Phát huy vai trò tổ hòa giải trong giải quyết mâu thuẫn tại khu dân cư

Ở những khu dân cư đông đúc, đặc biệt là các khu tập thể cũ, những va chạm trong sinh hoạt thường ngày đôi khi trở thành nguyên nhân phát sinh mâu thuẫn giữa các hộ gia đình.

Phát huy vai trò của Tổ hòa giải, Tổ dân phố 18 (phường Kim Liên, Hà Nội) chú trọng nắm bắt tình hình, phối hợp các lực lượng và giải quyết nhiều vụ việc ngay từ cơ sở, góp phần giữ gìn sự đồng thuận trong cộng đồng dân cư.

Ông Nguyễn Tiến Nhuận cùng các thành viên trong Tổ hòa giải trao đổi công việc tại Nhà sinh hoạt cộng đồng. Ảnh: NB

Ông Nguyễn Tiến Nhuận cùng các thành viên trong Tổ hòa giải trao đổi công việc tại Nhà sinh hoạt cộng đồng. Ảnh: NB

Chủ động nắm bắt, giải quyết mâu thuẫn từ những việc nhỏ

Tổ dân phố 18 hiện có 10 dãy nhà tập thể, với 881 hộ dân và hơn 2.000 nhân khẩu. Đây là địa bàn có thành phần dân cư đa dạng, khác nhau về trình độ, nghề nghiệp; người thường trú và tạm trú cùng sinh sống đan xen. Sau khi sáp nhập, quy mô dân cư tăng lên, đặt ra yêu cầu cao đối với công tác quản lý địa bàn cũng như việc nắm bắt, giải quyết những vấn đề phát sinh trong đời sống nhân dân.

Theo ông Nguyễn Tiến Nhuận, Trưởng ban Công tác Mặt trận, Tổ trưởng Tổ hòa giải Tổ dân phố 18, mặc dù dân cư có những khác biệt nhất định nhưng người dân cùng sinh sống trong các dãy nhà tập thể, thường xuyên gặp gỡ tại cầu thang, hành lang và các không gian chung. Đây là điều kiện thuận lợi để các hộ gần gũi, chia sẻ, từng bước xây dựng tình đoàn kết trong khu dân cư.

Tuy nhiên, đặc điểm của các khu tập thể cũ cũng khiến những va chạm trong sinh hoạt khó tránh khỏi. Các công trình tại khu tập thể phường Kim Liên được xây dựng từ những năm 1960 của thế kỷ trước, đến nay nhiều hạng mục đã xuống cấp. Tình trạng thấm dột từ mái xuống các tầng, giữa các căn hộ, tại hành lang và lối đi thường xuyên xảy ra. Một số công trình phụ trước đây được bố trí tập trung, sau này chia cho từng hộ sử dụng khiến diện tích chung bị thu hẹp. Đáng chú ý, nhiều hộ gia đình có xe máy nhưng không có chỗ gửi, phương tiện có lúc phải để dưới lòng đường. Việc sử dụng hành lang, lối đi và những khoảng diện tích chung vì thế dễ phát sinh bất đồng.

Theo ông Nhuận, phần lớn các vụ việc Tổ hòa giải tiếp nhận đều xuất phát từ những xích mích, cãi cọ trong sinh hoạt như vậy, chưa có vụ việc lớn phải vượt cấp. Từ thực tế địa bàn, công tác hòa giải không chỉ dừng ở việc giải quyết khi mâu thuẫn đã xảy ra mà quan trọng hơn là phải nắm bắt tình hình, tìm hiểu nguyên nhân và kịp thời gặp gỡ các bên. Khi tiếp nhận ý kiến của người dân, Tổ hòa giải báo cáo cấp ủy chi bộ, đồng thời phân công các thành viên tìm hiểu cụ thể từng trường hợp.

Ông Nhuận cho biết, trước hết, các thành viên phải tiếp cận riêng từng bên để nắm bắt thông tin, lắng nghe ý kiến và tâm tư của mỗi gia đình. Sau khi có được những thông tin cần thiết, tổ tiến hành hội ý, thống nhất cách giải quyết rồi mới mời các bên cùng trao đổi. Trong quá trình hòa giải, các thành viên tập trung phân tích điều đúng, điều chưa đúng, những điểm được và chưa được của mỗi bên, trên tinh thần đồng cảm, chia sẻ để các gia đình tự nhận ra vấn đề.

Cách làm này được thể hiện qua một vụ việc liên quan đến tranh chấp tài sản cha mẹ để lại giữa hai anh em tại Tổ dân phố 73 cũ, nay sáp nhập vào Tổ dân phố 18. Mâu thuẫn có thời điểm trở nên căng thẳng, tưởng chừng phải đưa lên cấp cao hơn để giải quyết.

Tuy nhiên, với sự tham gia của tổ hòa giải, cấp ủy chi bộ và các thành viên trong hệ thống chính trị, vụ việc từng bước được tháo gỡ. Thay vì chỉ phân tích quyền lợi tài sản, các thành viên còn khuyên nhủ, giải thích, giúp hai bên nhìn nhận lại tình cảm anh em ruột thịt. Qua quá trình vận động, chia sẻ, hai gia đình dần đồng cảm, hiểu nhau và đoàn kết trở lại.

Một vụ việc khác liên quan đến chỗ để xe máy dưới chân cầu thang cũng được giải quyết theo cách tương tự. Do không gian chung hạn chế, việc các hộ cùng sử dụng một vị trí để xe khiến lối đi bị cản trở, dẫn đến cãi cọ giữa hai gia đình. Sau khi nắm bắt thông tin và báo cáo cấp ủy chi bộ, các thành viên Tổ hòa giải trực tiếp đến gặp gỡ, phân tích để các bên hiểu rõ vấn đề. Chỉ trong khoảng 15-20 phút, vụ việc đã được hòa giải thành công, hai gia đình chia sẻ và bắt tay đoàn kết.

Tổ dân phố 18 hiện có 10 dãy nhà tập thể, với 881 hộ dân và hơn 2.000 nhân khẩu. Ảnh: NB

Tổ dân phố 18 hiện có 10 dãy nhà tập thể, với 881 hộ dân và hơn 2.000 nhân khẩu. Ảnh: NB

Tăng cường phối hợp trong thực hiện hòa giải

Để công tác hòa giải đạt hiệu quả, bên cạnh sự chủ động của các thành viên Tổ hòa giải, vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy chi bộ và sự phối hợp của các lực lượng tại địa bàn có ý nghĩa quan trọng. Đây cũng là cách Tổ dân phố 18 triển khai khi tiếp nhận những phản ánh, kiến nghị hoặc vụ việc phát sinh trong cộng đồng dân cư.

Bí thư chi bộ Tổ dân phố 18 Nguyễn Kim Liên cho biết, khi người dân có ý kiến, việc đầu tiên là cấp ủy và chính quyền phải nắm rõ bản chất sự việc, sau đó phối hợp với Tổ hòa giải để phân công người giải quyết kịp thời, không để người dân bức xúc kéo dài. Đối với những va chạm liên quan đến quyền lợi cá nhân, chỗ để xe hoặc diện tích sử dụng chung, cán bộ cơ sở phải căn cứ tình hình cụ thể để lựa chọn lực lượng tham gia phù hợp.

Theo bà Liên, trong một số trường hợp, Tổ hòa giải cần phối hợp với tổ an ninh để nắm tình hình và xử lý. Nếu sự việc diễn biến căng thẳng, tổ dân phố sẽ trao đổi với cảnh sát khu vực nhằm phối hợp giải quyết nhanh chóng, hạn chế phát sinh những bất đồng phức tạp hơn.

Những chia sẻ của bà Liên cũng cho thấy, công tác hòa giải tại địa bàn không phải nhiệm vụ riêng của một vài thành viên mà cần sự vào cuộc đồng bộ của hệ thống chính trị ở cơ sở. Trong đó, Tổ hòa giải trực tiếp nắm bắt, tìm hiểu và vận động các bên; cấp ủy chi bộ lãnh đạo, định hướng; chính quyền và các lực lượng liên quan phối hợp xử lý theo tính chất từng vụ việc.

Từ thực tiễn công tác, ông Nguyễn Tiến Nhuận cho rằng, để hòa giải thành công, trước hết mọi hoạt động phải đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng. Khi phát sinh vụ việc, Tổ hòa giải đều báo cáo Bí thư chi bộ trước khi tiến hành giải quyết. Cùng với đó, các thành viên cần có hiểu biết nhất định về pháp luật, biết đồng cảm, thấu hiểu và đặc biệt phải đi sâu vào từng khía cạnh của mâu thuẫn để cùng bàn bạc, tìm hướng tháo gỡ…

Có thể thấy, với phương thức hoạt động chú trọng phối hợp, chủ động nắm bắt và giải quyết từ sớm, Tổ hòa giải tại Tổ dân phố 18 đang góp phần tháo gỡ những bất đồng trong đời sống dân cư ngay tại địa bàn. Qua đó, không chỉ hạn chế những mâu thuẫn kéo dài mà còn củng cố sự cảm thông, chia sẻ và tình đoàn kết giữa các gia đình, xây dựng cộng đồng dân cư ngày càng đồng thuận, văn minh.

Nguyên Bảo

Nguồn Hà Nội Mới: https://hanoimoi.vn/phat-huy-vai-tro-to-hoa-giai-trong-giai-quyet-mau-thuan-tai-khu-dan-cu-1766653.html