Ông bà mất không để lại di chúc, bất ngờ cháu ngoại đứng tên 3 sổ đỏ

Theo trình bày của bà M. (ngụ tỉnh Cà Mau), cha mẹ của bà lần lượt qua đời vào các năm 1995 và 2001. Cha mẹ bà M. chỉ có hai người con, gồm bà và chị gái.

Bà M. cho biết, khi qua đời, cha mẹ bà không lập di chúc nhưng để lại di sản gồm 4 thửa đất tại tỉnh Bạc Liêu cũ, nay thuộc tỉnh Cà Mau. Toàn bộ các thửa đất này đều do vợ chồng bà M. trực tiếp quản lý, sử dụng.

Trong đó, có một thửa đất diện tích 43m2 do vợ chồng bà M. sử dụng ổn định nhưng lại do một người khác đứng tên trên giấy tờ. Đối với thửa đất này, bà M. không có ý kiến tranh chấp về quyền sử dụng.

Theo bà M., sự việc bất ngờ xảy ra khi bà phát hiện 3 thửa đất còn lại với tổng diện tích gần 1.800m2 đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ), với người đứng tên là ông Đ. - con trai của chị gái bà M., tức cháu ngoại của cha mẹ bà.

Cho rằng quyền lợi của mình bị xâm phạm, bà M. khởi kiện ra tòa, yêu cầu chia di sản thừa kế của cha mẹ là 3 thửa đất. Bà đề nghị tòa giao cho bà toàn quyền sử dụng các thửa đất này do chị gái bà đã từ chối nhận di sản, đồng thời yêu cầu tuyên hủy các sổ đỏ đã cấp cho ông Đ.

Ảnh minh họa

Tại phiên tòa sơ thẩm, ông Đ. cho rằng các thửa đất tranh chấp đã được ông ngoại cho ông từ năm 1996 và đã được cấp sổ đỏ hợp pháp. Tuy nhiên, ông cũng thừa nhận trên thực tế, các thửa đất này do vợ chồng bà M. quản lý, sử dụng từ nhiều năm nay, còn bản thân ông không trực tiếp canh tác hay quản lý đất.

Trong khi đó, chị gái bà M. xác nhận tự nguyện từ chối nhận di sản thừa kế và đồng ý giao toàn bộ các thửa đất do cha mẹ để lại cho bà M. quản lý, sử dụng theo quy định pháp luật.

Hội đồng xét xử cấp sơ thẩm nhận định, các bên đều thống nhất nguồn gốc đất là của cha mẹ bà M. Quá trình cấp sổ đỏ cho ông Đ. vào năm 1995 và việc cấp đổi vào năm 2018 không có căn cứ pháp lý vững chắc.

Cụ thể, trong đơn đăng ký cấp sổ đỏ của ông Đ. vào năm 1995 có nêu nguồn gốc đất là thừa kế. Nhưng trong hồ sơ không có bất kỳ chứng cứ nào thể hiện ông được thừa kế các thửa đất. Ngoài ra, tại thời điểm ông Đ. đăng ký cấp sổ đỏ thì ông ngoại của ông vẫn còn sống. Lời khai của người liên quan cũng xác nhận ông Đ. không được cho các thửa đất đang tranh chấp.

Từ đó, tòa sơ thẩm xác định việc cấp sổ đỏ cho ông Đ. là không đúng đối tượng sử dụng đất, vi phạm quy định của pháp luật về đất đai. Do đó, có căn cứ chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn về việc hủy các sổ đỏ đã cấp.

Về hàng thừa kế, do hai cụ qua đời không để lại di chúc, hàng thừa kế thứ nhất gồm hai người con ruột. Do chị gái đã từ chối nhận di sản nên bà M. là người duy nhất được hưởng toàn bộ di sản thừa kế theo quy định.

Trên cơ sở đó, tại bản án sơ thẩm ngày 17/1/2025, TAND tỉnh Bạc Liêu cũ, nay là TAND tỉnh Cà Mau, tuyên giao cho bà M. toàn quyền sử dụng 3 thửa đất tranh chấp, đồng thời tuyên hủy 3 sổ đỏ đã cấp sai quy định cho ông Đ.

Anh Phương