Ông Trump rút Vệ binh Quốc gia khỏi Chicago, Los Angeles và Portland
Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông tạm thời dừng kế hoạch triển khai lực lượng Vệ binh Quốc gia tại các thành phố Chicago, Los Angeles và Portland (bang Oregon), sau khi nỗ lực này vấp phải nhiều trở ngại pháp lý.
Trong thông điệp đăng trên mạng xã hội ngày 31/1, ông Trump viết: “Chúng tôi sẽ trở lại, có thể ở một hình thức khác mạnh mẽ hơn, khi tội phạm tăng trở lại - chỉ là vấn đề thời gian”.
Theo quy định tại Mỹ, lực lượng Vệ binh Quốc gia do thống đốc bang quản lý. Tuy nhiên, ông Trump trước đó đã ra lệnh triển khai binh sĩ của lực lượng này tới 3 thành phố nói trên, bất chấp sự phản đối của chính quyền bang và địa phương. Nhà Trắng cho rằng động thái này là một phần trong chiến dịch trấn áp nhập cư trái phép, tội phạm và biểu tình.
Thành viên lực lượng Vệ binh Quốc gia Mỹ di chuyển trong khuôn viên cơ sở Broadview của Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) tại Chicago, bang Illinois, Mỹ, ngày 9/10/2025. Ảnh: Reuters
Ông Trump coi chủ trương “cứng rắn với tội phạm” là trọng tâm trong nhiệm kỳ thứ hai, đồng thời nhiều lần đề cập khả năng viện dẫn Đạo luật Chống bạo loạn (Insurrection Act) để vượt qua các phán quyết tư pháp cản trở kế hoạch của mình. Ông cho rằng vấn đề an ninh đô thị sẽ mang lại lợi thế chính trị trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm tới.
Theo AP, binh sĩ Vệ binh Quốc gia đã được điều động tới Los Angeles từ đầu năm trong khuôn khổ chiến dịch trấn áp tội phạm và nhập cư. Lực lượng này sau đó rút dần cho đến giữa tháng 12/2025, khi tòa án cấp dưới ra phán quyết yêu cầu trao lại quyền kiểm soát cho Thống đốc bang California Gavin Newsom. Phần phán quyết này bị tạm hoãn trong quá trình kháng cáo, nên quyền kiểm soát lực lượng vẫn nằm trong tay ông Trump cho đến nay.
Trong hồ sơ gửi tòa ngày 31/12, phía chính quyền ông Trump cho biết không còn tìm cách trì hoãn việc trao lại quyền kiểm soát. Ngày 1/1, Tòa phúc thẩm khu vực số 9 ra lệnh yêu cầu chính quyền liên bang chuyển quyền kiểm soát Vệ binh Quốc gia California trở lại cho Thống đốc Newsom. Ông Newsom viết trên mạng xã hội: “Đã đến lúc phải thừa nhận thất bại. Chúng tôi nói ngay từ đầu: việc liên bang tiếp quản Vệ binh Quốc gia California là trái luật”.
Tại Chicago, kế hoạch triển khai quân bị đưa ra tòa án liên bang. Luật sư Bộ Tư pháp Mỹ khi đó khẳng định nhiệm vụ của Vệ binh là bảo vệ tài sản liên bang và nhân viên thi hành công vụ, chứ không phải “giải quyết toàn bộ tình hình tội phạm ở Chicago”. Trong khi đó, chính quyền thành phố cho biết Chicago ghi nhận 416 vụ giết người trong năm 2025, mức thấp nhất kể từ năm 2014.
Tháng 12/2025, Tòa án Tối cao Mỹ bác đề nghị của chính quyền ông Trump về việc triển khai Vệ binh Quốc gia tại khu vực Chicago. Dù không phải phán quyết cuối cùng, đây được xem là một trong những bước lùi hiếm hoi đối với nỗ lực của Nhà Trắng. Thống đốc bang Illinois JB Pritzker viết trên mạng xã hội rằng bang “đã đứng lên phản đối việc quân sự hóa các thành phố của Mỹ”.
Hàng trăm binh sĩ từ California và Oregon từng được điều tới Portland, song một thẩm phán liên bang đã ban hành lệnh cấm họ làm nhiệm vụ trên đường phố. Tháng 11/2025, tòa án ra phán quyết chặn vĩnh viễn kế hoạch triển khai Vệ binh tại đây sau phiên xét xử kéo dài ba ngày.
Thống đốc bang Oregon Tina Kotek cho biết văn phòng của bà chưa nhận được thông báo chính thức về việc các binh sĩ còn lại được phép trở về. Bà nhấn mạnh lực lượng này “chưa bao giờ được triển khai hợp pháp tới Portland” và việc rút quân - nếu diễn ra - sẽ là “một thắng lợi cho người dân Oregon và cho luật pháp”.
Chính quyền Portland cho rằng việc giảm tội phạm tại thành phố chủ yếu đến từ nỗ lực của lực lượng cảnh sát địa phương và các chương trình an toàn cộng đồng.
