Phát huy vai trò của người có uy tín, chức sắc và chức việc tôn giáo trong vận động phụ nữ tham gia hoạt động Hội

Bà Nguyễn Thị Thu Hiền, Phó Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam, phát biểu khai mạc hội thảo

Khẳng định vai trò chủ thể của phụ nữ tín ngưỡng, tôn giáo và sức mạnh từ khối đại đoàn kết toàn dân tộc

Phát biểu khai mạc hội thảo, bà Nguyễn Thị Thu Hiền, Phó Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam, khẳng định Việt Nam là một quốc gia có đời sống tín ngưỡng và tôn giáo hết sức phong phú, nơi mà các giá trị đạo đức, văn hóa và tinh thần của cộng đồng gắn bó mật thiết với hệ thống tín ngưỡng. Dưới sự dẫn dắt của Đảng và Nhà nước, các chủ trương và chính sách đại đoàn kết luôn dành sự quan tâm đặc biệt đến đội ngũ người có uy tín, già làng, trưởng bản cũng như các vị chức sắc, chức việc, nhà tu hành các tôn giáo. 

Quán triệt tinh thần đó, tổ chức Hội phụ nữ các cấp trong những năm qua đã không ngừng đổi mới tư duy, chuyển đổi phương thức vận động từ cách tiếp cận một chiều sang đối thoại, đồng hành và xây dựng mối quan hệ gắn kết bền chặt với các cộng đồng tôn giáo. Phó Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam cũng chỉ rõ những thành tựu nổi bật khi các cấp Hội khéo léo lồng ghép nhiệm vụ Hội vào các phong trào thi đua yêu nước, xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh và bảo vệ môi trường, qua đó thu hút đông đảo nữ tín đồ tham gia. 

Phó Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam Nguyễn Thị Thu Hiền (bên trái) chủ trì hội thảo

Các đại biểu tham dự hội thảo

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đáng tự hào, công tác vận động vẫn còn đối mặt với không ít rào cản từ sự khác biệt về đặc điểm sinh hoạt, thời gian tôn giáo hay những hạn chế trong kỹ năng mềm của một bộ phận cán bộ cơ sở. Từ những trăn trở đó, Phó Chủ tịch Nguyễn Thị Thu Hiền đề nghị các đại biểu tập trung thảo luận sâu sắc vào 3 nhóm nội dung trọng tâm, bao gồm: đánh giá thực chất kết quả đạt được, chia sẻ những mô hình phối hợp hiệu quả từ thực tiễn và đề xuất các giải pháp căn cơ nhằm nâng cao chất lượng công tác phối hợp trong giai đoạn tới, qua đó khẳng định rõ nét vai trò chủ thể của người phụ nữ có đạo trong tiến trình phát triển chung của đất nước.

Đổi mới phương thức phối hợp, chuyển hóa giá trị nhân văn tôn giáo thành hành động thiết thực vì sự tiến bộ của phụ nữ

Làm rõ thêm góc nhìn từ thực tiễn công tác phối hợp, các chuyên gia và nhà nghiên cứu tại hội thảo đã đưa ra những luận điểm phân tích sâu sắc và toàn diện. Phân tích về bối cảnh xã hội, PGS.TS. Nguyễn Thanh Xuân, nguyên Phó Trưởng ban Tôn giáo Chính phủ, phác họa bức tranh sinh động về hệ thống các tôn giáo lớn tại Việt Nam như Phật giáo, Công giáo, Tin Lành, Phật giáo Hòa Hảo, Cao Đài và Hồi giáo với hàng chục triệu tín đồ. Ông nhấn mạnh rằng tôn giáo không chỉ đơn thuần là đức tin mà còn là môi trường giao lưu tiếp biến văn hóa mạnh mẽ. 

PGS.TS. Nguyễn Thanh Xuân, nguyên Phó Trưởng ban Tôn giáo Chính phủ, phát biểu

Trong công cuộc đổi mới đất nước, chính sách tôn giáo của Đảng và Nhà nước luôn quán triệt nguyên tắc tôn trọng tự do tín ngưỡng, đồng thời nhìn nhận các giá trị đạo đức tôn giáo là nguồn lực đóng góp tích cực cho xã hội. Do đó, để vận động thành công phụ nữ tôn giáo, cán bộ Hội không thể áp dụng các biện pháp hành chính khô khan mà phải am hiểu sâu sắc về giáo lý, tôn trọng lịch sinh hoạt tôn giáo đặc thù và đặc biệt phải biết tranh thủ uy tín của các bậc chức sắc, linh mục, mục sư hay các vị đứng đầu giáo xứ, giáo phận. Sự thấu hiểu này sẽ giúp xóa bỏ khoảng cách tâm lý, xây dựng niềm tin vững chắc và tạo điều kiện tối đa để nữ tín đồ tự tin tham gia các sinh hoạt cộng đồng.

Dưới góc độ nghiên cứu văn hóa và giới, TS. Nguyễn Ngọc Mai, Trưởng phòng Nghiên cứu tín ngưỡng và các tôn giáo nội sinh thuộc Viện Dân tộc học và Tôn giáo học, đem đến hội thảo một góc nhìn mới mẻ và đầy tính thực tiễn về vai trò của phụ nữ trong không gian tâm linh và xã hội. TS. Nguyễn Ngọc Mai khẳng định tôn giáo và tín ngưỡng chính là hạt nhân của văn hóa truyền thống. Dù phụ nữ thường phải đối mặt với những định kiến giới lâu đời hay gánh nặng nội tướng trong gia đình, họ vẫn luôn là những chủ thể âm thầm gìn giữ và truyền tải bản sắc văn hóa dân tộc qua lời ca, tiếng hát và những việc làm thiện nguyện. 

TS. Nguyễn Ngọc Mai, Trưởng phòng Nghiên cứu tín ngưỡng và các tôn giáo nội sinh thuộc Viện Dân tộc học và Tôn giáo học, phát biểu

Từ kết quả khảo sát thực tế qua các công trình nghiên cứu công phu, TS. Nguyễn Ngọc Mai chỉ ra rằng sức mạnh huy động quần chúng của các mô hình tín ngưỡng tự nhiên hay các điện thờ tư gia đôi khi đạt hiệu quả vô cùng mạnh mẽ nhờ vào khả năng tạo ra vốn xã hội và mang lại lợi ích thiết thực cho người tham gia. Từ đó, bà đưa ra các khuyến nghị muốn phát huy vai trò của phụ nữ tôn giáo, toàn xã hội trước hết phải kiên quyết loại bỏ tư tưởng trọng nam khinh nữ, đồng thời bản thân người phụ nữ cần được trang bị kiến thức toàn diện, tư duy độc lập và các kỹ năng mềm vững chắc. Tổ chức Hội cần tạo ra các mô hình hoạt động hấp dẫn, thiết thực gắn liền với đời sống tinh thần và vật chất của họ, thay vì chỉ dừng lại ở các hình thức tuyên truyền bề nổi.

Đồng quan điểm trên, bà Nguyễn Thị Thu Hiền, Phó Trưởng Ban Công tác Dân tộc, Tôn giáo và Kiều bào, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, đề xuất hệ thống giải pháp mang tính chiến lược nhằm nâng cao hiệu quả phối hợp trong giai đoạn tới. Theo đó, công tác vận động cần bám sát phương châm "việc đạo có tu sĩ, việc đời có hội", gắn kết hài hòa giữa sinh hoạt tôn giáo chính đáng của tín đồ với các phong trào thi đua yêu nước như xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh, bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu. Các mô hình điểm như "Chùa cảnh văn hóa", "Xứ, họ đạo tiên tiến", hay các câu lạc bộ truyền thông cộng đồng, tổ phụ nữ nòng cốt cần được nhân rộng dựa trên nguyên tắc tôn trọng sự tự nguyện, phát huy tối đa vai trò chủ thể của người dân.

Bà Nguyễn Thị Thu Hiền Phó Trưởng Ban Công tác Dân tộc, Tôn giáo và Kiều bào, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, phát biểu

Đóng góp vào tiếng nói thực tiễn của các tổ chức tôn giáo, luật gia Nguyễn Văn Toàn, Phó Chủ tịch Trung ương Ủy ban Đoàn kết Công giáo Việt Nam, chia sẻ những bài học kinh nghiệm quý báu từ đồng bào Công giáo trong việc thực hiện phương châm sống phúc âm trong lòng dân tộc và sống tốt đời đẹp đạo. Với hơn 3,8 triệu tín đồ cùng hệ thống mạng lưới hội đoàn gắn kết chặt chẽ như hội các bà mẹ Công giáo, hội Thánh Monica, Maria hay các dòng tu nữ, phụ nữ Công giáo luôn đi đầu trong các hoạt động bác ái, từ thiện, giáo dục mầm non và chăm sóc y tế cộng đồng. 

Tuy nhiên, luật gia Nguyễn Văn Toàn cũng thẳng thắn chỉ ra những khó khăn phát sinh khi mô hình hành chính 2 cấp thay đổi, đòi hỏi các cấp Hội phụ nữ phải chủ động thiết lập mối quan hệ phối hợp thường xuyên, linh hoạt hơn với các linh mục, bề trên các dòng tu. Từ thực tiễn đó, ông Nguyễn Văn Toàn đề xuất 6 nhóm giải pháp thiết thực bao gồm đổi mới tư duy nhận thức, lựa chọn đúng người có uy tín để tiếp cận theo phương châm việc đạo có tu sĩ, việc đời có hội, đổi mới nội dung truyền thông theo hướng đối thoại thiết thực, nhân rộng các mô hình mô phạm như "xứ họ đạo không rác thải" hay "chi hội phụ nữ 5 không, 3 sạch" và đặc biệt là đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số để cập nhật thông tin pháp luật cho nữ giáo dân.

Luật gia Nguyễn Văn Toàn, Phó Chủ tịch Trung ương Ủy ban Đoàn kết Công giáo Việt Nam, phát biểu

Hội thảo còn được nghe trao đổi từ kinh nghiệm thực tiễn của Hội LHPN các tỉnh, thành phố, qua đó không chỉ đánh giá toàn diện thực trạng mà còn mở ra những hướng đi chiến lược, khẳng định rằng khi các chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước được cụ thể hóa bằng sự tôn trọng, thấu hiểu và phương thức phối hợp khéo léo, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc sẽ được khơi nguồn mạnh mẽ từ cơ sở. 

Sự đồng hành của người có uy tín, các vị chức sắc, chức việc cùng với ý chí vươn lên của các tầng lớp phụ nữ có đạo sẽ là bệ phóng vững chắc để xây dựng những người phụ nữ Việt Nam thời đại mới: tri thức, đạo đức, có sức khỏe và có trách nhiệm với quê hương, đất nước.