UBND tỉnh sẽ thành lập tổ liên ngành trực tiếp xuống các địa phương để hỗ trợ, giải quyết những vướng mắc.
Nhiều dự án chưa đủ điều kiện để phân bổ vốn
Giai đoạn 2026 - 2030, dự kiến trên địa bàn tỉnh có 469 dự án đầu tư công thuộc chương trình MTQG được triển khai, với tổng kinh phí hơn 3.300 tỷ đồng. Tuy nhiên, đến nay mới chỉ có 103 dự án đáp ứng đầy đủ các điều kiện để tiến hành phân bổ vốn.
Một khu vực xã Khánh Vĩnh.
Qua rà soát của Sở Tài chính, xác định nguyên nhân chủ yếu do hiện nay, hồ sơ dự án của nhiều cơ quan, đơn vị, địa phương chưa có nội dung thuyết minh cơ sở phân bổ vốn, biểu tính điểm tiêu chí phân bổ vốn, tỷ lệ đối ứng ngân sách cấp xã theo quy định. Đối với danh mục dự án đầu tư công, nhiều dự án chưa thực hiện đánh giá hạch toán kinh tế - xã hội, hiệu quả đầu tư theo quy định; các dự án thuộc lĩnh vực giao thông, nông nghiệp, thủy lợi, cấp, thoát nước, hạ tầng kỹ thuật đô thị chưa đánh giá các chỉ tiêu kinh tế. Cụ thể, một số dự án như: Phát triển kinh tế nông, lâm nghiệp bền vững gắn với bảo vệ rừng và nâng cao thu nhập cho người dân chưa thực hiện đánh giá các chỉ tiêu kinh tế; Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THPT Ninh Thuận (phường Phan Rang), Trường THCS và THPT Nguyễn Thái Bình (xã Bắc Khánh Vĩnh) chưa lượng hóa các chỉ tiêu về hiệu quả xã hội như quy mô học sinh và giáo viên, tỷ lệ trường, lớp đạt chuẩn, khả năng tiếp cận và chất lượng dịch vụ giáo dục, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Các dự án bố trí dân cư vùng sạt lở thôn Gia É (xã Bác Ái Tây); kè chống sạt lở khu dân cư dọc sông Cái đoạn qua trung tâm xã Khánh Vĩnh; bố trí dân cư ở những nơi có nguy cơ sạt lở thôn Tà Giang (xã Tây Khánh Sơn) chưa thực hiện đánh giá các chỉ tiêu kinh tế và lượng hóa các chỉ tiêu hiệu quả xã hội khác…
Theo bà Trần Thị Ngọc Giàu - Phó Giám đốc Sở Tài chính, đối với việc đánh giá kết quả đạt được sau đầu tư của các dự án, đa số các dự án đều mô tả thông tin chung chung, chưa gắn với việc phân tích, đánh giá mức độ thiếu hụt, năng lực mới dự kiến tăng thêm sau đầu tư và khả năng bù đắp mức độ thiếu hụt góp phần hoàn thành các mục tiêu đề ra của chương trình MTQG. Về tính trọng tâm, trọng điểm của danh mục đầu tư, các dự án đề xuất đầu tư còn nhỏ lẻ, dàn trải; một số dự án chưa xác định cụ thể tên công trình, địa điểm, quy mô và kết quả đầu ra, nội dung còn mang tính mô tả định hướng của nội dung thành phần, chưa phải là thông tin cụ thể của một dự án đầu tư.
Tại Kết luận số 352 ngày 30-9 về việc cho ý kiến đối với kế hoạch thực hiện Chương trình MTQG tỉnh Khánh Hòa giai đoạn 2026 - 2030, Ban Thường vụ Tỉnh ủy giao Đảng ủy UBND tỉnh, lãnh đạo UBND tỉnh chỉ đạo rà soát kỹ để hoàn chỉnh dự thảo kế hoạch, bảo đảm việc triển khai thực hiện chặt chẽ, đúng quy định của pháp luật, đạt mục tiêu đề ra, nhất là việc phân bổ vốn các nhiệm vụ, dự án, cơ quan, đơn vị, địa phương phải bảo đảm đúng mục tiêu, đúng đối tượng thụ hưởng, đúng nguồn vốn, đúng nguyên tắc "bố trí vốn tập trung, không dàn trải, giảm số lượng dự án tối thiểu 30% so với giai đoạn 2021 - 2025" (theo Kết luận số 18, ngày 2-4-2026 của Ban Chấp hành Trung ương); trong đó, rà soát các xã được xác định lên phường không đưa vào mục tiêu thực hiện đạt chuẩn nông thôn mới. Danh mục công trình, dự án phải cụ thể và phải đánh giá sự cần thiết, tính khả thi, tính hiệu quả, sự phù hợp quy hoạch có liên quan, dự kiến nguồn vốn và mức vốn theo quy định; bảo đảm không trùng lặp với các nhiệm vụ, dự án đã được bố trí nguồn vốn hoặc dự kiến nguồn vốn đầu tư tại các chương trình, kế hoạch khác; việc phân bổ vốn phải đúng nguyên tắc, tiêu chí, định mức theo Nghị quyết của HĐND tỉnh và các quy định có liên quan.
Khẩn trương rà soát, tháo gỡ khó khăn
Để khẩn trương tháo gỡ các vướng mắc nêu trên, ngày 16-10, UBND tỉnh đã tổ chức cuộc họp nghe lãnh đạo các sở, ngành, địa phương báo cáo kết quả rà soát, hoàn thiện danh mục nhiệm vụ, dự án và phương án phân bổ vốn thực hiện chương trình MTQG. Tại cuộc họp, ông Châu Ngô Anh Nhân - Giám đốc Sở Tài chính cho biết, đối với nhóm hơn 300 dự án còn lại của chương trình MTQG, sở đề nghị các địa phương đánh giá được kết quả định lượng sau đầu tư, gắn với năng lực tăng thêm và các mục tiêu của chương trình MTQG; tuân thủ nghiêm nguyên tắc đầu tư có trọng tâm, trọng điểm. Các dự án có cùng mục tiêu, lĩnh vực, phạm vi, đối tượng và địa bàn cần được hợp nhất thành một dự án có quy mô phù hợp, tránh chia nhỏ lẻ.
Bưởi da xanh được bày bán tại phiên chợ nông sản xã Khánh Vĩnh. Ảnh: CÔNG ĐỊNH
Ông Nguyễn Duy Quang - Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho rằng, đối với các dự án đặc thù thuộc lĩnh vực môi trường hay phòng, chống thiên tai, hiệu quả đầu tư không chỉ đo đếm bằng các chỉ số tài chính, kinh tế đơn thuần mà nằm ở hiệu quả xã hội, hiệu quả an sinh, khả năng giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản cho Nhân dân. Do đó, cần có sự phối hợp xem xét, đánh giá tích cực, linh hoạt để các dự án thiết thực này sớm được phê duyệt và triển khai.
Chỉ đạo tại cuộc họp, đồng chí Trịnh Minh Hoàng - Phó Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các sở, ngành, địa phương khẩn trương rà soát danh mục dự án, quyết liệt tháo gỡ khó khăn, quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ được giao. Trong quá trình lựa chọn dự án, các ngành chức năng cần rà soát kỹ lưỡng các hợp phần đầu tư nông thôn miền núi, ngành nông nghiệp, dân tộc để tránh chồng chéo giữa các chương trình. Đối với những dự án không còn khả năng triển khai, vướng mắc cơ chế kéo dài hoặc thiếu tính khả thi như quy hoạch hay mô hình trồng dược liệu bị ràng buộc bởi quy định chuyên ngành, các đơn vị cần chủ động báo cáo rõ ràng để kịp thời điều chỉnh, chuyển đổi nguồn vốn, tránh tình trạng chậm giải ngân làm ảnh hưởng đến đánh giá chung. Công tác thẩm định cần linh hoạt, công nhận các giá trị về môi trường và an sinh xã hội chứ không thuần túy đo lường bằng hiệu quả kinh tế. Sở Tài chính ban hành văn bản hướng dẫn cụ thể cho các địa phương. Bí thư và Chủ tịch UBND các địa phương cần nêu cao vai trò, trách nhiệm trong việc trực tiếp chỉ đạo, siết chặt kỷ luật đầu tư, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng đầu tư kém hiệu quả, gây thất thoát, lãng phí ngân sách nhà nước.
Về tổ chức thực hiện, Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao nhiệm vụ là cơ quan thường trực, khẩn trương tham mưu thành lập Văn phòng điều phối việc thực hiện. Thời gian tới, UBND tỉnh sẽ thành lập các tổ công tác liên ngành trực tiếp xuống các địa phương để kiểm tra, đôn đốc, giám sát và tháo gỡ vướng mắc, bảo đảm tiến độ triển khai chương trình MTQG.
