Phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc trong bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia

Cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Tam Hợp, Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An hỗ trợ nhân dân xây dựng nhà ở. Ảnh: Hải Thượng

Củng cố niềm tin từ những việc làm thiết thực

Trải qua 67 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của lực lượng, cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng luôn nhận thức sâu sắc rằng, muốn tập hợp, đoàn kết, phát huy sức mạnh của nhân dân trong bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia, trước hết phải xây dựng niềm tin từ cơ sở. Niềm tin ấy được bồi đắp qua công tác tuyên truyền, vận động và nhất là những việc làm cụ thể, thiết thực, gắn với nhu cầu, đời sống của đồng bào các dân tộc nơi biên giới.

Xuất phát từ yêu cầu đó, các đơn vị Bộ đội Biên phòng chủ động tham mưu, phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội triển khai nhiều chương trình, mô hình hỗ trợ nhân dân phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, giảm nghèo bền vững. Tiêu biểu như các chương trình: “Nhà đại đoàn kết”, “Đồng hành cùng phụ nữ biên cương”, “Nâng bước em tới trường - Con nuôi đồn Biên phòng”... Mỗi chương trình hướng đến một nhóm đối tượng, một nhu cầu cụ thể, nhưng đều có chung mục tiêu chăm lo đời sống nhân dân, tăng cường tình đoàn kết quân dân.

Từ những căn nhà mới được xây dựng, những suất học bổng trao cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn đến các mô hình sinh kế hỗ trợ phụ nữ phát triển kinh tế, mỗi hoạt động đều thể hiện trách nhiệm, tình cảm của cán bộ, chiến sĩ Biên phòng đối với đồng bào nơi biên giới. Đáng chú ý, các chương trình còn nhận được sự chung tay của các tổ chức chính trị - xã hội, doanh nghiệp, nhà hảo tâm và đông đảo nhân dân. Sự chung tay ấy góp phần huy động nguồn lực xã hội chăm lo cho các đối tượng khó khăn, lan tỏa tinh thần tương thân, tương ái, tăng cường gắn kết giữa các lực lượng và cộng đồng dân cư trên địa bàn.

Sự gắn bó quân dân càng được thể hiện rõ trong những thời điểm địa bàn biên giới xảy ra thiên tai, mưa lũ, dịch bệnh hoặc đời sống nhân dân gặp khó khăn. Khi đó, cán bộ, chiến sĩ Biên phòng cùng cấp ủy, chính quyền địa phương và các lực lượng khẩn trương hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả, ổn định cuộc sống. Những chuyến hàng cứu trợ, những ngày công giúp dân sửa chữa nhà cửa, dựng lại trường học, khôi phục sản xuất đã góp phần giúp người dân vượt qua khó khăn, sớm ổn định cuộc sống. Qua những hoạt động ấy, trách nhiệm của người lính Biên phòng đối với nhân dân được thể hiện bằng hành động cụ thể, góp phần củng cố niềm tin và tình đoàn kết quân dân.

Cùng với chăm lo đời sống vật chất, Bộ đội Biên phòng còn phối hợp với các tổ chức đoàn thể đẩy mạnh tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; xây dựng đời sống văn hóa, giữ gìn bản sắc truyền thống tốt đẹp của các dân tộc. Nội dung, hình thức tuyên truyền được lựa chọn phù hợp với đặc điểm địa bàn, phong tục, tập quán và những vấn đề người dân quan tâm. Nhờ đó, nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật và trách nhiệm của người dân trong tham gia xây dựng, bảo vệ biên giới từng bước được nâng lên.

Thông qua những hoạt động cụ thể, hình ảnh người chiến sĩ Biên phòng ngày càng trở nên gần gũi, là chỗ dựa tin cậy của đồng bào các dân tộc nơi biên giới. Đây chính là cơ sở quan trọng để tăng cường sự đồng thuận trong cộng đồng, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và xây dựng "thế trận lòng dân" vững chắc trên địa bàn biên giới.

Cán bộ Đồn Biên phòng Thàng Tín, Bộ đội Biên phòng tỉnh Tuyên Quang tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho nhân dân trên địa bàn. Ảnh: Văn Thắng

Phát huy vai trò chủ thể của nhân dân trong bảo vệ biên giới

Củng cố niềm tin, tăng cường đoàn kết quân dân là nền tảng; phát huy vai trò chủ thể, trách nhiệm của nhân dân trong quản lý, bảo vệ biên giới là yêu cầu quan trọng để xây dựng thế trận biên phòng toàn dân vững chắc. Bởi nhân dân là lực lượng thường xuyên sinh sống, lao động, sản xuất trên địa bàn, am hiểu địa hình, phong tục, tập quán và tình hình địa phương. Khi được tuyên truyền, vận động và tổ chức phù hợp, mỗi người dân, mỗi gia đình, mỗi thôn, bản đều có thể đóng góp thiết thực vào việc giữ gìn đường biên, mốc quốc giới, bảo đảm an ninh, trật tự ở khu vực biên giới.

Nhận thức rõ vai trò của nhân dân, Bộ đội Biên phòng phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức đoàn thể xây dựng, duy trì nhiều mô hình quần chúng tham gia tự quản đường biên, mốc quốc giới, giữ gìn an ninh, trật tự ở khu vực biên giới. Các tổ tự quản tạo điều kiện để người dân trực tiếp tham gia giám sát, phát hiện, phản ánh những vấn đề phát sinh trên địa bàn, phối hợp với lực lượng chức năng giải quyết vụ việc ngay từ cơ sở. Trên các tuyến biên giới cả nước hiện nay duy trì 2.702 tổ tự quản với 45.638 hộ gia đình và 114.276 cá nhân đăng ký tự quản trên 4.679km đường biên, 3.613 mốc quốc giới và 478 công trình biên giới; cùng với đó là 15.141 tổ an ninh, trật tự với 224.031 thành viên.

Thông qua hoạt động của các tổ tự quản, nhận thức và trách nhiệm của người dân đối với đường biên, mốc quốc giới ngày càng được nâng lên. Những người thường xuyên làm nương, vào rừng, các hộ gia đình sinh sống gần đường biên có điều kiện phát hiện, phản ánh kịp thời những dấu hiệu bất thường, hành vi vi phạm quy chế biên giới. Nguồn tin từ nhân dân giúp Bộ đội Biên phòng nắm chắc hơn tình hình địa bàn, chủ động phối hợp kiểm tra, xác minh và xử lý các vụ việc theo quy định. Qua đó, vai trò của nhân dân trong tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ được phát huy ngay tại từng thôn, bản, khu dân cư.

Không dừng lại ở việc tham gia tự quản đường biên, mốc quốc giới, nhân dân còn là lực lượng quan trọng trong công tác phòng ngừa, đấu tranh với các loại tội phạm, vi phạm pháp luật ở khu vực biên giới. Với lợi thế am hiểu địa bàn, phong tục, tập quán và các mối quan hệ trong cộng đồng, người dân có điều kiện phát hiện những biểu hiện bất thường, hoạt động nghi vấn. Thông qua công tác tuyên truyền, vận động của Bộ đội Biên phòng và chính quyền địa phương, người dân đã nâng cao tinh thần cảnh giác, chủ động cung cấp thông tin, phối hợp với lực lượng chức năng phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh với các hành vi vi phạm, nhất là tội phạm ma túy, mua bán người, buôn lậu, gian lận thương mại và xuất, nhập cảnh trái phép.

Thực tế cho thấy, nguồn tin do người dân cung cấp là một kênh thông tin quan trọng, hỗ trợ Bộ đội Biên phòng triển khai các biện pháp nghiệp vụ. Thời gian qua, nhân dân đã cung cấp cho Bộ đội Biên phòng hàng nghìn nguồn tin có giá trị, phục vụ công tác phòng ngừa, phát hiện và đấu tranh với tội phạm. Mỗi nguồn tin thể hiện ý thức cảnh giác, tinh thần trách nhiệm và sự phối hợp của người dân với lực lượng chức năng; giúp các đơn vị nắm chắc tình hình, kịp thời xác minh, phát hiện và xử lý các vụ việc phát sinh, góp phần giữ vững an ninh, trật tự trên địa bàn.

Bảo vệ biên giới là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị và toàn dân, trong đó Bộ đội Biên phòng giữ vai trò nòng cốt, chuyên trách. Việc củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, phát huy vai trò chủ thể và trách nhiệm của nhân dân sẽ tạo nền tảng vững chắc để xây dựng thế trận biên phòng toàn dân. Khi người dân thực sự tin tưởng, đồng thuận và chủ động tham gia, sức mạnh tổng hợp từ cơ sở sẽ được phát huy, góp phần quản lý, bảo vệ vững chắc chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia.