Phim trường số: Mở rộng không gian điện ảnh Việt Nam

Với các nhà làm phim, việc tái hiện trên màn ảnh một kinh thành cổ, trận chiến quy mô lớn hay không gian lịch sử đều đòi hỏi nguồn lực đáng kể. Với thị trường còn những giới hạn về quy mô đầu tư và sức mua, chi phí dựng cảnh, tổ chức diễn viên quần chúng, phục trang và duy trì bối cảnh có thể trở thành rào cản đối với các dự án phim lịch sử, văn hóa.

Phim trường số mở ra một phương thức tiếp cận khác. Thông qua công nghệ đồ họa máy tính, mô hình 3D và các kỹ thuật sản xuất ảo, nhà làm phim có thể tạo dựng không gian, bối cảnh rộng lớn và kết hợp diễn viên thật với môi trường kỹ thuật số. Những hình ảnh vốn đòi hỏi nhiều nguồn lực để dàn dựng ngoài thực địa có thể được xử lý bằng các quy trình công nghệ phù hợp.

Tại Việt Nam, hướng phát triển phim trường số đã được một số đơn vị nghiên cứu, thử nghiệm nhằm tìm kiếm giải pháp cho những hạn chế về điều kiện sản xuất.

Phim trường số - sáng kiến phát triển công nghiệp văn hóa Việt Nam năm 2026 vừa được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công bố

Tại chương trình công bố 17 sáng kiến phát triển công nghiệp văn hóa Việt Nam năm 2026 vừa được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức, ông Hà Anh Sơn, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần phát triển Công nghệ Minh Việt (Minh Việt Group) cho biết, đơn vị theo đuổi hướng kết hợp công nghệ đồ họa số với sản xuất điện ảnh và phát triển các sản phẩm sáng tạo của Việt Nam. Mô hình phim trường số hướng tới phục vụ nhiều công đoạn của điện ảnh: dựng hình 3D, hoạt hình, kỹ xảo số và các phương thức sản xuất mới.

Từ thực tiễn hoạt động trong cả lĩnh vực khoa học - công nghệ và sản xuất nội dung, ông Hà Anh Sơn nhận thấy điện ảnh Việt Nam còn nhiều dư địa để phát huy, khai thác kho tàng lịch sử phong phú của dân tộc, song vẫn thiếu những công cụ sản xuất phù hợp. Vì vậy, trong nhiều năm qua, doanh nghiệp đã tập trung nghiên cứu, đầu tư một giải pháp tổng thể nhằm tăng khả năng tái hiện lịch sử trên màn ảnh.

Câu hỏi đặt ra là phim trường số sẽ tham gia vào hệ sinh thái điện ảnh như thế nào? Nếu chỉ dừng ở việc cung cấp kỹ xảo hoặc bối cảnh ảo, mô hình này mới giải quyết một khâu trong quy trình sản xuất. Để tạo ra giá trị lâu dài, theo ông Hà Anh Sơn, định hướng của đơn vị là xây dựng mô hình gắn với một trường đại học, kết hợp hoạt động công nghệ với đào tạo nhân lực và phát triển ứng dụng, quy trình sản xuất, phát hành, phát triển các sản phẩm phái sinh. Từ đó tạo nền tảng công nghệ sản xuất, đào tạo đội ngũ sáng tạo, hệ thống tham gia sản xuất phim hoạt hình, đồ chơi, phát hành…

Mô hình Phim trường số hướng tới phục vụ nhiều công đoạn của điện ảnh. Ảnh: Thảo Nguyên

Bởi trong chuỗi giá trị điện ảnh, doanh thu phòng vé không phải nguồn thu duy nhất. Khi được đầu tư bài bản về nội dung và bản quyền, một tác phẩm có thể tiếp tục phát triển thông qua IP, với các sản phẩm hàng hóa khai thác hình ảnh, nhân vật và thương hiệu của tác phẩm... Những sản phẩm này tạo thêm cơ hội thu hồi vốn, đồng thời kéo dài vòng đời của tác phẩm.

Với các câu chuyện lịch sử và chất liệu văn hóa Việt Nam, khả năng phát triển chuỗi sản phẩm như vậy có nhiều tiềm năng. Một nhân vật, biểu tượng hay không gian văn hóa được xây dựng có chiều sâu có thể trở thành nền tảng cho nhiều sản phẩm sáng tạo.

Trong giai đoạn 2026 - 2027, dự kiến có 4 dự án gắn với sáng kiến Phim trường số, gồm phim điện ảnh lịch sử, series phim truyện, phim tài liệu điện ảnh. Đây sẽ là cơ sở thực tiễn để đánh giá hướng đi này.

Phim trường số, nếu được đầu tư đúng hướng, có thể trở thành một hướng đi giúp điện ảnh Việt Nam mở rộng biên độ sáng tạo, chủ động hơn trong tổ chức sản xuất. Từ đó, đóng góp tích cực chuyển đổi số ngành điện ảnh và phát triển công nghiệp văn hóa của đất nước.