Phát huy sức mạnh toàn dân, kéo giảm các loại tội phạm

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu. Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN

Tại phiên họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống tội phạm giai đoạn 2026 - 2035 (Chương trình).

Theo Tờ trình của Chính phủ, thời gian thực hiện Chương trình từ năm 2026 đến hết năm 2035 với tổng kinh phí thực hiện giai đoạn 2026 - 2030 là 45.301,261 tỷ đồng; giai đoạn 2031 - 2035 khoảng 18.151,758 tỷ đồng.

Về các chỉ tiêu cụ thể, đến năm 2030: Hằng năm, giảm số người nghiện ma túy, người sử dụng trái phép chất ma túy; phấn đấu đến năm 2030 đạt ít nhất 50% số xã, phường, đặc khu trên toàn quốc không có ma túy; phấn đấu 100% các điểm, tụ điểm phức tạp về ma túy, điểm nguy cơ, đối tượng bán lẻ về ma túy và 100% diện tích trồng trái phép cây có chứa chất ma túy được phát hiện và triệt phá. Bảo đảm cơ sở vật chất và duy trì điều trị cho ít nhất 50.000 người nghiện các chất dạng thuốc phiện; trên 90% người nghiện ma túy, người sử dụng trái phép chất ma túy, người cai nghiện ma túy, người tham gia điều trị nghiện ma túy, người sau cai nghiện ma túy được tư vấn, hỗ trợ và can thiệp về y tế, tâm lý...

Đến năm 2035, các chỉ tiêu cụ thể là: Phấn đấu 100% cơ quan báo chí chủ lực có chuyên trang, chuyên mục về phòng, chống tội phạm; trên 95% người dân được tiếp cận thông tin tuyên truyền phòng, chống tội phạm; phấn đấu 100% học sinh và 90% sinh viên được tuyên truyền, giáo dục pháp luật, phòng ngừa tội phạm. Tăng cường các biện pháp phòng ngừa để kéo giảm bền vững tội phạm, trong đó phấn đấu hằng năm giảm trên 10% số vụ phạm tội về trật tự xã hội...

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu cho biết, Ủy ban cơ bản tán thành sự cần thiết xây dựng Chương trình; đề nghị cơ quan chủ trì xây dựng Chương trình tiếp tục rà soát, đối chiếu cụ thể các nhiệm vụ có nội dung tương đồng, giao thoa với các chương trình mục tiêu quốc gia khác, làm rõ phạm vi, đối tượng, địa bàn, sản phẩm đầu ra và nguồn kinh phí thực hiện; trên cơ sở đó, nghiên cứu phương án lồng ghép phù hợp đối với các nội dung có thể tích hợp, bảo đảm không trùng lặp về nhiệm vụ và kinh phí, phát huy hiệu quả nguồn lực trong thực hiện mục tiêu Chương trình.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu. Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN

Phát biểu tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn bày tỏ nhất trí với việc ban hành Chương trình; cho rằng điều này phù hợp với chủ trương của Bộ Chính trị và các nghị quyết của Trung ương về phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 - 2030. Theo đó, cùng với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, cần chú trọng công tác phòng, chống tội phạm và tệ nạn xã hội, đặc biệt là tội phạm ma túy và các loại tội phạm khác, tạo môi trường ổn định, an toàn cho phát triển.

Chủ tịch Quốc hội chỉ rõ, vấn đề quan trọng nhất là tổ chức triển khai như thế nào để đạt kết quả thiết thực, bảo đảm nguồn lực đầu tư phát huy hiệu quả, góp phần kéo giảm tội phạm trên tất cả các mặt. Theo Chủ tịch Quốc hội, cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền để tạo sự thống nhất về nhận thức, giúp người dân hiểu rõ mục tiêu, ý nghĩa của Chương trình. Các bộ, ngành, địa phương khẩn trương xây dựng kế hoạch triển khai cụ thể, xác định rõ mục tiêu, lộ trình và giải pháp phù hợp với đặc thù từng địa bàn; đồng thời, thực hiện nghiêm chế độ báo cáo, kiểm điểm định kỳ theo nhiệm vụ được giao. Đặc biệt, cần coi kết quả phòng, chống ma túy và các loại tội phạm là một trong những chỉ tiêu đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cấp ủy đảng, chính quyền và người đứng đầu. Chính phủ cần có cơ chế ràng buộc trách nhiệm cụ thể trong quá trình tổ chức thực hiện.

Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, để kéo giảm tội phạm ma túy và các loại tội phạm khác, cần phát huy sức mạnh của toàn dân, với tinh thần “người dân là chiến sĩ, gia đình là trận địa, địa phương là pháo đài”.

Phát biểu kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất tên gọi như Chính phủ trình là “Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy và tội phạm giai đoạn 2026 - 2035”.

Về cơ chế, chính sách đặc thù thực hiện Chương trình, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị tiếp tục rà soát, phân định rõ nhiệm vụ điều chỉnh dự toán, ngân sách, kế hoạch vốn, danh mục dự án đầu tư công và các cơ chế, chính sách thuộc thẩm quyền của Quốc hội. Trong thời gian Quốc hội không họp thì trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Đối với các vấn đề thuộc thẩm quyền của Chính phủ thì Chính phủ chủ động xử lý.

Tháo gỡ điểm nghẽn hạ tầng, tăng cường kết nối vùng

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu. Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN

Cho ý kiến về chủ trương đầu tư 3 dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc (gồm cao tốc Bảo Hà - Lai Châu, đoạn Bảo Hà - Tân Phong; cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum; cao tốc Mộc Châu - Sơn La - Điện Biên, địa phận tỉnh Sơn La), Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản thống nhất sự cần thiết và chủ trương đầu tư 3 dự án đường bộ cao tốc nhằm tháo gỡ điểm nghẽn về hạ tầng, tăng cường kết nối vùng, mở rộng không gian phát triển, nâng cao đời sống nhân dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số, bảo đảm quốc phòng - an ninh.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị tiếp tục rà soát phạm vi, hướng tuyến, cơ sở lựa chọn quy mô, phương án phân chia các dự án thành phần bảo đảm phù hợp quy hoạch, nâng cao hiệu quả khai thác quỹ đất; làm rõ cơ chế điều phối giữa các dự án thành phần bảo đảm tính đồng bộ trong triển khai, kết nối và khai thác. Cùng với đó, rà soát kỹ cơ sở xác định tổng mức đầu tư, đơn giá định mức, so sánh với các dự án tương tự; cập nhật các yếu tố chi phí có khả năng biến động; làm rõ khả năng bố trí vốn của từng dự án; nghiên cứu hoàn thiện phương án bồi thường, hỗ trợ tái định cư, chuyển mục đích sử dụng đất rừng, bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người dân, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước và doanh nghiệp; bảo đảm nguồn cung ứng vật liệu xây dựng.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội lưu ý rà soát, đánh giá cơ sở chính trị, pháp lý, sự cần thiết và tính khả thi của từng cơ chế, chính sách đặc thù theo dự án; chỉ đề xuất chính sách thực sự cần thiết, xác định rõ phạm vi áp dụng, thẩm quyền quyết định, trách nhiệm tổ chức thực hiện, cơ chế kiểm tra, giám sát chặt chẽ bảo đảm công khai, minh bạch.

Đối với dự án Mộc Châu - Sơn La - Điện Biên, địa phận tỉnh Sơn La, Ủy ban Thường vụ Quốc hội yêu cầu rà soát việc phân chia, điều phối dự án thành phần; đánh giá kỹ cơ sở pháp lý, phạm vi, thời gian áp dụng, khả năng tạo nguồn và tác động ngân sách đối với đề xuất cơ chế đặc thù cho phép tỉnh giữ lại 100% tiền sử dụng đất tại các địa bàn dự án đi qua.

Đối với dự án Bảo Hà - Lai Châu, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị nghiên cứu tối ưu hướng tuyến, hạn chế tác động đến rừng và khu bảo tồn; xử lý chồng lấn quy hoạch khoáng sản; làm rõ khả năng cân đối vốn của địa phương.

Đối với dự án Quảng Ngãi - Kon Tum, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị nghiên cứu hoàn thiện phương án đầu tư quy mô 4 làn xe; tiếp tục khảo sát địa chất, thủy văn để tối ưu hóa giải pháp cầu, hầm; xử lý dứt điểm chồng lấn tại 6 vị trí quy hoạch khai thác khoáng sản nhóm 3 và nhóm 4...

Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến đối với dự thảo Nghị quyết về chủ trương đầu tư 3 dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc tại Kỳ họp thứ 2.

*Tại phiên họp, với 100% đại biểu có mặt tán thành, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua Nghị quyết quy định việc các cơ quan thanh tra được trích một phần từ các khoản tiền thu hồi, phát hiện qua thanh tra sau khi nộp vào ngân sách nhà nước để chi cho hoạt động và nâng cao năng lực của cơ quan thanh tra.

*Trong phiên họp chiều tối 2/11, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng cho ý kiến về cơ chế, chính sách đặc thù về phát triển du lịch.