Ông Zelensky thúc giục châu Âu gấp rút 'chốt' người đại diện

Trong bối cảnh các nỗ lực ngoại giao đang tăng tốc, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 10/11 kêu gọi các quốc gia châu Âu ủng hộ lập trường của ông cần nhanh chóng quyết định ai sẽ là người đại diện cho họ trong các cuộc đàm phán hòa bình.

Ông Zelensky gợi ý rằng, lý tưởng nhất là một cá nhân nên được trao thẩm quyền từ Liên minh châu Âu (EU) cùng các quốc gia châu Âu không thuộc EU từng hỗ trợ Ukraine – chẳng hạn như Vương quốc Anh và Na Uy – bởi "sự đoàn kết" là yếu tố then chốt.

"Tôi cho rằng ngay trong tháng 11 này, chúng ta cần thống nhất về người sẽ đại diện cho châu Âu trong các cuộc đàm phán", ông nói. "Như vậy sẽ tốt hơn, vì người đó sẽ nhận được sự ủy quyền để đàm phán, không chỉ từ EU mà từ toàn bộ châu Âu, từ cả liên minh này".

Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. Ảnh: UATV

Lời kêu gọi của ông Zelensky góp thêm tiếng nói vào yêu cầu ngày càng cấp bách đối với châu Âu: Đề cử một nhà đàm phán cấp cao duy nhất, hoặc một nhóm nhỏ gồm các đại diện cấp cao nhất, trong bối cảnh lục địa này muốn đóng vai trò đáng kể hơn trong các cuộc thảo luận với Nga và Mỹ về vấn đề Ukraine.

Châu Âu hiện đang gặp khó khăn trong việc xây dựng kế hoạch tham gia đối thoại cấp cao với Moscow và Washington nhằm chấm dứt cuộc xung đột kéo dài hơn 4 năm rưỡi qua tại Đông Âu.

Dù cung cấp phần lớn nguồn tài chính nước ngoài cho nỗ lực chiến đấu của Ukraine, các nước EU vẫn còn chia rẽ về việc ai nên là người đại diện, hoặc thậm chí là liệu họ có nên đối thoại với Tổng thống Nga Vladimir Putin hay không.

Phát biểu trong cuộc trò chuyện với Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen tại Đại học Copenhagen ngày 10/11, ông Zelensky nói: "Giờ là lúc chọn ra một người đại diện. Tất nhiên, ai cũng sẽ có tiếng nói và ai cũng vô cùng quan trọng, nhưng chúng ta không thể để 40 người cùng nói chuyện với ông Putin được".

Nhà lãnh đạo Ukraine cũng chia sẻ với giới truyền thông rằng ông mong muốn có một cuộc "đối thoại" với EU và các cường quốc châu Âu khác về việc ai sẽ là người đại diện cho họ.

Ông cho rằng cách tiếp cận này sẽ "tốt hơn" là việc họ chỉ đơn thuần đưa ra quyết định rồi thông báo lại cho Ukraine – điều mà ông cho là "thực sự không ổn".

"Tôi hy vọng rằng chậm nhất là cuối tháng 11 – tốt nhất là tại cuộc họp của Liên minh những người sẵn sàng ở Đức vào ngày 19/11 – vấn đề này sẽ được giải quyết. Hãy chờ xem sao", ông Zelensky nói.

Về phần mình, Thủ tướng Frederiksen đáp lại rằng bà không có ý định trở thành "tiếng nói của châu Âu", đồng thời cho biết vấn đề này sẽ tiếp tục được thảo luận trong cuộc trò chuyện với ông Zelensky trong ngày 10/11 cũng như tại một sự kiện của Cộng đồng Chính trị châu Âu (EPC) tại Dubin (Ireland) vào ngày 12/11.

Ngoài ra, cũng có một sự kiện nữa được mong đợi sẽ cung cấp diễn đàn cho các nhà lãnh đạo EU thảo luận những vấn đề này. Đó là Hội nghị Thượng đỉnh Hội đồng châu Âu ở Dublin vào ngày 13/11, một ngày sau khi các phái đoàn Nga - Mỹ - Ukraine kết thúc 2 ngày đàm phán tại Abu Dhabi (UAE).

Cuối tháng trước, Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Støre và Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb đã có cuộc điện đàm hiếm hoi với Tổng thống Nga Vladimir Putin.

Sáng kiến này – lần đầu tiên kể từ khi Tổng thống Pháp Emmanuel Macron gọi điện cho ông Putin vào tháng 7/2025 – đã vấp phải sự chỉ trích từ cả bà Frederiksen lẫn Thủ tướng Thụy Điển Ulf Kristersson.

Khi các cuộc thảo luận ba bên Nga - Mỹ - Ukraine tiếp tục diễn ra tại quốc gia vùng Vịnh, các quan chức của chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã khẳng định rõ mong muốn châu Âu phải tham gia đầy đủ vào bàn đàm phán trong các vòng thảo luận tiếp theo.

Một phần lý do là vì Mỹ muốn đưa vấn đề xem xét lại các dàn xếp an ninh rộng lớn hơn tại châu Âu vào các cuộc đàm phán về hòa bình ở Ukraine – một yêu cầu mà phía Nga đã đưa ra từ lâu.

Tại Paris, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đánh giá các cuộc đàm phán ở Abu Dhabi là "rất hiệu quả" và kêu gọi đưa các bên châu Âu vào bàn đàm phán trong tương lai, "bởi họ là một phần trong việc giải quyết vấn đề này".

Minh Đức (Theo Politico EU, Sweden Herald)