Nước sạch về với những điểm trường vùng khó

Học sinh làng Roih vui mừng vì có nguồn nước sạch sử dụng.

Chắt chiu từng can nước mùa khô

Trước đây, nguồn nước sinh hoạt luôn là nỗi lo của giáo viên, học sinh tại hai điểm trường làng Roih và làng Or thuộc Trường Tiểu học và THCS Ia Phí (tỉnh Gia Lai), nhất là vào mùa khô.

Để có nước sử dụng, giáo viên phải xin các hộ dân lân cận, hỗ trợ tiền điện hằng tháng hoặc tự chở nước từ khu dân cư cách trường khoảng 3km. Có thời điểm, người dân phải gùi từng can nước đến trường để chia sẻ với thầy cô và học sinh.

Nguồn nước ít ỏi chủ yếu chỉ đủ phục vụ nhu cầu thiết yếu như rửa tay cho học sinh. Việc lau dọn lớp học vì thế cũng gặp nhiều hạn chế. Nhà vệ sinh cũ tại các điểm trường đã xuống cấp, trong khi không có nguồn nước ổn định nên công trình gần như không thể sử dụng thường xuyên.

“Giáo viên phải chủ động sắp xếp thời gian lấy nước vào đầu buổi hoặc cuối giờ dạy để bảo đảm nước cho những nhu cầu sinh hoạt thiết yếu của học sinh. Nếu thiếu nước, sinh hoạt tại điểm trường đều bị ảnh hưởng”, cô Nguyễn Thị Lan Oanh, giáo viên phụ trách tại điểm trường làng Roih, chia sẻ.

Ở điểm trường làng Or, tình trạng thiếu nước cũng kéo dài. Vào mùa khô, các giáo viên phải thay nhau xuống nhà dân xin từng can nước về sử dụng. Thầy cô và học sinh đều phải chắt chiu, sử dụng tiết kiệm, trong khi người dân trong làng cũng thiếu nguồn nước nên việc san sẻ với nhà trường không phải lúc nào cũng thuận lợi.

Trước đây, thiếu nước nên giáo viên và học sinh phải chắt chiu sử dụng.

Chị Rơ Châm Brưn, người dân làng Or, cho biết: “Trường thường xuyên trong tình trạng thiếu nước sinh hoạt. Vào mùa khô, các cô giáo phải thay nhau xuống nhà dân xin từng can nước về dùng. Thầy cô và học sinh đều phải chắt chiu, sử dụng tiết kiệm. Người dân trong làng cũng thiếu nguồn nước nên nhiều khi chỉ có thể san sẻ với các cô được chút ít”.

Từ thực tế đó, sau khi về công tác tại trường vào cuối năm 2025, bà Hoàng Thị Thu, Hiệu trưởng Trường Tiểu học và THCS Ia Phí, khảo sát các điểm trường và xác định nước sinh hoạt, nhà vệ sinh là những nhu cầu cần được ưu tiên.

Theo bà Thu, trước khi có giếng nước, hai điểm trường chủ yếu duy trì nguồn nước bằng cách xách, chở nước bằng can, chai hoặc nhờ người dân gùi nước đến trường. Tuy nhiên, lượng nước mang đến chỉ đủ phục vụ học sinh rửa tay, còn việc lau dọn lớp học không được thường xuyên. Việc bảo đảm vệ sinh theo quy định vì thế gặp nhiều hạn chế.

“Bên cạnh đó, không có nước giếng thì nhà vệ sinh cũng không thể đi vào hoạt động và sử dụng được”, bà Thu nói.

Nhà trường sau đó vận động các tổ chức, cá nhân và nhà hảo tâm chung tay hỗ trợ. Qua tìm hiểu, khảo sát thực tế, một ngôi chùa ở TP Hồ Chí Minh nhận thấy nước sinh hoạt và công trình vệ sinh là những nhu cầu thiết yếu, cần được ưu tiên nên kêu gọi đóng góp.

Nước sạch về, trường lớp đổi thay

Bên cạnh giếng nước, các điểm trường được tặng máy lọc nước để sử dụng hàng ngày.

Thay vì trao tặng những phần quà chỉ đáp ứng nhu cầu trước mắt, các nhà tài trợ lựa chọn đầu tư những công trình thiết thực, phục vụ lâu dài đời sống và sinh hoạt của giáo viên, học sinh.

Tháng 8/2026, các nhà tài trợ hỗ trợ hơn 305 triệu đồng để khoan 2 giếng nước, xây mới 1 nhà vệ sinh và sửa chữa 1 nhà vệ sinh tại hai điểm trường. Tại điểm trường làng Roih, giếng nước có độ sâu khoảng 63m, phục vụ khoảng 77 học sinh và 4 giáo viên. Nhà vệ sinh mới có 6 phòng. Tại điểm trường làng Or, giếng nước sâu hơn 100m, phục vụ khoảng 47 học sinh và 4 giáo viên, cùng nhà vệ sinh có 4 phòng.

Các công trình lần lượt được đưa vào sử dụng từ giữa tháng 9. Cùng với nguồn nước mới, mỗi điểm trường được trang bị một máy lọc nước, góp phần đáp ứng nhu cầu sử dụng nước hằng ngày và nước uống của giáo viên, học sinh.

Em Rơ Châm Hồng Diềm, học sinh lớp 2E, điểm trường làng Or, vui mừng nói: “Trước kia, thiếu nước nên chúng em hạn chế các hoạt động, vui chơi. Bây giờ trường có giếng nước mới nên việc sinh hoạt thoải mái hơn trước. Em rất mừng vì trường có giếng nước mới, các thầy cô cũng đỡ phải đi gánh”.

Theo bà Thu, nguồn nước mới không chỉ giúp học sinh có nước sinh hoạt mà còn giúp việc vệ sinh trường lớp được thực hiện thuận lợi hơn. Nước được bơm lên bồn chứa, sau đó đưa qua hệ thống lọc để phục vụ nhu cầu uống của học sinh.

Không chỉ phục vụ nhà trường, những giếng nước mới còn được kỳ vọng chia sẻ với người dân trong làng khi có nhu cầu. Nhà trường đã vận động bà con, đặc biệt là thôn trưởng, sử dụng hiệu quả nguồn nước được hỗ trợ.