Nông dân Thanh Hoá nguy cơ mất trắng hàng trăm hecta mía, dứa

160ha mía ở xã Xuân Tín bị ngập trong nước.

Nguy cơ mất trắng sau gần 1 năm đầu tư

Những ngày cuối tháng 9, nhiều cánh đồng mía tại xã Xuân Tín chìm trong nước. Mưa lớn kéo dài khiến nước rút chậm, cây mía vàng lá, đổ rạp, một số diện tích bắt đầu chết dần. Với người trồng mía, thời điểm chuẩn bị thu hoạch cũng là lúc nỗi lo mất mùa, mất vốn ngày càng hiện rõ.

Đứng trước ruộng mía ngập gần nửa thân cây, anh Phạm Văn Thạch (44 tuổi, thôn 3, xã Xuân Tín) không giấu được sự xót xa. Gia đình anh có 2ha mía, dự kiến thu hoạch vào đầu tháng 11 Âm lịch. Nếu thời tiết thuận lợi, mỗi hecta có thể mang lại khoảng 40 triệu đồng lợi nhuận. Thế nhưng, khi cây mía bước vào giai đoạn tích lũy đường, toàn bộ diện tích của gia đình anh lại bị nước nhấn chìm.

Gia đình anh Thạch có 2ha mía đều bị ngập.

“Nhìn đồng mía bị ngập, tôi buồn lắm. Cây đang phát triển tốt mà gặp nước ngập thế này thì coi như công sức, tiền bạc bỏ ra gần một năm có nguy cơ chôn dưới ruộng”, anh Thạch chia sẻ.

Cùng chung nỗi lo, ông Đỗ Đình Luyện (50 tuổi, thôn 4) có 4ha mía bị ngập úng. Đầu năm nay, gia đình ông đầu tư khoảng 150 triệu đồng cho diện tích này, kỳ vọng cuối vụ thu về khoảng 160 triệu đồng tiền lãi. Đây là khoản thu quan trọng để trang trải cuộc sống, thanh toán chi phí sản xuất và chuẩn bị cho vụ tiếp theo.

“Mía bị ngập hết rồi, chưa biết cuối vụ còn thu được bao nhiêu. Nếu năng suất giảm thì số tiền kỳ vọng cũng khó đạt được”, ông Luyện lo lắng.

Theo ông Luyện, cây mía có chu kỳ sinh trưởng khoảng 9 tháng. Từ cuối tháng 2 Âm lịch, người dân bắt đầu xuống giống, sau đó liên tục làm cỏ, bón phân, vun gốc và phòng trừ sâu bệnh. Đến kỳ thu hoạch, gia đình ông thường thuê thêm lao động để thu hoạch kịp thời.

Nguy cơ nông dân mất trắng vụ mía trước tình trạng ngập lụt.

Để bảo đảm đầu ra, gia đình ông ký hợp đồng sản xuất với doanh nghiệp, được cung cấp giống, hỗ trợ hoặc đầu tư phân bón và bao tiêu sản phẩm theo thỏa thuận.

Với khoảng 30 năm gắn bó với cây mía, ông Luyện cho biết loại cây này ưa ẩm nhưng không chịu được tình trạng ngập úng kéo dài. Vì vậy, khâu làm đất, lên luống và tạo rãnh thoát nước có vai trò quan trọng. Khi bị ngâm nước lâu ngày, bộ rễ dễ tổn thương, cây suy yếu, chết hoặc mọc chét, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất.

Thực tế, gia đình ông từng chịu thiệt hại sau đợt mưa lớn năm 2025. Một số diện tích mía bị chết, phần còn lại mọc chét, phát triển kém. Dù doanh nghiệp vẫn giữ giá thu mua khoảng 1,1 triệu đồng/tấn theo cam kết, sản lượng sụt giảm khiến số tiền thu về không đáng kể, gia đình chỉ thu hồi được một phần chi phí đã bỏ ra.

Điều khiến ông Luyện trăn trở nhất là nguy cơ thiếu vốn sản xuất. Sau thiệt hại vụ trước, gia đình phải sử dụng tiền tích lũy để thanh toán chi phí giống, phân bón và tiếp tục xuống giống vụ mới.

“Năm nay, nếu ruộng mía tiếp tục thiệt hại, tôi không biết xoay xở đâu ra tiền để trả các khoản đã đầu tư, rồi tái sản xuất vụ sau”, ông Luyện nói.

Không chỉ cây mía, nhiều hộ trồng dứa tại Xuân Tín cũng đang đối mặt với nguy cơ mất nguồn thu sau nhiều ngày cây trồng bị ngâm trong nước.

Tại khu vực Đồi Cam, ông Nguyễn Văn Cảnh đứng trước vườn dứa rộng khoảng 1ha, với hơn 3 vạn cây từng xanh tốt. Từ năm 2018, ông thuê đất của Nông trường Thống Nhất để phát triển sản xuất. Tuy nhiên, 2 năm liên tiếp, mưa lũ gây ngập úng khiến khoản đầu tư của gia đình đứng trước nguy cơ mất trắng.

Năm ngoái, hơn 1 vạn cây dứa của gia đình ông bị thiệt hại. Năm nay, thêm hơn 1 vạn cây bị nhấn chìm trong nước. Theo dự kiến, vụ dứa sẽ cho thu hoạch vào khoảng tháng 4 năm sau, mang lại nguồn thu hàng trăm triệu đồng nếu thời tiết thuận lợi.

Sau nhiều ngày ngập nước, gần một nửa số cây trong vườn đã bắt đầu úa vàng. Những luống dứa xơ xác không chỉ báo hiệu nguy cơ giảm năng suất mà còn khiến gia đình ông đối diện với khả năng mất khoản vốn đã đầu tư cho giống, phân bón và công chăm sóc.

Tình cảnh tương tự xảy ra với gia đình ông Lê Văn Nam ở thôn 4. Hiện gia đình ông còn hơn 4.000m2 dứa, với khoảng 2 vạn cây. Trước đây, diện tích canh tác có thời điểm lên tới nhiều hecta, tương đương gần 10 vạn cây.

Theo ông Nam, năm ngoái, gia đình mất trắng gần 10 vạn cây dứa, thiệt hại vài trăm triệu đồng. Chi phí đầu tư bình quân khoảng 50 triệu đồng cho mỗi vạn cây. Sau thiệt hại, gia đình mới nhận được 2 triệu đồng hỗ trợ tạm ứng, đến nay chưa nhận thêm, trong khi tiền thuê đất vẫn phải thực hiện theo thỏa thuận.

Những thiệt hại liên tiếp khiến việc duy trì sản xuất của các hộ trồng mía, dứa ngày càng khó khăn. Khi cây trồng bị hư hại, người dân không chỉ mất nguồn thu dự kiến mà còn phải đối mặt với bài toán vốn để khôi phục sản xuất.

Rà soát thiệt hại, tìm phương án hỗ trợ người dân

Ông Đỗ Văn Đạo, Trưởng phòng Kinh tế xã Xuân Tín, cho biết đợt mưa lớn kéo dài từ ngày 16 đến 18/9, đã ảnh hưởng đến nhiều diện tích cây trồng trên địa bàn.

Thống kê ban đầu, toàn xã có gần 240ha cây cối, hoa màu và lúa bị ngập; trong đó, khoảng 165ha mía và 20ha dứa bị ảnh hưởng. Đến ngày 23/9, một số diện tích sản xuất nông nghiệp vẫn chưa thoát khỏi tình trạng ngập úng.

Khoảng 20ha dứa tại xã Xuân Tín cũng ngập do mưa kéo dài.

Theo ông Đạo, mía là cây trồng chủ lực, tạo việc làm và mang lại thu nhập cho hàng trăm lao động địa phương. Việc diện tích lớn bị ngập trong giai đoạn chuẩn bị thu hoạch khiến người dân lo lắng về năng suất, sản lượng cũng như nguồn vốn đầu tư.

Trước tình hình trên, UBND xã Xuân Tín đã chỉ đạo các thôn rà soát diện tích bị ảnh hưởng, từ cây trồng, hoa màu đến nhà cửa, đường sá; đồng thời tổng hợp số liệu, báo cáo cấp có thẩm quyền.

“Chúng tôi động viên và cùng bà con nỗ lực tiêu thoát nước nhằm hạn chế thiệt hại. Sau khi có số liệu đầy đủ, xã sẽ thành lập đoàn khảo sát cùng Ủy ban Mặt trận Tổ quốc để đánh giá thực tế mức độ thiệt hại. Trên cơ sở đó, địa phương tổng hợp, báo cáo UBND tỉnh và các cơ quan chức năng để có hướng hỗ trợ người dân”, ông Đạo thông tin.