Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Mạnh Phương:Tết trồng cây kiến tạo hệ sinh thái xanh cho Thủ đô

Người dân tham gia trồng cây xanh tại xã Quang Minh.

Tết trồng cây - giải pháp xanh cho Thủ đô

- Thưa đồng chí, thành phố Hà Nội xác định vai trò của Tết trồng cây như thế nào trong chiến lược phát triển đô thị xanh, thích ứng với biến đổi khí hậu?

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Nguyễn Mạnh Phương.

- Tết trồng cây không chỉ là hoạt động đầu năm mang ý nghĩa truyền thống mà đã được thành phố xác định là nhiệm vụ chính trị quan trọng, gắn với chiến lược phát triển Thủ đô xanh, bền vững giai đoạn 2026-2030 và tầm nhìn dài hạn. Thành phố đặt mục tiêu nâng cao chất lượng môi trường sống, tăng diện tích cây xanh, qua đó góp phần giảm ô nhiễm không khí, hạn chế hiệu ứng đảo nhiệt đô thị và tăng khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.

Kế hoạch năm 2026 thể hiện rõ quan điểm trồng cây phải gắn với bảo vệ rừng, phát triển kinh tế - xã hội và xây dựng nông thôn mới bền vững. Thành phố không xem đây là phong trào ngắn hạn mà là giải pháp căn cơ hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, bảo vệ môi trường sinh thái và nâng cao chất lượng sống của người dân. Tết trồng cây năm nay vì vậy được coi là điểm khởi đầu cho một năm hành động vì môi trường, tạo nền tảng xây dựng Thủ đô “xanh - văn hiến - văn minh - hiện đại”.

- Kế hoạch triển khai Tết trồng cây năm 2026 của Hà Nội có điểm gì mới, thưa đồng chí?

- Điểm mới là thành phố đưa ra các chỉ tiêu cụ thể, có thể kiểm đếm và giám sát. Năm 2026, Hà Nội phấn đấu trồng mới hơn 400.000 cây xanh các loại, trong đó khoảng 200.000 cây bóng mát, cây gỗ, 200.000 cây ăn quả, đồng thời trồng bổ sung 20-30ha rừng sản xuất. Riêng đợt ra quân đầu xuân, mục tiêu trồng từ 80.000 đến 100.000 cây xanh.

So với trước đây, kế hoạch năm nay nhấn mạnh yếu tố chất lượng và tính bền vững. Thành phố yêu cầu ưu tiên cây bản địa, cây gỗ lớn, cây đa mục đích phù hợp điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu; đồng thời giao rõ trách nhiệm chăm sóc, bảo vệ cây sau trồng cho từng đơn vị. Đây là bước chuyển quan trọng nhằm khắc phục tình trạng chạy theo số lượng mà chưa chú trọng chăm sóc.

Cây xanh được trồng tại các tuyến đường mới, khu đô thị, công viên, trường học, bệnh viện và khu dân cư; đồng thời khuyến khích mỗi hộ gia đình trồng từ 1-2 cây xanh. Việc phân bố theo hướng phân tán, liên hoàn sẽ tạo mạng lưới sinh thái rộng khắp thay vì chỉ tập trung ở các công viên lớn.

- Thành phố sẽ làm gì để bảo đảm việc trồng cây không chỉ mang tính phong trào mà gắn với quản lý lâu dài, thưa đồng chí?

- Thành phố yêu cầu lấy tỷ lệ cây sống và hiệu quả không gian xanh làm thước đo đánh giá trách nhiệm của người đứng đầu các đơn vị. Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao làm đầu mối tham mưu, hướng dẫn, theo dõi và tổng hợp kết quả thực hiện trên toàn thành phố.

Chúng tôi phối hợp với Sở Xây dựng rà soát quỹ đất, lựa chọn địa điểm trồng cây, đặc biệt tại các tuyến đường mới mở, khu đô thị mới và đất xen kẹt. Đồng thời, lực lượng kiểm lâm, chính quyền cơ sở và các tổ chức đoàn thể tham gia chăm sóc, bảo vệ cây xanh, đưa nội dung bảo vệ cây vào sinh hoạt cộng đồng.

Một điểm mới là tăng cường ứng dụng kỹ thuật trong chọn giống, trồng và chăm sóc cây; ưu tiên giống chất lượng cao, cây gỗ lớn. Ngoài ngân sách, thành phố đẩy mạnh xã hội hóa, huy động doanh nghiệp và người dân tham gia. Nhờ đó, phong trào trồng cây sẽ chuyển từ hoạt động đầu xuân sang việc làm thường xuyên, bền vững.

Kiến tạo không gian xanh và tầm nhìn đô thị sinh thái

- Tết trồng cây đầu xuân 2026 sẽ đóng góp thế nào vào việc hình thành các vành đai xanh, công viên và hành lang sinh thái của thành phố Hà Nội, thưa đồng chí?

- Tết trồng cây được tổ chức gắn với quy hoạch không gian xanh của thành phố, đặc biệt là việc hình thành các vành đai xanh và hành lang sinh thái. Thành phố yêu cầu rà soát quỹ đất trống, đất lâm nghiệp chưa có rừng để trồng cây phân tán và trồng rừng, tạo các mảng xanh liên kết giữa đô thị và nông thôn.

Cây xanh được trồng dọc các tuyến giao thông mới, đặc biệt là các tuyến vành đai, khu đô thị và khu dân cư. Việc này không chỉ tăng diện tích cây xanh mà còn tạo hành lang xanh kết nối không gian đô thị, góp phần giảm bụi, giảm tiếng ồn và cải thiện vi khí hậu.

Việc trồng hơn 400.000 cây xanh trong năm 2026 sẽ góp phần nâng tỷ lệ cây xanh bình quân đầu người của thành phố, từng bước tiệm cận tiêu chuẩn đô thị xanh. Quy mô trồng cây được mở rộng từ nội đô đến ngoại thành, với chỉ tiêu cụ thể cho từng địa phương. Như vậy, Tết trồng cây không chỉ tạo thêm cây xanh mà còn góp phần hình thành mạng lưới sinh thái liên hoàn cho Thủ đô.

- Trong đề xuất quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm với mô hình “Rừng trong thành phố - thành phố trong rừng”, Sở sẽ tham gia thế nào, thưa đồng chí?

- Đây là định hướng dài hạn nhằm tái cấu trúc không gian đô thị Hà Nội theo hướng sinh thái, đa cực, bền vững. Trong quy hoạch tổng thể, hệ thống vành đai xanh và hành lang xanh xen giữa các đô thị vệ tinh sẽ đóng vai trò “lá phổi” điều hòa khí hậu và tạo cảnh quan.

Sở xác định nhiệm vụ trọng tâm là tham mưu phát triển rừng đô thị, rừng phòng hộ và không gian xanh nông nghiệp kết hợp dịch vụ sinh thái. Việc trồng cây đầu xuân sẽ được lồng ghép vào quy hoạch dài hạn, tạo nguồn cây và quỹ đất cho các vành đai xanh, công viên sinh thái và rừng đặc dụng.

Bên cạnh đó, thành phố đang chuyển hướng phát triển nông nghiệp theo chức năng sinh thái, văn hóa và dịch vụ, hình thành các không gian xanh đa chức năng phục vụ du lịch, giáo dục môi trường và bảo tồn đa dạng sinh học... Tết trồng cây xuân 2026 vì thế không chỉ là hoạt động ngắn hạn mà là bước đi cụ thể để hiện thực hóa tầm nhìn dài hạn về một Thủ đô xanh, nơi thiên nhiên và đô thị hài hòa.

- Công tác quản lý, quy hoạch và phát triển cây xanh sẽ được Sở hoàn thiện ra sao, thưa đồng chí?

- Thực hiện chỉ đạo của thành phố, Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp chặt chẽ với Sở Xây dựng và các địa phương trong quản lý, quy hoạch và phát triển cây xanh. Sở Xây dựng chịu trách nhiệm theo dõi việc trồng cây tại khu đô thị, khu công nghiệp, tuyến đường và công trình công cộng; Sở Nông nghiệp và Môi trường tổng hợp, hướng dẫn kỹ thuật và báo cáo kết quả toàn thành phố.

Hai ngành cùng rà soát quỹ đất, xây dựng cơ sở dữ liệu cây xanh, lựa chọn loài cây phù hợp và kiểm soát chất lượng giống. Việc trồng cây sẽ gắn với quy hoạch đô thị, hạ tầng giao thông và phát triển khu dân cư, tránh tình trạng trồng - chặt - thay thế thiếu đồng bộ.

Một nội dung quan trọng là giao rõ trách nhiệm chăm sóc cây sau trồng cho từng đơn vị, cá nhân; tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm. Nhờ đó, công tác phát triển cây xanh sẽ chuyển từ phong trào sang quản lý chuyên nghiệp, đồng bộ với quy hoạch đô thị.

- Thành phố sẽ làm gì để Tết trồng cây trở thành phong trào sâu rộng, thu hút người dân và doanh nghiệp tham gia, thưa đồng chí?

- Để phong trào trồng cây bền vững, thành phố xác định phải huy động sự tham gia của toàn xã hội. Kế hoạch năm 2026 yêu cầu, các cơ quan, đoàn thể và hộ gia đình hưởng ứng trồng cây, phấn đấu mỗi hộ trồng từ 1-2 cây xanh. Nhiều khu dân cư đã đưa việc chăm sóc cây xanh vào sinh hoạt cộng đồng, coi đây là tiêu chí xây dựng môi trường sống văn minh.

Cùng với đó, thành phố cần đẩy mạnh tuyên truyền trên các phương tiện truyền thông, vận động doanh nghiệp tham gia xã hội hóa trồng cây, bảo vệ rừng và phát triển không gian xanh. Tết trồng cây năm nay cần nhấn mạnh trách nhiệm lâu dài của cộng đồng. Khi người dân trở thành chủ thể của phong trào, việc trồng cây sẽ không dừng lại ở ngày đầu xuân mà trở thành hành động thường xuyên, góp phần quan trọng trong xây dựng Thủ đô xanh...

- Xin trân trọng cảm ơn đồng chí!

Hoàng Sơn thực hiện