Nông nghiệp Việt Nam khởi sắc đầu năm, tạo đà tăng trưởng cho cả năm 2026

Các địa phương phía Bắc tập trung gieo trồng lúa vụ xuân. Ảnh: PV

Giữ nhịp ổn định, nhiều chỉ số tăng trưởng khả quan

Hoạt động sản xuất nông, lâm, thủy sản tháng 1-2026 diễn ra trong điều kiện tương đối thuận lợi và duy trì mức tăng trưởng so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, sản xuất nông nghiệp tiếp tục đóng vai trò chủ lực, tập trung vào gieo cấy, chăm sóc lúa đông xuân và triển khai cây hoa màu vụ mới. Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đến nay cả nước đã gieo cấy được 1.910,7 nghìn héc-ta lúa đông xuân, đạt 93,7% so với cùng kỳ năm 2025. Tại khu vực miền Bắc, diện tích đạt 181,1 nghìn héc-ta, bằng 79,4%. Việc giảm tiến độ so với cùng kỳ chủ yếu do các địa phương chủ động điều chỉnh lịch thời vụ, hạn chế gieo cấy trà xuân sớm, chuyển trọng tâm sang trà xuân muộn nhằm giảm thiểu rủi ro do rét đậm, rét hại đầu vụ. Đây được xem là bước đi linh hoạt, thể hiện sự thích ứng tốt hơn với biến đổi khí hậu và diễn biến thời tiết bất thường.

Ở khu vực miền Nam, diện tích gieo cấy đạt 1.729,6 nghìn héc-ta, bằng 95,5% so với cùng kỳ năm trước. Nhiều địa phương, như: Cần Thơ, Cà Mau, Đồng Tháp, An Giang tiếp tục mở rộng mô hình sản xuất kết hợp lúa - thủy sản. Mô hình này không chỉ nâng cao hiệu quả sử dụng đất, mà còn giúp tăng thu nhập cho nông dân, góp phần tái cơ cấu nông nghiệp theo hướng bền vững và thích ứng biến đổi khí hậu.

Các địa phương đang đẩy mạnh gieo trồng cây rau màu vụ xuân. Ảnh: Đỗ Quang

Song song với sản xuất lúa, các địa phương cũng đẩy mạnh gieo trồng hoa màu như ngô, khoai lang, đậu tương, lạc. Tuy nhiên, tiến độ gieo trồng nhìn chung còn chậm hơn cùng kỳ năm trước do ảnh hưởng của bão và mưa lũ những tháng cuối năm 2025, khiến việc cải tạo đất kéo dài. Dù vậy, với điều kiện thời tiết đang dần ổn định, sản xuất cây màu được kỳ vọng sẽ tăng tốc trong các tháng tới.

Trong lĩnh vực chăn nuôi, tháng 1 ghi nhận nhiều tín hiệu khả quan khi tổng đàn lợn tiếp tục phục hồi sau thời gian chịu ảnh hưởng của dịch bệnh. Đáp ứng nhu cầu tiêu dùng tăng cao trong dịp Tết Nguyên đán, nhiều doanh nghiệp và trang trại quy mô lớn đã chủ động tăng đàn, mở rộng sản xuất. Một số địa phương ghi nhận mức tăng mạnh so với cùng kỳ, như: Tây Ninh tăng 19,9%, Gia Lai tăng 13,8%, cho thấy hiệu quả của các biện pháp an toàn sinh học và kiểm soát dịch bệnh.

Chăn nuôi lợn đang phát triển ổn định, giá tăng so với cùng kỳ năm trước. Ảnh: Hương Giang

Chăn nuôi gia cầm cũng duy trì đà phát triển ổn định. Nguồn cung thịt và trứng được chuẩn bị dồi dào, góp phần bình ổn thị trường dịp lễ, Tết. Tuy nhiên, chăn nuôi trâu, bò vẫn đối mặt với khó khăn do hiệu quả kinh tế chưa cao, giá bán thiếu ổn định trong khi chi phí thức ăn, con giống có xu hướng tăng. Tại các tỉnh phía Bắc, thời tiết nồm ẩm đầu năm làm gia tăng nguy cơ dịch bệnh, đòi hỏi người chăn nuôi tăng cường biện pháp phòng chống rét và bảo vệ đàn vật nuôi. Trong khi đó, thủy sản tiếp tục là điểm sáng với tổng sản lượng ước đạt 613,8 nghìn tấn, tăng 3,6%. Sản lượng nuôi trồng đạt 341,2 nghìn tấn, tăng 3,5% nhờ giá cá tra và tôm nguyên liệu duy trì ở mức thuận lợi, khuyến khích người dân thả nuôi và doanh nghiệp đẩy mạnh thu mua phục vụ xuất khẩu. Sản lượng khai thác đạt 272,6 nghìn tấn, tăng 3,8%.

Nhìn chung, bức tranh nông nghiệp tháng đầu năm 2026 cho thấy sự ổn định, linh hoạt và thích ứng tốt với bối cảnh thị trường cũng như điều kiện thời tiết.

Tăng trưởng bền vững, nâng cao giá trị gia tăng

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến cho biết, năm 2026, ngành Nông nghiệp đặt mục tiêu không chỉ duy trì tăng trưởng, mà còn nâng cao chất lượng, hiệu quả và tính bền vững. Trọng tâm là tiếp tục tái cơ cấu sản xuất theo hướng giảm diện tích kém hiệu quả, tăng cường ứng dụng khoa học, công nghệ và đẩy mạnh liên kết chuỗi giá trị.

Các địa phương nhân rộng các mô hình canh tác thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu. Ảnh: Hương Giang

Trong trồng trọt, định hướng lớn là mở rộng các mô hình canh tác thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu, đặc biệt tại Đồng bằng sông Cửu Long. Mô hình lúa - thủy sản, lúa chất lượng cao, sản xuất hữu cơ và nông nghiệp tuần hoàn tiếp tục được khuyến khích. Việc kiểm soát tốt lịch thời vụ, sử dụng giống chất lượng cao và đẩy mạnh cơ giới hóa được xem là giải pháp then chốt, nhằm nâng cao năng suất, giảm chi phí.

Đối với chăn nuôi, ngành sẽ tập trung phát triển theo hướng trang trại quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao, bảo đảm an toàn sinh học và truy xuất nguồn gốc. Kiểm soát dịch bệnh, đặc biệt là dịch tả lợn châu Phi và cúm gia cầm, tiếp tục là nhiệm vụ trọng tâm. Đồng thời, cần thúc đẩy chế biến sâu, đa dạng hóa sản phẩm để nâng cao giá trị gia tăng và giảm phụ thuộc vào tiêu thụ tươi sống.

Chăn nuôi sẽ tập trung phát triển theo hướng trang trại quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao, bảo đảm an toàn sinh học. Ảnh: Hương Giang

Trong lĩnh vực thủy sản, mục tiêu là phát triển nuôi trồng theo chuẩn quốc tế, đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường xuất khẩu. Bên cạnh đó, việc quản lý hoạt động khai thác bền vững, chống khai thác bất hợp pháp (IUU) tiếp tục được tăng cường, nhằm bảo đảm uy tín và vị thế của thủy sản Việt Nam trên thị trường toàn cầu….

Những kết quả đạt được trong tháng 1-2026 cho thấy nông nghiệp Việt Nam đang bước vào năm mới với tâm thế chủ động và vững vàng hơn. Sự ổn định trong sản xuất lúa, đà phục hồi của chăn nuôi, tăng trưởng tích cực của thủy sản và những chuyển biến trong lâm nghiệp không chỉ bảo đảm nguồn cung thị trường trước mắt, mà còn tạo tiền đề quan trọng cho mục tiêu phát triển bền vững cả năm 2026. Với định hướng đúng đắn và giải pháp đồng bộ, nông nghiệp tiếp tục khẳng định vai trò trụ đỡ của nền kinh tế trong bối cảnh nhiều biến động.

Quỳnh Dung