Phát triển văn hóa đọc cho học sinh từ tiện ích của môi trường số
Hưởng ứng Tuần lễ học tập suốt đời năm 2026, các trường học trên địa bàn TPHCM đã tổ chức nhiều hoạt động phát triển văn hóa đọc cho học sinh, qua đó rèn khả năng tư duy và sáng tạo, phát huy tiện ích của môi trường số.

Học sinh Trường THCS Nguyễn Du (phường Bến Thành) tham gia chuyên đề “Rời màn hình - Mở tương lai” được tổ chức vào đầu tuần qua
Giảm điện thoại, tăng thói quen đọc sách
Tại Trường THCS Nguyễn Du (phường Bến Thành), buổi nói chuyện chuyên đề mang tên “Rời màn hình - Mở tương lai” vừa được nhà trường phối hợp với Công ty Cổ phần Sách Đông A và Nhà sách Cá Chép tổ chức cho học sinh toàn trường tham gia.
Điểm thu hút của chuyên đề là sự tham gia của hai tác giả Nguyệt Minh và Trung Nghĩa – hai cây bút đóng vai trò là "đại sứ văn hóa đọc" mang đến những câu chuyện thực tế sinh động, góc nhìn đa chiều về thế giới xung quanh, bí quyết cân bằng giữa đời sống số với việc mở rộng tri thức qua từng trang sách.

Các tác giả đóng vai trò là "Đại sự văn hóa đọc" truyền cảm hứng về sách cho học sinh Trường THCS Nguyễn Du (phường Bến Thành)
Các tác giả không chỉ đóng vai trò là người truyền cảm hứng mà còn trực tiếp trao đổi, trả lời các câu hỏi của học sinh về cách phân chia thời gian, sử dụng thiết bị điện tử hợp lý, tìm kiếm các đầu sách hay trên môi trường số.
Theo tác giả Trung Nghĩa, môi trường số và sách đều đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp thông tin, kiến thức và kỹ năng cho học sinh. Nếu môi trường số có lợi thế về sự tiện ích, cập nhật thông tin nhanh thì việc đọc sách giúp khơi dậy trí tưởng tượng, tinh thần khám phá của học sinh, qua đó giúp các em học tốt hơn các môn Ngữ văn, Lịch sử, Địa lý, Toán học...

Học sinh Trường THCS Nguyễn Du (phường Bến Thành) tham gia chuyên đề “Rời màn hình - Mở tương lai”
“Trên môi trường số, học sinh cần biết lựa chọn nguồn thông tin, văn bản đọc có mục đích, phân biệt nội dung đáng tin cậy. Công nghệ có thể hỗ trợ việc học, nhưng không thể thay thế quá trình đọc hiểu, suy ngẫm và kiểm chứng của người học”, tác giả Trung Nghĩa chia sẻ.
Cũng hướng đến việc rèn thói quen đọc sách cho học sinh, Trường Tiểu học Trần Hưng Đạo (phường Cầu Ông Lãnh) lan tỏa văn hóa đọc thông qua hoạt động khuyến khích học sinh đọc sách tại thư viện vào giờ ra chơi.

Học sinh Trường Tiểu học Trần Hưng Đạo (phường Cầu Ông Lãnh) đọc sách tại thư viện trường
Với không gian đọc sách thân thiện, học sinh có thể lựa chọn nhiều khu vực đọc sách khác nhau từ ngồi đọc trên ghế nệm, khu vực đọc sách chung với bạn ở bàn tròn hoặc ngồi trên sàn gỗ... Các đầu sách được thư viện liên tục bổ sung, phù hợp nhu cầu và sở thích của học sinh.
Phát huy tiện ích của thư viện số
Từ góc nhìn của người làm công tác quản lý thư viện, ThS. Nguyễn Hải Gian, Giám đốc Trung tâm Thông tin, Thư viện (Trường Đại học Văn hóa TPHCM) nêu thực tế, thư viện số đã và đang mang lại nhiều lợi ích cho cả người học và người dạy.
Hiện nay, một phần đáng kể quá trình học tập của học sinh diễn ra trên môi trường số với sách điện tử, kho học liệu mở và nhiều nguồn thông tin khác. Trong bối cảnh đó, thư viện số cần được nhìn nhận không đơn thuần là “kho tài liệu điện tử” mà cần trở thành hạ tầng tri thức, hỗ trợ người học và người dạy tiếp cận, đánh giá, khai thác và tạo lập tri thức.

Học sinh Trường Tiểu học Trần Hưng Đạo (phường Cầu Ông Lãnh) đọc sách tại thư viện trường
Trong quá trình số hóa tài liệu truyền thống, ThS Ngô Nguyễn Cảnh, Thư viện Trường Đại học Luật TPHCM cho rằng cần tuân thủ các quy định pháp luật liên quan đến quyền tác giả và sở hữu trí tuệ, phân định rõ mục đích sử dụng là phục vụ giáo dục và nghiên cứu phi lợi nhuận, quy mô phân phối hạn chế, không cạnh tranh trực tiếp với thị trường thương mại.

