Phim tài liệu tìm lại vị trí trong dòng chảy nội dung số

Từ ngày 2/11/2026, Đài Truyền hình Việt Nam dành khung giờ 21h từ thứ Hai đến thứ Sáu hằng tuần trên kênh VTV2 để phát sóng phim tài liệu. Đây là nỗ lực đưa thể loại này đến gần khán giả hơn, đồng thời tạo không gian để các tác phẩm có thêm cơ hội tiếp cận công chúng.

Phim tài liệu mang đến những góc nhìn đa chiều về cuộc sống, giúp khán giả hiểu sâu hơn về con người, sự việc và những vấn đề của xã hội.

Trước đây, phim tài liệu được phát sóng ở nhiều khung giờ khác nhau, khiến người xem khó hình thành thói quen theo dõi thường xuyên. Việc tập trung các tác phẩm vào một khung giờ cố định được kỳ vọng giúp khán giả thuận tiện tìm xem, đồng thời tăng sự hiện diện của phim tài liệu trên truyền hình.

Tạo điểm hẹn cho những câu chuyện cần thời gian để kể

Trong thời đại thông tin liên tục được cập nhật, người xem có thể tiếp nhận hàng chục video chỉ trong vài phút. Tuy nhiên, không phải câu chuyện nào cũng có thể truyền tải đầy đủ qua những nội dung ngắn. Những vấn đề phức tạp của xã hội, chiều sâu nội tâm con người hay các chuyển động của đời sống đôi khi cần thời gian để được quan sát, phân tích và kể lại.

Ông Đỗ Đức Hoàng, Phó Tổng Giám đốc Đài Truyền hình Việt Nam, cho rằng phim tài liệu có thế mạnh riêng trong việc đưa khán giả đến với những đề tài cần sự theo dõi và suy ngẫm. Theo ông, bên cạnh nhu cầu cập nhật tin tức, công chúng vẫn cần những khoảng thời gian để nhìn nhận vấn đề sâu sắc hơn.

Đạo diễn Nguyễn Đức Đệ cũng nhấn mạnh sự khác biệt giữa phim tài liệu với tin tức và phim truyện. Nếu tin tức đòi hỏi tốc độ, phim truyện sử dụng yếu tố hư cấu, phim tài liệu cần người xem dành thời gian để theo dõi và cùng suy ngẫm về những gì diễn ra trong thực tế.

Trong khi đó, đạo diễn Đoàn Hồng Lê cho rằng những nội dung dài, có chiều sâu vẫn cần thiết giữa thời đại mạng xã hội, clip ngắn và phim ngắn ứng dụng AI. Theo nữ đạo diễn, có những khía cạnh phức tạp, tinh tế trong thế giới nội tâm con người mà phim tài liệu có khả năng chuyển tải thông qua quá trình quan sát và kể chuyện.

Với giới làm nghề, khung giờ phát sóng chuyên biệt không chỉ tạo thuận lợi cho khán giả mà còn mở thêm cơ hội để các tác phẩm được giới thiệu rộng rãi. NSND, đạo diễn Nguyễn Hoàng Lâm bày tỏ mong muốn phim tài liệu có vị trí xứng đáng hơn trong sự quan tâm của công chúng. Ông kỳ vọng việc xây dựng điểm hẹn phát sóng thường xuyên sẽ góp phần hình thành thói quen xem phim tài liệu, tiến tới phát triển hệ sinh thái phim tài liệu trên truyền hình.

Quy tụ nhiều tác phẩm về lịch sử, xã hội và đời sống đương đại

Trong khung giờ mới, khán giả có cơ hội theo dõi nhiều tác phẩm thuộc các đề tài và thể loại khác nhau. Danh sách dự kiến có những bộ phim thuộc thương hiệu VTV Đặc biệt như Đường Kách Mệnh, Đường về, Hành trình thống nhất, cùng các series Hành trình đổi mới, Dòng chảy thịnh vượng và Chuyển mình.

Các tác phẩm khai thác nhiều khía cạnh của đời sống, từ lịch sử, xã hội đến những câu chuyện đương đại. Bên cạnh các bộ phim mới, khung giờ còn giới thiệu lại những tác phẩm được sản xuất từ nhiều năm trước nhưng vẫn giữ giá trị nội dung và sức hấp dẫn. Cách lựa chọn này vừa tạo cơ hội để khán giả tiếp cận những bộ phim mới, vừa giúp các tác phẩm từng phát sóng có thêm cơ hội đến với nhóm người xem khác.

Theo thông tin từ Đài Truyền hình Việt Nam, mỗi năm đơn vị sản xuất khoảng 100 bộ phim tài liệu. Nguồn phim trong khung giờ mới không chỉ đến từ các ê-kíp của Đài mà còn có sự tham gia của những đơn vị sản xuất bên ngoài. Việc mở rộng hợp tác với các đối tác tại châu Á, châu Âu, Mỹ và châu Phi cũng góp phần làm phong phú nguồn tác phẩm.

NSƯT, đạo diễn Tạ Quỳnh Tư nhận định khung giờ mới sẽ mở ra không gian phát sóng thường xuyên, đa dạng hơn cho phim tài liệu. Ông kỳ vọng các tác phẩm có thể ghi lại trung thực diện mạo đất nước hôm nay, lưu giữ những câu chuyện của hiện tại như một phần ký ức dành cho tương lai.

Bên cạnh việc tạo thêm cơ hội phát sóng, điểm hẹn mới cũng đặt ra yêu cầu đổi mới cách kể chuyện để phim tài liệu tiếp tục thu hút khán giả. Trong môi trường có nhiều lựa chọn giải trí, giá trị của thể loại này không chỉ nằm ở việc cung cấp thông tin mà còn ở khả năng giúp người xem hiểu sâu hơn về con người, sự kiện và những vấn đề xã hội.

Dải giờ Phim tài liệu trên VTV2 chính thức lên sóng từ ngày 2/11/2026, vào lúc 21h từ thứ Hai đến thứ Sáu hằng tuần.