Oanh tạc cơ B-2 vẫn được Mỹ nâng cấp khi B-21 đã xuất hiện

Sự xuất hiện của oanh tạc cơ B-21 Raider không đồng nghĩa với việc B-2 Spirit lập tức nghỉ hưu. Ngược lại, Mỹ đang bước vào một giai đoạn chuyển tiếp kéo dài, trong đó B-2 phải tiếp tục hoạt động cho đến khi thế hệ oanh tạc cơ tàng hình mới đủ số lượng và năng lực để đảm nhận vai trò của nó.

Điều này xuất phát từ chính quy mô nhỏ của phi đội oanh tạc cơ B-2. Không quân Mỹ hiện có 20 chiếc B-2 và tất cả đều tập trung tại căn cứ Whiteman, bang Missouri.

Đơn vị này vẫn thực hiện các nhiệm vụ huấn luyện, răn đe hạt nhân và tấn công thông thường.

Không quân Mỹ cũng tiếp tục thực hiện bảo dưỡng cấp kho và thay thế các linh kiện đã lão hóa để duy trì khả năng hoạt động của từng máy bay.

Tháng 6/2026, một chiếc B-2 mang tên Spirit of Ohio trở lại biên chế sau khi hoàn tất chương trình bảo dưỡng cấp kho tại Palmdale, California.

Không quân Mỹ nhấn mạnh rằng việc bỏ qua công tác này có thể làm suy giảm cả khả năng tàng hình và độ an toàn của máy bay.

Nâng cấp B-2 không chỉ là sửa chữa khung thân. Mỹ vẫn đầu tư vào hệ thống liên lạc, một lĩnh vực đặc biệt quan trọng khi chiến tranh hiện đại ngày càng phụ thuộc vào khả năng trao đổi dữ liệu giữa các lực lượng.

Hồ sơ ngân sách Không quân Mỹ cho năm tài khóa 2026 cho thấy chương trình B-2 Advanced Communications tiếp tục được triển khai.

Các nâng cấp hướng tới liên lạc an toàn ngoài tầm nhìn, liên lạc trong tầm nhìn và khả năng hoạt động trong môi trường chỉ huy, kiểm soát và tác chiến liên miền JADC2.

Hệ thống mới cũng nhằm khắc phục tình trạng lạc hậu của các thiết bị cũ và cải thiện tốc độ truyền dữ liệu lập kế hoạch nhiệm vụ.

Bên cạnh điện tử và liên lạc, việc duy trì khả năng tàng hình vẫn là nhiệm vụ sống còn. B-2 có lớp vỏ và đường nét khí động học được thiết kế để giảm dấu hiệu trước radar.

Khi máy bay già đi, các cấu kiện, lớp phủ và hệ thống liên quan phải được kiểm tra, sửa chữa hoặc thay thế.

Không quân Mỹ cho biết chương trình bảo dưỡng cấp kho giúp B-2 duy trì lợi thế tàng hình, khả năng sống sót và năng lực tấn công tầm xa.

Trong khi đó, B-21 đang tiến dần tới giai đoạn hoạt động. Đây là oanh tạc cơ tàng hình thế hệ mới do Northrop Grumman phát triển cho Không quân Mỹ, có khả năng mang vũ khí thông thường và hạt nhân.

Đến năm 2025, chương trình đã có 2 máy bay thử nghiệm tham gia chiến dịch bay thử tại căn cứ Edwards, trong khi quá trình sản xuất số lượng nhỏ ban đầu và chuẩn bị hạ tầng vẫn tiếp tục.

Whiteman cũng đã được xác định là căn cứ hoạt động chính thứ 2 của B-21, bên cạnh căn cứ Ellsworth ở bang South Dakota.

Hồ sơ xây dựng quân sự của Không quân Mỹ năm 2027 cho thấy Whiteman đang được đầu tư thêm cơ sở vật chất để tiếp nhận loại oanh tạc cơ mới, trong đó có hệ thống huấn luyện nạp vũ khí riêng cho B-21.

Điều đáng chú ý là quá trình chuyển đổi sẽ không diễn ra theo kiểu B-2 rời đi rồi B-21 mới xuất hiện. Whiteman phải duy trì nhiệm vụ B-2 trong thời gian B-21 được đưa vào hoạt động.

Khi số lượng B-21 tăng lên, hạ tầng và lực lượng tại căn cứ sẽ từng bước chuyển sang phục vụ thế hệ mới. Cách làm này giúp Mỹ tránh khoảng trống năng lực tấn công tàng hình tầm xa trong thời kỳ chuyển tiếp.

B-2 vì thế đang đứng ở một vị trí đặc biệt. Nó là sản phẩm của Chiến tranh Lạnh nhưng vẫn được nâng cấp để hoạt động trong môi trường tác chiến hiện đại.

Còn B-21 được thiết kế ngay từ đầu cho chiến trường tương lai. Một thế hệ chưa thể lập tức thay thế thế hệ kia, bởi năng lực chiến đấu không chỉ nằm ở bản thân máy bay mà còn gồm phi công, kỹ thuật viên, vũ khí, hệ thống chỉ huy, cơ sở bảo dưỡng và mạng lưới hậu cần.

B-2 sẽ tiếp tục được duy trì trong khi B-21 từng bước tiếp nhận vai trò. Và khi thế hệ mới thực sự bước vào biên chế với số lượng đủ lớn, “bóng ma” B-2 mới tiến tới chặng cuối của hơn 30 năm phục vụ.