Nữ 'thuyền trưởng' áo blouse và hành trình xây dựng pháo đài y tế nơi xã đảo tiền tiêu

Kỳ 1: Ngày mới “nơi mặt trời mọc sớm nhất” trên đảo tiền tiêu

“Giữa cơn bão biển chao đảo và hiểm nguy rình rập, tôi chưa từng một giây nghĩ đến sự an toàn hay sinh tử của chính mình. Sự đe dọa của trùng dương không làm tôi sợ hãi, điều duy nhất khiến tim tôi thắt lại là sợ mình đến muộn — sợ ánh mắt khắc khoải, nụ cười héo hắt và niềm hy vọng vơi dần của những người bệnh đang mỏi mòn ngóng chờ tôi từng giây. Với chị, phía bên kia bến tàu Mũi Ngọc, xã đảo ấy không chỉ là nơi làm việc, mà còn là máu thịt, là nhà.”

"Nơi nào có lòng yêu người, nơi đó có lòng yêu nghề"

Trời Móng Cái còn mờ sương, phố xá vẫn chìm trong giấc ngủ ngập ngừng của buổi hửng đông, chị Đào nhẹ nhàng đóng cánh cửa cổng nơi chồng con chị vẫn đang say giấc ngủ để bắt đầu một ngày làm việc mới. Những ngày cuối thu, gió từ cửa biển thổi vào lành lạnh, mang theo vị mặn mòi quen thuộc làm thức tỉnh từng tế bào. Bước chân dừng lại trên bến tàu Mũi Ngọc, chị kéo cao chiếc cổ áo khoác, lặng nhìn về phía xa xúp húp sóng vỗ — nơi xã đảo Vĩnh Thực vẫn chỉ là một vệt xanh sẫm ẩn hiện mờ ảo giữa làn sương giăng. Sáng nào cũng vậy, khi nhịp sống đất liền chưa kịp chuyển động, ngày mới của chị đã bắt đầu trên chuyến thuyền sớm rẽ sóng ra đảo…

Thế nhưng hải trình sáng nay chẳng mấy suôn sẻ. Khi chiếc tàu khách chạy bằng hệ thống ba động cơ chuẩn bị khởi hành, bất ngờ một tiếng "khặc... khặc" khô khốc vang lên từ phía đuôi tàu. Hai trong số ba động cơ gặp sự cố. Chiếc thuyền khựng lại, chao đảo giữa những nhịp sóng dập dềnh rồi ì dừng hẳn. May sao, con tàu mới chỉ vừa rời bến một đoạn ngắn. Nhờ vậy, chúng tôi đã nhanh chóng được chuyển sang một con tàu khác để tiếp tục hành trình. Mặc dù đã yên vị trên chiếc tàu khác có vẻ hiện đại hơn, nhưng sự cố ấy vẫn khiến tôi và những đồng nghiệp chờn chờn khi chiếc tàu bắt đầu rời bến…

Trái ngược với sự lo lắng không giấu được trên gương mặt chúng tôi, người phụ nữ ngồi kế bên – vị bác sĩ, trạm trưởng trạm y tế xã đảo – lại điềm nhiên đến lạ kỳ. Không một chút nao núng, nhẹ nhàng đưa cho tôi chai nước và mỉm cười bảo: "Đi biển vài lần là quen thôi. Sự cố thế này đã là gì, có những chuyến đi mình tưởng như đã gửi mạng lại cho biển rồi cơ."

Ngày mới, đang trên đường đi làm, bác sĩ CKI Phạm Thị Đào kể cho chúng tôi nghe về những kỷ niệm đáng nhớ khi làm việc trên xã đảo tiền tiêu Vĩnh Thực

Nói rồi, chị chậm rãi kể cho chúng tôi nghe về một kỷ niệm đối đầu với sinh tử mà chị nhớ mãi: Đó là vào một ngày bình thường như bao ngày, khi chị cùng với tầm khoảng 20 hành khách nữa đang ngồi trên con tàu lênh đênh giữa biển thì bỗng nhiên mưa xối xả, sóng lớn, cảm giác như tàu nhỏ có thể bị nhấn chìm. Lúc đó tim đập, chân run; mọi người chỉ biết nhìn nhau và mong có thể vượt qua. Người lái xuồng liên tục động viên mọi người bình tĩnh. Vì mưa quá lớn và sóng mạnh, tàu phải di chuyển chậm, khoảng 30 phút sau mới cập bến an toàn. Đó là trải nghiệm khiến tôi nhớ mãi về sự nguy hiểm của hành trình đi lại giữa đất liền và đảo khi mới nhận nhiệm vụ…

Hay cơn bão mới tháng 7 vừa rồi cũng là một kỷ niệm đáng nhớ. Trước bão về, chị đã trực và ngày hôm sau được nghỉ trực theo quy định, đồng thời có một số công việc cần giải quyết ở đất liền. Khi bão đến, chị chỉ đạo nhân viên tại trạm chuẩn bị cơ sở vật chất, trang thiết bị và vật tư để sẵn sàng phòng, chống bão…

Tuy nhiên, đến khoảng 16h chiều, trong tình thế khẩn cấp khi nhận tin báo và thực hiện lệnh trực 100% quân số, bác sĩ Đào cùng đồng nghiệp không một chút chần chừ khoác vội chiếc áo mưa mỏng ra ngay bến tàu để sang đảo. Hành trình xuống Trạm Y tế xã giữa bão là một thử thách nghẹt thở. Mưa gió cứ rít lên từng hồi, sóng cuộn trào tung bọt trắng xóa bủa vây. Đảo Vĩnh Thực cô lập hoàn toàn với đất liền. Giữa trùng khơi, biển đang nổi giận, con người trở nên nhỏ bé vô cùng. Lúc đó, nếu là những con người bình thường sẽ khó lòng mà kiểm soát được cảm xúc…

Bác sĩ Đào bật khóc khi kể cho chúng tôi nghe về một kỷ niệm trong cơn bão số 7 vừa qua

“Đã xác định làm việc ở vùng xã đảo này, thì câu chuyện mưa bão là chuyện thường tình như cơm bữa. Lúc đối diện với sinh tử ấy, sự đe dọa của trùng dương không làm tôi sợ hãi, điều duy nhất khiến tim tôi thắt lại là sợ mình đến muộn — sợ ánh mắt khắc khoải, nụ cười héo hắt và niềm hy vọng vơi dần của những người bệnh đang mỏi mòn ngóng chờ tôi từng giây. Nếu có tình huống cần xử trí mà người phụ trách không thể có mặt, đó sẽ là vấn đề rất đáng lo… và tôi cũng sợ hai đứa con đang tuổi ăn tuổi học của mình đang đợi mẹ ở nhà…”, Bác sĩ Đào bộc bạch…

Lắng nghe câu chuyện của chị, nhìn vào ánh mắt kiên định của nữ bác sĩ đã nếm trải đủ mùi mật đắng của biển khơi, nỗi sợ hãi trong tôi bỗng chốc dịu lại. Tôi chợt nhớ đến một câu nói "Nơi nào có lòng yêu người, nơi đó có lòng yêu nghề". Chắc chắn rằng, đằng sau sự điềm nhiên ấy là cả một tinh thần thép và một trái tim hết lòng vì sự sống của người dân nơi đầu sóng ngọn gió. Đi giữa biển cả, tôi hiểu rằng sự điềm nhiên của chị không phải vì chị không biết sợ, mà vì chị đã đi qua lằn ranh sinh tử quá nhiều lần vì nhiệm vụ… và tận sâu thẳm, tôi hiểu người bác sĩ ấy lại mang trong mình tình yêu lớn với nghề và với mảnh đất tiền tiêu của Tổ quốc như vậy, bởi với chị Vĩnh Thực không chỉ là nơi làm việc, đó là máu thịt, là nhà.

Con tàu đã đưa chúng tôi vào bờ, xã Đảo Vĩnh Thực đã hiện ra trước mắt và câu chuyện về người con của vùng đất biển cũng dần được hiện ra.

Nuôi dưỡng giấc mơ để về "nơi sóng bắt đầu"

Sinh ra và lớn lên tại xã đảo Vĩnh Trung (cũ), nay là xã Vĩnh Thực, những ngày tháng tuổi thơ của Phạm Thị Đào chìm đắm trong vị mặn mòi của gió biển, tiếng sóng gầm gào và cả những thiếu thốn đè nặng lên đời sống người dân vùng tiền tiêu. Ngay từ bé, chị đã thấm thía những nỗi đau và vất vả lặng lẽ của bà con quê mình. Đó là những ngày biển động, sóng bạc đầu bao phủ lấy hòn đảo cô lập, người dân gặp ca bệnh nặng hay sản phụ chuyển dạ trong đêm tối đành phải cắn răng chịu đựng vì tàu thuyền không thể rẽ sóng vào đất liền. Nhưng sâu xa và lớn lao hơn cả, động lực nuôi dưỡng ước mơ thầy thuốc trong chị chính là người bố - một người bác sĩ tận tụy đã dành trọn đời mình để chăm sóc sức khỏe cho nhân dân xã đảo. Nhìn hình bóng mẫn cán của bố cùng những đêm ông thức trắng bên giường bệnh của bà con, chị Đào đã hiểu được giá trị cao quý của từng nhịp đập sự sống và nuôi dưỡng quyết tâm theo đuổi nghề y để nối nghiệp cha, tiếp tục che chở cho mảnh đất quê hương.

Để thực hiện ước mơ ấy, chặng đường học tập của chị là một chuỗi những nỗ lực không ngừng nghỉ. Học xong cấp hai ở ngôi trường trên xã đảo, bước sang cấp 3, chị phải di chuyển vào trong đất liền để học tiếp. Tốt nghiệp THPT, chị thi vào Trường Cao đẳng Y Quảng Ninh và cầm trên tay tấm bằng Y sĩ đa khoa năm 2006. Bắt đầu công tác tại Trung tâm Y tế Móng Cái từ năm 2007, chị vừa làm việc vừa không ngừng trau dồi tri thức chuyên môn. Nhận thấy sự cấp thiết trong việc bảo vệ sức khỏe cho bà mẹ và trẻ em nơi vùng biên cương này, chị tiếp tục ôn luyện và theo học chuyên sâu và đã cầm trên tay tấm bằng tốt nghiệp Bác sĩ Chuyên khoa I chuyên ngành Sản phụ khoa tại Đại học Y Hà Nội giai đoạn 2020 - 2022. Với năng lực chuyên môn vững vàng, tháng 6 năm 2024, chị được tin tưởng bổ nhiệm giữ chức vụ Phó Trưởng khoa Chăm sóc sức khỏe sinh sản - Phụ sản tại Trung tâm Y tế TP. Móng Cái…

Bác sĩ Đào chủ trì buổi họp giao ban tại Trung tâm y tế xã Vĩnh Thực

Bác sĩ Đào thăm khám sức khỏe cho người dân trên xã đảo Vĩnh Thực

Từ ngày 1/11/2025, hệ thống y tế tỉnh Quảng Ninh chính thức hoạt động theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong tiến trình đổi mới tổ chức bộ máy ngành Y tế.

Bác sĩ Đào được điều động Trưởng trạm Y tế xã Vĩnh Thực. Từ 01/01/2026, Bs Đào được chính thức bổ nhiệm Giám đốc Trạm Y tế Vĩnh Thực. Việc chuyển đổi sang mô hình chính quyền hai cấp không đơn thuần là thay đổi về mặt quản lý hành chính, mà chính là bước ngoặt trao quyền chủ động cho chính quyền cơ sở và ngành y tế tại chỗ. Còn đối với chị, khi quyết định bỏ lại sau lưng môi trường làm việc đầy đủ tiện nghi ở thành phố, người nữ bác sĩ ấy chọn trở về với "nơi sóng bắt đầu". Chị hiểu rằng: Đảo xa cần những chính sách lớn, nhưng trước hết và trên hết, đảo khao khát một người thầy thuốc có chuyên môn vững vàng để bà con không còn phải phó mặc sinh mệnh cho may rủi mỗi bận trái gió trở trời. Chị chọn trở về, bởi chị hiểu hơn ai hết: ở nơi đầu sóng ngọn gió này, khi khoảng cách địa lý ngăn trở, tuyến y tế cơ sở chính là "lá chắn" đầu tiên bảo vệ tính mạng Nhân dân, và bà con vô cùng cần một bác sĩ tâm huyết, vững tay nghề để yên tâm gửi gắm sức khỏe, niềm tin.