Phiên tòa lưu động, pháp luật trực quan

Tòa án nhân dân khu vực 1 xét xử lưu động tại Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh

Ngày 26/12/2025 vừa qua, tại Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh (Km số 10, thôn Tân Tiến, xã Tân Đoàn), TAND khu vực 1 đã tổ chức phiên tòa xét xử lưu động 4 vụ án về ma túy. Tại phiên tòa, Hội đồng xét xử đã tuyên phạt 4 bị cáo, mỗi bị cáo 2 năm tù giam về tội sử dụng trái phép chất ma túy. Phiên tòa thu hút sự theo dõi của hơn 300 học viên đang chấp hành cai nghiện tại cơ sở. Chị L.T.N, xã Tân Tri, học viên tại Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh chia sẻ: Do không có việc làm ổn định, buồn chán, bạn bè rủ rê nên tôi đã nghiện ma túy. Tôi vào cơ sở cai nghiện từ tháng 8/2024. Được dự phiên tòa lưu động, tôi thấy rất ý nghĩa. Tôi đã hiểu thêm tác hại của ma túy, quy định của pháp luật đối với tội sử dụng trái phép rất ma túy. Qua đây, tôi có thêm động lực phấn đấu học tập, cai nghiện, sớm trở về với gia đình và xã hội.

Không riêng các phiên tòa trên, từ tháng 10/2025 đến nay, TAND khu vực 1 đã tổ chức được 15 phiên tòa lưu động, thu hút đông đảo người dân tham dự. Các phiên tòa lưu động được tổ chức tại nhà văn hóa các thôn, khối, xã; trường học; Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh, để thuận lợi cho người dân đến tham dự phiên tòa.

TAND khu vực 1 được thành lập từ ngày 1/7/2025, trên cơ sở sáp nhập TAND thành phố Lạng Sơn và huyện Cao Lộc cũ. Hiện nay TAND khu vực 1 có phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ đối với 10 đơn vị hành chính cấp xã gồm: Kỳ Lừa, Tam Thanh, Đông Kinh, Lương Văn Tri, Ba Sơn, Công Sơn, Cao Lộc, Đồng Đăng, Tân Đoàn, Khánh Khê.

Ông Nguyễn Văn Bẩy, Chánh án TAND khu vực 1 thông tin: Nhận thấy ý nghĩa của việc tuyên truyền pháp luật qua phiên tòa lưu động, chúng tôi đã tập trung thực hiện ngay từ đầu năm công tác của tòa án (từ tháng 10/2025). Chúng tôi đã lựa chọn những nơi xảy ra vụ án, địa bàn đông dân cư, phức tạp về an ninh trật tự, trường học, Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh để tổ chức phiên tòa lưu động. Để phiên tòa đạt hiệu quả, chúng tôi đã chủ động phối hợp với chính quyền địa phương, lãnh đạo đơn vị nơi tổ chức phiên tòa lưu động chuẩn bị đầy đủ cơ sở vật chất, thông báo rộng rãi đến người dân, học sinh tham dự phiên tòa. Qua các phiên tòa lưu động, nhiều quy định của pháp luật đã được tuyên truyền trực tiếp đến người dân, trở thành hình thức tuyên truyền trực quan, hiệu quả.

Điểm mới nổi bật trong công tác tổ chức phiên tòa lưu động của TAND khu vực 1 đó là đơn vị đã lựa chọn những tội danh mới, nổi cộm trên địa bàn để tập trung tuyên truyền. Đơn cử như ngày 25/6/2025, tại kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung Bộ luật Hình sự năm 2025, trong đó bổ sung điều 256a quy định về tội sử dụng trái phép chất ma túy. Do đó TAND khu vực 1 đã chú trọng đưa tội danh này vào các phiên tòa lưu động, lựa chọn đối tượng dự là học viên tại Cơ sở Cai nghiện ma túy tỉnh, học sinh để tuyên truyền. Cùng với đó, đơn vị tổ chức phiên tòa lưu động về các tội danh như: xuất, nhập cảnh trái phép; mua bán người; lừa đảo chiếm đoạt tài sản… phù hợp với từng đối tượng, địa bàn tổ chức phiên tòa lưu động.

Trong quá trình xét xử, các thành viên hội đồng xét xử đã nhấn mạnh, tuyên truyền lồng ghép, phân tích các quy định của pháp luật đến người dự phiên tòa. Do đó các quy định dễ hiểu, dễ nhớ hơn thông qua theo dõi quá trình xét xử, làm rõ hành vi phạm tội của bị cáo, hậu quả khi vi phạm pháp luật. Mỗi phiên tòa lưu động trở thành “bài học kinh nghiệm”, hồi chuông cảnh tỉnh cho người theo dõi phiên tòa.

Ông Phùng Đức Chính, Phó Chánh án TAND tỉnh đánh giá: TAND khu vực 1 là đơn vị tiêu biểu, tích cực trong tổ chức các phiên tòa lưu động. Trong quá trình tổ chức phiên tòa hội đồng xét xử luôn đảm bảo thực hiện nghiêm túc, đầy đủ trình tự, thủ tục tố tụng theo quy định. Việc tổ chức phiên tòa xét xử lưu động đã góp phần tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật một cách trực quan, sinh động tới đông đảo người dân trên địa bàn. Thông qua những vụ án cụ thể, người dân được chứng kiến quá trình xét xử công khai, hiểu rõ thêm các quy định của pháp luật, các hành vi vi phạm pháp luật, phương thức, thủ đoạn của tội phạm, cũng như hậu quả pháp lý khi thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật hình sự. Qua đó, góp phần nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật, tăng cường tính cảnh giác và tinh thần đấu tranh phòng, chống tội phạm, đảm bảo giữ gìn an ninh trật tự trên địa bàn.

Qua thực tiễn tổ chức các phiên tòa xét xử lưu động, có thể khẳng định đây là hình thức tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật hiệu quả, trực quan. Qua phiên tòa góp phần nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật của người dân, tạo sức răn đe, phòng ngừa tội phạm, giữ gìn an ninh trật tự, xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn.

DƯƠNG DUYÊN