Ô nhiễm không khí làm gia tăng bệnh tật

Chất lượng không khí tại Hà Nội diễn biến phức tạp, nhiều khu vực ghi nhận chỉ số AQI ở ngưỡng không lành mạnh. Bụi mịn PM2.5 có thể xâm nhập sâu vào đường hô hấp, đe dọa sức khỏe, nhất là trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người mắc bệnh tim mạch, hô hấp.

Chất lượng không khí tại Hà Nội có thời điểm ở mức không tốt, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe người dân. Ảnh: Quang Vinh

Chất lượng không khí tại Hà Nội có thời điểm ở mức không tốt, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe người dân. Ảnh: Quang Vinh

Tác nhân đe dọa sức khỏe

Chất lượng không khí tại Hà Nội sáng 19/11 ở mức trung bình, với chỉ số US AQI đạt 60 lúc 8h15. Nồng độ bụi mịn PM2.5 ở mức 20,7 µg/m³, PM10 là 22,4 µg/m³. Đây là số liệu tại thời điểm quan trắc, không đại diện cho mức trung bình cả ngày.

Theo hệ thống cập nhật theo giờ của Airdog sử dụng API Ninjas, chỉ số AQI trước đó lần lượt ở mức 59 vào lúc 6h15 và 7h15, cho thấy chất lượng không khí ít biến động trong các lượt quan trắc liên tiếp.

Tuy nhiên, số liệu trên chưa phản ánh đầy đủ tình trạng ô nhiễm tại các khu vực khác của thành phố. Theo ứng dụng IQAir, những ngày trước đó, Hà Nội từng ghi nhận AQI trung bình 129, ở mức không tốt cho các nhóm nhạy cảm. Nhiều khu vực có chỉ số AQI chạm ngưỡng đỏ, với nồng độ bụi mịn PM2.5 khoảng 47 µg/m³, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe người dân.

Theo BS Nguyễn Huy Hoàng - thành viên Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ dưới 5 tuổi, là nhóm dễ bị tổn thương trước tình trạng ô nhiễm không khí. Trẻ có nhịp thở nhanh hơn người lớn nên lượng không khí hít vào tính trên mỗi kg cân nặng cũng lớn hơn.

Người cao tuổi, đặc biệt là những người trên 60 tuổi, cũng thuộc nhóm có nguy cơ cao. Theo BS Nguyễn Huy Hoàng, khi chất lượng không khí suy giảm, người cao tuổi có nguy cơ gặp các biến cố tim mạch như thiếu máu cơ tim, nhồi máu cơ tim, đột quỵ não; đồng thời dễ mắc viêm phổi nặng và suy hô hấp, gây khó khăn cho quá trình điều trị.

Đối với người mắc bệnh hô hấp và tim mạch mạn tính như hen phế quản, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), suy tim, nồng độ PM2.5 tăng cũng có thể kích hoạt đợt cấp của bệnh. Người bệnh có thể khó thở tăng lên, phải điều chỉnh liều thuốc hoặc nhập viện cấp cứu. Với nhóm này, khi AQI vượt ngưỡng 150-200, cần hạn chế tối đa các hoạt động ngoài trời.

Phụ nữ mang thai cũng cần đặc biệt thận trọng. Các nghiên cứu cho thấy, ô nhiễm không khí có liên quan đến nguy cơ sinh non, trẻ nhẹ cân và tiền sản giật. Một số hạt bụi siêu mịn cùng các chất độc hại có thể vượt qua hàng rào nhau thai, tác động đến sự phát triển của thai nhi ngay từ trong bụng mẹ.

Chủ động phòng tránh tác động của ô nhiễm không khí

Trước những nguy cơ trên, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) đã đưa ra khuyến cáo nhằm hạn chế tác động của ô nhiễm không khí đến sức khỏe cộng đồng, nhất là các nhóm đối tượng nhạy cảm. Theo đó, người dân cần thường xuyên theo dõi chất lượng không khí thông qua các kênh thông tin chính thức để chủ động lựa chọn thời điểm và biện pháp bảo vệ sức khỏe phù hợp.

Khi ra ngoài, nên sử dụng khẩu trang bảo đảm chất lượng, kết hợp kính bảo vệ mắt khi tiếp xúc với môi trường nhiều bụi. Đồng thời, cần giữ gìn vệ sinh phòng ở và không gian sinh hoạt, bảo đảm thông thoáng nhưng hạn chế để bụi từ bên ngoài xâm nhập.

Bộ Y tế cũng khuyến khích người dân thay thế các nguồn nhiên liệu gây ô nhiễm như bếp than tổ ong, củi, rơm rạ bằng các thiết bị sử dụng điện, gas. Những người hút thuốc lá, thuốc lào cần bỏ hoặc hạn chế hút thuốc, tránh để khói thuốc ảnh hưởng đến những người xung quanh.

Đặc biệt, người nhạy cảm với các chất ô nhiễm không khí cần tránh tiếp xúc với những nguồn phát thải như khu vực giao thông đông đúc, công trình xây dựng, nơi đốt nhiên liệu bằng than, củi. Trong những ngày ô nhiễm nghiêm trọng, nên hạn chế các hoạt động ngoài trời, nhất là hoạt động thể lực gắng sức.

BS Nguyễn Huy Hoàng khuyến cáo, những biện pháp đơn giản như sử dụng khẩu trang vải hoặc đóng cửa để hạn chế bụi chưa đủ để bảo vệ sức khỏe khi tình trạng ô nhiễm kéo dài. Người dân cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng vệ nhiều lớp, từ lựa chọn khẩu trang phù hợp, kiểm soát chất lượng không khí trong nhà đến chăm sóc đường hô hấp và bảo đảm dinh dưỡng.

Đối với người mắc bệnh mạn tính về hô hấp và tim mạch, cần tiếp tục tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ, không tự ý ngừng hoặc thay đổi thuốc. Việc nâng cao dinh dưỡng, giữ ấm cơ thể trong mùa đông cũng góp phần bảo vệ sức khỏe.

Nếu xuất hiện các triệu chứng như ho, khó thở, đau ngực trong những ngày ô nhiễm không khí nặng, người dân cần đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời. Đặc biệt, các nhóm nguy cơ cao cần chủ động theo dõi sức khỏe, không chủ quan trước những biểu hiện bất thường.

Dương Toàn

Nguồn Đại Đoàn Kết: https://daidoanket.vn/o-nhiem-khong-khi-lam-gia-tang-benh-tat.html