Ông Putin cho gã khổng lồ năng lượng Mỹ thêm thời gian để cắt lỗ

Tổng thống Nga Vladimir Putin đã cho ExxonMobil – tập đoàn năng lượng khổng lồ của Mỹ – thêm một năm để bán cổ phần trong dự án Sakhalin-1, theo một sắc lệnh được công bố tháng trước.

Theo đó, thời hạn mới được đẩy lùi từ ngày 1/1/2026 sang ngày 1/1/2027. Đây là lần gia hạn thứ 2 dành cho ExxonMobil kể từ khi chính phủ Nga chuyển cổ phần của công ty Mỹ cho Sakhalinmorneftegaz-Shelf, một công ty con của Rosneft, vào mùa xuân 2022 – động thái được coi là quốc hữu hóa tài sản, dẫn đến tổn thất lớn cho ExxonMobil.

Dự án Sakhalin-1 là một trong những dự án dầu khí lớn tại vùng Viễn Đông, nơi ExxonMobil từng nắm giữ 30% cổ phần với vai trò nhà điều hành.

Nhưng kể từ khi Moscow phát động chiến dịch quân sự tại Ukraine vào năm 2022, gã khổng lồ năng lượng Mỹ đã quyết định rút lui khỏi thị trường Nga, dẫn đến việc ghi nhận khoản lỗ giảm giá trị tài sản lên đến 4,6 tỷ USD vào tháng 4 cùng năm.

Việc rút lui này không chỉ phản ánh áp lực từ các lệnh trừng phạt quốc tế mà còn làm phức tạp hóa quá trình xử lý cổ phần còn lại.

Giàn khoan Orlan thuộc dự án Sakhalin-1. Ảnh: Upstream Online

Trong bối cảnh đó, sắc lệnh mới của ông Putin được cho là nhằm tạo điều kiện để ExxonMobil bù đắp một phần tổn thất thông qua việc bán cổ phần một cách hợp lý hơn, đồng thời là tín hiệu cho việc sửa chữa quan hệ giữa hai bên, theo hãng Reuters.

Một bước tiến quan trọng trong quá trình này là thỏa thuận ban đầu không ràng buộc giữa ExxonMobil và Rosneft được ký kết vào tháng 9 năm ngoái, Reuters dẫn 2 nguồn thạo tin cho biết.

Tuy nhiên, việc thực hiện thỏa thuận lại phụ thuộc vào các yếu tố bên ngoài, bao gồm hòa bình tại Ukraine, và việc Mỹ cùng Liên minh châu Âu (EU) nới lỏng các lệnh trừng phạt đối với Nga.

Trước đó, vào tháng 8 năm ngoái, ông Putin đã ban hành sắc lệnh cho phép các nhà đầu tư nước ngoài lấy lại cổ phần trong Sakhalin-1, tạo cơ sở pháp lý cho các thỏa thuận tương tự.

Điều này đã được áp dụng cho các đối tác khác của dự án. Chẳng hạn, ONGC Videsh Ltd. – công ty con của Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Ấn Độ (ONGC) – được phép giữ nguyên 20% cổ phần sau khi đồng ý đóng góp vào một quỹ dành cho việc xử lý tài sản bị từ bỏ tại Sakhalin-1.

Tương tự, Công ty Phát triển Dầu khí Sakhalin (SODECO) – có trụ sở tại Tokyo thuộc sở hữu của chính phủ Nhật Bản và khu vực tư nhân – cũng duy trì cổ phần của mình, dù phải đối mặt với các lệnh trừng phạt từ G7.

SODECO đã bày tỏ sự phản đối các biện pháp trừng phạt này, nhấn mạnh tầm quan trọng chiến lược thượng nguồn của dự án Sakhalin-1 đối với an ninh năng lượng của họ.

Quyết định gia hạn cho ExxonMobil không chỉ phản ánh nỗ lực của Nga trong việc duy trì sự ổn định cho các dự án năng lượng lớn, mà còn cho thấy sự linh hoạt của Moscow trong việc xử lý quan hệ với các nhà đầu tư nước ngoài, đặc biệt là từ Mỹ, giữa lúc căng thẳng địa chính trị.

Đối với ExxonMobil, khoảng thời gian thêm một năm này có thể là cơ hội cuối cùng để gã khổng lồ Mỹ tối ưu hóa việc rút lui, giảm thiểu tổn thất tài chính từ một dự án từng mang lại lợi nhuận cao.

Tuy nhiên, thành công của quá trình này vẫn phụ thuộc vào diễn biến quốc tế, bao gồm cả các cuộc đàm phán hòa bình và chính sách trừng phạt.

Minh Đức (Theo Reuters, JPT)