Phát triển cụm công nghiệp theo quy định mới: Cần hướng dẫn cụ thể
Theo Sở Công Thương Đà Nẵng, việc quản lý, phát triển cụm công nghiệp (CCM) theo quy định mới còn có những cách hiểu, cách áp dụng khác nhau, rất cần được Bộ Công Thương hướng dẫn cụ thể, nhất là với những vấn đề vượt thẩm quyền địa phương.
Cơ chế, chính sách mới về quản lý, phát triển cụm công nghiệp
Ngày 16/11, Sở Công Thương Đà Nẵng phối hợp với Cục Công nghiệp (Bộ Công Thương) tổ chức hội nghị tập huấn về quản lý, phát triển cụm công nghiệp (CCN) với sự tham dự của đại diện các Sở, ngành, địa phương hữu quan của thành phố và đặc biệt là các chủ đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật CCN trên địa bàn.

Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp (Bộ Công Thương) Nguyễn Văn Thịnh phát biểu tại hội nghị.
Hội nghị tập trung phổ biến, cập nhật các cơ chế, chính sách mới được sửa đổi, bổ sung về quản lý, phát triển CCN (trọng tâm là Nghị định 303/2026/NĐ-CP của Chính phủ về quản lý, phát triển CCN có hiệu lực từ ngày 15/9/2026) và các Thông tư liên quan của Bộ Công Thương.
Ông Nguyễn Văn Thịnh – Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp (Bộ Công Thương) cho biết, Nghị định 303/2026/NĐ-CP đã bổ sung định nghĩa về CCN sinh thái, CCN công nghệ cao, CCN hỗ trợ, CCN chuyên ngành và CCN làng nghề. Đây là cơ sở quan trọng để các địa phương định hướng thu hút đầu tư có trọng tâm, phát triển kinh tế tuần hoàn và cộng sinh công nghiệp.
Quy định mới cho phép không áp dụng điều kiện tỷ lệ lấp đầy trên 50% đối với trường hợp thành lập CCN sinh thái và CCN công nghệ cao. Đồng thời cắt giảm thủ tục hành chính, quy định thời gian thẩm định tại Sở Công Thương rút ngắn chỉ còn 20 ngày làm việc và đẩy mạnh phân cấp quản lý, tiếp nhận hồ sơ về UBND cấp xã.
Quy định mới cũng cụ thể hóa Nghị quyết 198/2025/QH15 của Quốc hội, bắt buộc phải xác định quỹ đất tối thiểu dành cho doanh nghiệp công nghệ cao thuộc khu vực kinh tế tư nhân, doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo; giao UBND cấp tỉnh quy định mức giảm tiền thuê lại đất đối với các đối tượng này.
Đồng thời tháo gỡ điểm nghẽn ngân sách và tài sản công. Mở rộng danh mục ngân sách địa phương hỗ trợ hạ tầng kỹ thuật và không áp dụng Luật Quản lý, sử dụng tài sản công đối với các công trình hạ tầng do ngân sách địa phương hỗ trợ, giúp cởi trói vướng mắc bàn giao tài sản tồn tại nhiều năm qua.
Cùng với đó, quy định mới siết chặt kỷ cương môi trường và xử lý dứt điểm các CCN lịch sử. Kiên quyết yêu cầu 100% CCN phải hoàn thành trạm xử lý nước thải tập trung đạt chuẩn mới được cho phép doanh nghiệp thứ cấp đi vào hoạt động; ấn định trước 31/12/2026 phải xử lý dứt điểm các CCN hình thành trước ngày 5/10/2009.
Cần sự đồng hành của Cục Công nghiệp với địa phương
Qua thảo luận của khoảng 100 đại biểu tham dự hội nghị, CCN có vai trò quan trọng trong việc tổ chức lại không gian sản xuất công nghiệp, tạo mặt bằng phục vụ phát triển sản xuất, kinh doanh; thu hút các doanh nghiệp, cơ sở công nghiệp đầu tư, mở rộng sản xuất; thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, giải quyết việc làm, tăng thu ngân sách và góp phần phát triển kinh tế - xã hội tại các địa phương.

Phó Giám đốc Sở Công Thương Đà Nẵng Đỗ Thị Quỳnh Trâm nêu kiên nghị tại hội nghị.
Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy tiến độ đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật tại một số CCN chưa đáp ứng yêu cầu; công tác thu hút đầu tư và lấp đầy diện tích đất công nghiệp chưa đồng đều; việc quản lý, vận hành, khai thác hạ tầng kỹ thuật, nhất là các công trình xử lý nước thải tập trung, còn nhiều vấn đề cần tháo gỡ. Việc phối hợp giải quyết các thủ tục về đất đai, đầu tư, xây dựng, môi trường, thuế và các vấn đề liên quan chưa thực sự đồng bộ.
Đặc biệt, việc tổ chức và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã đặt ra yêu cầu mới đối với công tác quản lý nhà nước về CCN, nhất là trong phân định trách nhiệm, thẩm quyền, tổ chức thực hiện nhiệm vụ giữa các cơ quan chuyên môn cấp thành phố và UBND cấp xã.
Từ thực tế đó, Phó Giám đốc Sở Công Thương Đỗ Thị Quỳnh Trâm kiến nghị Cục Công nghiệp tiếp tục rà soát, nghiên cứu và tham mưu Bộ Công Thương hoàn thiện các quy định về quản lý, phát triển CCN; kịp thời ban hành hoặc tham mưu ban hành tài liệu hướng dẫn nghiệp vụ, bộ câu hỏi - giải đáp đối với những nội dung còn có cách hiểu, cách áp dụng khác nhau, nhất là các quy định mới được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định 303/2026/NĐ-CP và các văn bản hướng dẫn có liên quan.
Nghiên cứu, hướng dẫn và đề xuất cơ chế hỗ trợ đầu tư xây dựng, nâng cấp hạ tầng kỹ thuật CCN, trong đó ưu tiên hệ thống xử lý nước thải tập trung, hạ tầng bảo vệ môi trường và các công trình dùng chung thiết yếu. Đồng thời hướng dẫn rõ cơ chế huy động, lồng ghép nguồn vốn, quản lý khai thác và thu hồi chi phí vận hành, bảo đảm công trình sau khi hoàn thành được vận hành thường xuyên, hiệu quả và đúng quy định.
Sở Công Thương Đà Nẵng cũng đề nghị Cục Công nghiệp tăng cường đào tạo, tập huấn chuyên sâu cho cán bộ làm công tác quản lý CCN ở địa phương và chủ đầu tư hạ tầng CCN; xây dựng cơ sở dữ liệu, hệ thống tiêu chí theo dõi, đánh giá hiệu quả hoạt động CCN, không chỉ về tỷ lệ lấp đầy mà còn về tiến độ đầu tư hạ tầng, hiệu quả sử dụng đất, năng lực thu hút dự án thứ cấp, việc làm, đóng góp ngân sách và tuân thủ quy định về môi trường.
Hỗ trợ địa phương kết nối, xúc tiến thu hút nhà đầu tư có năng lực, kinh nghiệm; định hướng phát triển các CCN chuyên ngành, CCN hỗ trợ, CCN công nghệ cao, CCN sinh thái. Đồng thời có chương trình hỗ trợ chuyển đổi xanh, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, ứng dụng công nghệ số trong quản lý, vận hành CCN.
“Chúng tôi mong muốn Cục Công nghiệp tiếp tục quan tâm, đồng hành cùng thành phố Đà Nẵng; duy trì cơ chế trao đổi thường xuyên, kịp thời hướng dẫn và tổng hợp những vấn đề vượt thẩm quyền địa phương để báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, tháo gỡ”, bà Đỗ Thị Quỳnh Trâm nói.

