Ông Trump rút lời mời Canada khỏi 'Hội đồng Hòa bình'

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 23/1 tuyên bố rút lại lời mời Canada tham gia sáng kiến “Hội đồng Hòa bình” - một cơ chế do ông khởi xướng nhằm thúc đẩy giải quyết các xung đột toàn cầu. Động thái này diễn ra trong bối cảnh quan hệ Mỹ - Canada xuất hiện nhiều rạn nứt sau loạt phát biểu gây tranh cãi từ hai phía.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump viết thư trực tiếp gửi Thủ tướng Canada Mark Carney, thông báo rằng Hội đồng Hòa bình “thu hồi lời mời” đối với Canada gia nhập cơ quan mà ông mô tả là “hội đồng lãnh đạo danh giá nhất từng được thành lập trong lịch sử”.

Bài đăng trên mạng xã hội Truth Social của ông Trump. Ảnh: Reuters.

Quyết định của Tổng thống Mỹ được đưa ra chỉ một ngày sau khi Thủ tướng Carney có bài phát biểu trên toàn quốc ngày 22/1, trong đó ông ca ngợi mối quan hệ hợp tác sâu rộng giữa Ottawa và Washington về kinh tế, an ninh và giao lưu văn hóa, song kiên quyết bác bỏ tuyên bố của ông Trump rằng “Canada tồn tại nhờ Mỹ”.

“Canada và Mỹ là đối tác quan trọng, nhưng Canada không tồn tại nhờ Mỹ. Chúng ta thịnh vượng vì chúng ta là người Canada. Chúng ta là chủ nhân trên chính ngôi nhà của mình”, Thủ tướng Carney nhấn mạnh, đồng thời khẳng định tương lai đất nước là do người dân Canada lựa chọn.

Ông Carney cũng kêu gọi Canada đóng vai trò hình mẫu trong bối cảnh thế giới đối mặt với “sự suy thoái của dân chủ”, cho rằng dù không thể giải quyết mọi vấn đề toàn cầu, Canada vẫn có thể chứng minh rằng lịch sử không tất yếu phải trượt theo chủ nghĩa độc đoán và loại trừ, mà vẫn có thể hướng tới tiến bộ và công lý.

Theo một quan chức Văn phòng Thủ tướng Canada, những phát biểu phản bác trực tiếp ông Trump được bổ sung sau và không nằm trong văn bản bài phát biểu chuẩn bị ban đầu.

Trước đó, tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos ngày 20/1, Thủ tướng Carney nhận định trật tự quản trị toàn cầu do Mỹ dẫn dắt đang “rạn nứt”, buộc các quốc gia phải thích nghi với một thực tế mới. Ông cho rằng Canada từng hưởng lợi từ trật tự quốc tế dựa trên luật lệ, song không nên tiếp tục nuôi hy vọng rằng “sự phục tùng có thể đổi lấy hòa bình”.

Thủ tướng Mark Carney phát biểu toàn quốc hôm 22/1. Ảnh: The Canadian Press.

Phản ứng trước các phát biểu này, Tổng thống Trump chỉ trích Thủ tướng Canada là “thiếu biết ơn”, cho rằng Ottawa đã được hưởng “rất nhiều lợi ích miễn phí” từ Mỹ.

“Canada tồn tại được là nhờ nước Mỹ. Hãy nhớ điều đó vào lần phát biểu tới nhé, Mark”, ông Trump nói.

Kể từ khi bước vào chính trường Canada năm ngoái, Thủ tướng Carney nhiều lần cảnh báo rằng thế giới sẽ khó quay lại trạng thái ổn định như trước khi ông Trump nắm quyền.

Trong những tháng đầu sau khi trở lại Nhà Trắng, Tổng thống Mỹ liên tục gọi Canada là “bang thứ 51” và từng cho rằng việc sáp nhập vào Mỹ sẽ mang lại lợi ích cho quốc gia láng giềng. Dù gần đây giảm bớt các phát ngôn về sáp nhập, ông Trump vẫn gây chú ý khi đăng tải hình ảnh bản đồ Canada bị phủ bởi cờ Mỹ.

Phương Linh