Phát huy vai trò của nữ trí thức, nữ doanh nhân trong kỷ nguyên mới

GS.TS Trần Thị Thu Hà kiểm tra sản phẩm nghiên cứu trong phòng thí nghiệm.Bản lĩnh làm chủ công nghệ

Hơn 30 năm giảng dạy và nghiên cứu khoa học, Giáo sư, Tiến sĩ Trần Thị Thu Hà, Viện trưởng Viện Lâm nghiệp và Phát triển bền vững, Trường Đại học Nông lâm (Đại học Thái Nguyên,) luôn chú trọng đưa khoa học, công nghệ vào phát triển nông nghiệp xanh và nông nghiệp thông minh.

Giai đoạn 2016-2025, bà chủ trì, nghiệm thu hàng chục đề tài khoa học cấp tỉnh, cấp bộ, cấp quốc gia và nhiều dự án hợp tác quốc tế; tham gia nhiều nhiệm vụ khoa học, công nghệ các cấp.

Bà cũng là tác giả chính của hàng chục giải pháp hữu ích được cấp văn bằng bảo hộ. Các kết quả nghiên cứu góp phần giải quyết những vấn đề thực tiễn trong lĩnh vực lâm nghiệp, phát triển dược liệu và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Với những đóng góp đó, năm 2019, bà được trao Giải thưởng cá nhân Kovalevskaia; năm 2021, được vinh danh trong danh sách 100 nhà khoa học xuất sắc châu Á, cùng nhiều giải thưởng, bằng khen của các bộ, ngành và địa phương.

GS.TS Trần Thị Thu Hà cho biết: Trong suốt quá trình công tác, tôi luôn xác định nghiên cứu khoa học là nền tảng nâng cao chất lượng đào tạo, là động lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo và là cầu nối đưa tri thức khoa học vào phục vụ thực tiễn.

Theo bà, các hướng nghiên cứu được xây dựng gắn với nhu cầu phát triển của đất nước, tập trung vào lâm nghiệp bền vững, bảo tồn đa dạng sinh học, phát triển cây dược liệu, công nghệ sinh học, nông lâm kết hợp, kinh tế tuần hoàn và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Quá trình nghiên cứu được triển khai từ nghiên cứu cơ bản, nghiên cứu ứng dụng đến phát triển công nghệ, bảo hộ sở hữu trí tuệ, chuyển giao và thương mại hóa kết quả.

Đội ngũ nữ trí thức của tỉnh ngày càng phát triển về số lượng và chất lượng, tham gia tích cực vào hoạt động nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao khoa học, công nghệ.

Hiện toàn tỉnh có trên 25.000 nữ trí thức, trong đó hơn 2.000 người có trình độ sau đại học. Tại Đại học Thái Nguyên, trong tổng số gần 4.000 cán bộ, giảng viên, nhà khoa học, có trên 600 nữ cán bộ, giảng viên, nhà khoa học trình độ tiến sĩ trở lên.

Trong khoảng 10 năm gần đây, Đại học Thái Nguyên đã triển khai gần 200 đề tài khoa học cấp nhà nước và trên 2.000 đề tài khoa học, công nghệ cấp bộ, cấp tỉnh, cấp đại học. Nhiều công trình của các nhà khoa học nữ được ghi nhận qua các giải thưởng trong nước và quốc tế.

PGS.TS Nguyễn Thanh Hà, Phó Giám đốc Đại học Thái Nguyên, khẳng định: Thời gian qua, các nữ trí thức, các nhà khoa học nữ của Đại học Thái Nguyên đã góp phần quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo. 

Bên cạnh đó, đội ngũ này còn tham gia tư vấn, thẩm định, nghiệm thu các đề tài nghiên cứu khoa học và sáng kiến cải tiến kỹ thuật, thúc đẩy ứng dụng khoa học vào thực tiễn.

Với nền tảng tri thức và tinh thần đổi mới, nữ trí thức đang trở thành lực lượng quan trọng trong nghiên cứu, phát triển và chuyển giao công nghệ, góp phần nâng cao năng suất lao động, hiệu quả sản xuất và thúc đẩy phát triển bền vững.

Chủ động chuyển đổi số

Thái Nguyên hiện có trên 2.000 doanh nghiệp do nữ làm chủ, chiếm gần 20% tổng số doanh nghiệp toàn tỉnh. Không chỉ đóng góp vào phát triển kinh tế, tạo việc làm, các nữ doanh nhân còn thể hiện bản lĩnh trong quản trị, điều hành và thích ứng với những thay đổi của thị trường.

Bà Hoàng Thị Mỹ Huyến, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa tỉnh, cho rằng: Thành công của nữ doanh nhân được tạo nên từ sự bền bỉ, bản lĩnh và nỗ lực cân bằng giữa công việc, gia đình, trách nhiệm xã hội. Trong bối cảnh mới, nữ doanh nhân cần giữ vững đạo đức kinh doanh, thường xuyên cập nhật kiến thức, làm chủ công nghệ, tăng cường liên kết và xây dựng đội ngũ cùng phát triển.

Thực tế cho thấy, ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số đang trở thành yêu cầu quan trọng đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh. Tại các doanh nghiệp do phụ nữ điều hành, sự linh hoạt trong quản lý, kết hợp với tư duy đổi mới và khai thác dữ liệu, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động, tăng khả năng thích ứng trước biến động thị trường.

Doanh nhân Nguyễn Thị Hiền được vinh danh là "Nông dân Việt Nam xuất sắc 40 năm đổi mới".

Tại xã La Bằng, bà Nguyễn Thị Hiền, Giám đốc Công ty cổ phần Chè Hà Thái, đã có hơn 20 năm gắn bó với cây chè. Nhận thấy liên kết với người trồng chè là điều kiện để ổn định vùng nguyên liệu và nâng cao giá trị sản phẩm, bà chú trọng xây dựng vùng sản xuất, đồng thời thúc đẩy thay đổi phương thức canh tác.

Đến nay, doanh nghiệp đã triển khai quy trình sản xuất chè theo hướng hữu cơ, từng bước tự động hóa dây chuyền chế biến. Doanh nghiệp có gần 10ha chè hữu cơ và trên 100ha vùng quy hoạch.

Sản phẩm không chỉ tiêu thụ trong nước mà còn được xuất khẩu sang nhiều quốc gia. Với những nỗ lực trong sản xuất, kinh doanh, bà Nguyễn Thị Hiền được vinh danh là một trong 96 “Nông dân Việt Nam xuất sắc 40 năm đổi mới”.

Bà Hiền chia sẻ: “Nhiều năm gắn bó với cây chè tôi luôn mong muốn mang đến cho người tiêu dùng những sản phẩm chè tốt nhất, an toàn nhất”.

Theo bà, chất lượng sản phẩm cần được chứng minh bằng kết quả phân tích và chứng nhận, đáp ứng yêu cầu của thị trường quốc tế. Vì vậy, bà tiếp tục nghiên cứu giống chè, điều kiện đất đai và môi trường để phát triển các mô hình trồng chè hữu cơ phù hợp, vừa nâng cao giá trị kinh tế, vừa bảo đảm an toàn cho người tiêu dùng và sức khỏe người trồng chè.

Vượt qua thách thức, hướng tới phát triển bền vững

Bên cạnh những kết quả đạt được, nữ trí thức và nữ doanh nhân vẫn đối mặt với nhiều khó khăn như định kiến giới trong lĩnh vực công nghệ, hạn chế về khả năng tiếp cận nguồn vốn và áp lực cân bằng giữa sự nghiệp với gia đình.

Năm 2026, việc triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 193/2025/QH15 của Quốc hội tiếp tục mở ra cơ hội thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Để tận dụng cơ hội này, nữ trí thức, nữ doanh nhân cần chủ động nâng cao năng lực số, khai thác thương mại điện tử, phát triển mô hình kinh doanh trực tuyến và đổi mới phương thức quản lý.

Bà Hoàng Thị Mỹ Huyến, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa tỉnh, cho biết: Cộng đồng doanh nghiệp của tỉnh đang hướng tới gắn chuyển đổi số với chuyển đổi xanh và đổi mới mô hình kinh doanh. Việc lựa chọn công nghệ phù hợp với khả năng tài chính, tiết kiệm tài nguyên, giảm phát thải, bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu được xác định là những giải pháp quan trọng. Cùng với đó, doanh nghiệp chú trọng số hóa quản lý, kiểm soát chi phí, kết nối khách hàng và nâng cao hiệu quả kinh doanh, hướng tới phát triển bền vững gắn với trách nhiệm xã hội.

Đồng chí Mai Xuân Tùng, Phó Chủ tịch UBND phường Phan Đình Phùng, khẳng định: Cộng đồng doanh nghiệp, trong đó có nữ doanh nhân và nữ trí thức, đã đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Thời gian tới, phường tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, tạo điều kiện cho các nữ doanh nhân phát huy năng lực bản thân.

Phát huy trí tuệ, bản lĩnh và tinh thần tiên phong, đội ngũ nữ trí thức, nữ doanh nhân Thái Nguyên tiếp tục khẳng định vai trò trong nghiên cứu khoa học, phát triển sản xuất, kinh doanh và bảo vệ môi trường, góp phần xây dựng tỉnh phát triển bền vững trong kỷ nguyên mới.