Phó Cục trưởng Cục CSGT: Nghị định 168 góp phần hình thành văn hóa giao thông mới

Đột phá từ tư duy “cấm đoán” sang “quản trị hành vi”

Ngay trong ngày đầu tiên của năm 2025, Nghị định 168/2024/NĐ-CP của Chính phủ chính thức có hiệu lực, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong công tác bảo đảm trật tự, an toàn giao thông đường bộ. Không chỉ cụ thể hóa các chế tài xử phạt theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024, nghị định còn được kỳ vọng tạo ra sự thay đổi căn bản về nhận thức và hành vi tham gia giao thông của người dân.

Đại tá Phạm Quang Huy – Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát giao thông (Bộ Công an)

Đại tá Phạm Quang Huy – Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát giao thông cho biết: "Quá trình tham mưu xây dựng Nghị định 168 được tiến hành hết sức thận trọng, dựa trên nguyên tắc xuyên suốt. Thượng tôn pháp luật nhưng phải thấu tình, đạt lý. Nghị định không nhằm mục tiêu tăng xử phạt cho bằng được, mà hướng đến việc quản lý hành vi một cách khoa học, văn minh, giúp người dân tự điều chỉnh hành vi để bảo đảm an toàn cho chính mình và xã hội”.

Theo Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát giao thông, điểm đột phá lớn nhất của Nghị định 168 chính là việc áp dụng biện pháp trừ điểm và phục hồi điểm giấy phép lái xe. Đây được xem là bước thay đổi căn bản trong tư duy quản lý nhà nước đối với người điều khiển phương tiện.

Biện pháp này cho phép người lái xe có cơ hội sửa sai, khắc phục vi phạm mà không làm “đứt gãy sinh kế”. Đồng thời, với những trường hợp cố tình vi phạm nhiều lần, việc buộc phải kiểm tra lại kiến thức pháp luật trước khi tiếp tục lái xe sẽ giúp người vi phạm nhận thức rõ mức độ nguy hiểm của hành vi, cũng như yêu cầu ngày càng cao của xã hội đối với việc tuân thủ pháp luật.

“Chúng tôi không coi việc nộp phạt là đích đến. Đích đến cuối cùng là sự an toàn của mỗi gia đình, của cộng đồng”, Đại tá Phạm Quang Huy khẳng định.

Hình thành những “ranh giới đỏ” trong văn hóa giao thông

Sau hơn một năm triển khai, sức lan tỏa của Nghị định 168 được thể hiện rõ nét thông qua việc hình thành những “ranh giới đỏ” không thể xâm phạm trong đời sống giao thông. “Đã uống rượu bia – không lái xe; đã cầm lái – phải thượng tôn pháp luật. Đây không còn là khẩu hiệu mà đang dần trở thành chuẩn mực ứng xử”, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát giao thông nhận định.

Nghị định 168 không chỉ cụ thể hóa chế tài xử phạt vi phạm giao thông, mà còn đánh dấu bước chuyển từ tư duy “cấm đoán” sang “quản trị hành vi”, hướng tới hình thành văn hóa giao thông thượng tôn pháp luật và an toàn cho mỗi gia đình.

Theo Đại tá Huy, khi trật tự, an toàn giao thông được nâng cao, khả năng lưu thông được cải thiện, môi trường xã hội ổn định hơn, qua đó thu hút đầu tư, thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội và tạo thêm việc làm cho người lao động.

Thời gian tới, trên cơ sở tổng kết thực tiễn, lực lượng chức năng sẽ đánh giá toàn diện hiệu quả của nghị định. Khi nhận thấy thói quen của người dân đã thay đổi bền vững, một số hành vi ít nguy cơ gây tai nạn có thể được xem xét điều chỉnh mức xử phạt cho phù hợp, bảo đảm tính nhân văn của pháp luật.

Việc Nghị định 168 có hiệu lực ngay đầu năm 2025, trùng thời điểm giáp Tết – khi nhu cầu đi lại tăng cao – từng làm dấy lên một số luồng dư luận cho rằng nghị định là nguyên nhân gây ùn tắc giao thông. Trước những ý kiến này, Đại tá Phạm Quang Huy cho rằng, mọi sự thay đổi chính sách đều cần thời gian thích nghi.

“Chính phủ, Bộ Công an và Cục Cảnh sát giao thông đã có đánh giá tác động kỹ lưỡng trong quá trình soạn thảo. Ý kiến trái chiều là điều không tránh khỏi, nhất là khi người dân phải từ bỏ những thói quen cũ”, Đại tá Huy nói.

Thay vì coi đó là áp lực, lực lượng Cảnh sát giao thông xác định đây là động lực để triển khai nghị định một cách thực chất. Song song với xử lý vi phạm, Cục Cảnh sát giao thông đã triển khai chiến dịch tuyên truyền ‘thông suốt, minh bạch’, giúp người dân hiểu rõ rằng việc kiểm soát chặt chẽ là nhằm phòng ngừa tai nạn, bảo vệ an toàn giao thông, chứ không phải gây khó dễ.

Theo Đại tá Phạm Quang Huy, thực tiễn và các nghiên cứu đều cho thấy ùn tắc giao thông chủ yếu phát sinh từ xung đột giao thông và sự cố. Vì vậy, lực lượng chức năng đã chủ động phân luồng từ xa, điều tiết giao thông dựa trên dữ liệu thực tế, đồng thời phối hợp với các ngành liên quan xử lý dứt điểm các điểm đen, điểm xung đột, điểm có nguy cơ ùn tắc.

Bên cạnh đó, Cục Cảnh sát giao thông cũng kiến nghị khắc phục bất cập hạ tầng, cải thiện hệ thống thoát nước, tăng cường chiếu sáng, sửa chữa – nâng cấp các nút giao và tổ chức lại giao thông tại những khu vực bất hợp lý.

“Sự đồng lòng và thích ứng của người dân trong năm 2025 chính là câu trả lời rõ ràng nhất đối với những băn khoăn, nghi ngại ban đầu”, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát giao thông nhấn mạnh.

Văn Ngân/VOV.VN