Phòng cháy phải đi trước một bước

Liên tiếp xảy ra các vụ hỏa hoạn

Những vụ cháy xảy ra liên tiếp tại Hà Nội thời gian gần đây cho thấy nguy cơ mất an toàn PCCC có thể xuất hiện từ nhiều loại hình công trình, từ nhà ở riêng lẻ, nhà cao tầng, chung cư đến nhà xưởng. Đáng chú ý, chỉ trong thời gian ngắn, nhiều vụ cháy đã gây thiệt hại nghiêm trọng về người, đặt ra yêu cầu không thể chủ quan trong công tác phòng ngừa.

Rạng sáng 16/9, vụ cháy tại ngôi nhà 4 tầng ở ngách 264/2 Thụy Khuê, phường Tây Hồ khiến 5 người tử vong, 4 người may mắn thoát nạn.

Cùng ngày, khoảng 8h30 ngày 16/9, một vụ cháy xảy ra tại căn hộ tầng 12 tòa HH2 chung cư 90 Nguyễn Tuân, phường Thanh Xuân được phát hiện kịp thời nhờ hệ thống báo cháy. Lực lượng bảo vệ, kỹ thuật của tòa nhà phối hợp với lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH nhanh chóng tiếp cận, khống chế đám cháy, không để xảy ra thiệt hại về người. Đáng chú ý, đây không phải lần đầu trong tháng 9 xảy ra cháy tại khu chung cư này. Cũng tại chung cư này, rạng sáng 6/9, một căn hộ tầng 9 tòa HH1 cũng xảy ra cháy. Vụ cháy không gây thương vong, 3 người trong căn hộ đã thoát ra ngoài an toàn.

Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng chỉ đạo tại hiện trường vụ cháy tại ngôi nhà 4 tầng ở ngách 264/2 Thụy Khuê, phường Tây Hồ khiến 5 người tử vong. Ảnh: Công an TP Hà Nội

Trước đó, ngày 19/8, một vụ cháy xưởng gỗ tại Cụm công nghiệp Ngọc Hòa, phường Chương Mỹ làm 3 người tử vong, 2 người bị thương; Chủ xưởng gỗ sau đó bị khởi tố, tạm giam về tội “Vi phạm quy định về phòng cháy, chữa cháy”. Tại khu đô thị Văn Phú, phường Kiến Hưng, khoảng 13h29 ngày 3/7, cháy căn nhà liền kề khiến 2 người tử vong.

Thực tế trên cho thấy, cùng với năng lực ứng phó của lực lượng chuyên nghiệp, việc duy trì các điều kiện an toàn PCCC, phát hiện sớm và tổ chức thoát nạn đúng cách có ý nghĩa quyết định trong việc hạn chế hậu quả.

Phòng ngừa từ những nguy cơ thường ngày

Theo Trung tá Đinh Xuân Hải, Phòng Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ (Phòng PC07), công an tỉnh Hưng Yên, tình hình cháy, nổ tại các khu nhà chung cư, nhà cao tầng thời gian gần đây có diễn biến phức tạp, gây thiệt hại về người và tài sản. Một trong những nguyên nhân là ý thức chấp hành quy định về PCCC của một bộ phận người dân chưa cao. Bên cạnh đó là sự bất cẩn, thiếu kiến thức trong sử dụng điện và các thiết bị sinh nhiệt trong gia đình...

Hình ảnh vụ cháy căn hộ chung cư tầng 12 tòa HH2 chung cư 90 Nguyễn Tuân, phường Thanh Xuân. Ảnh: Trần Thanh

Từ thực tế này, Trung tá Đinh Xuân Hải khuyến cáo người dân cần chủ động kiểm soát các nguồn có nguy cơ phát sinh cháy ngay trong sinh hoạt hằng ngày. Hệ thống điện, thiết bị điện phải được kiểm tra, bảo dưỡng thường xuyên, thay thế kịp thời khi hư hỏng; tắt các thiết bị khi không sử dụng. Những thiết bị sinh nhiệt như bếp, bàn là, quạt sưởi, máy sấy và các loại pin sạc cần được kiểm soát chặt chẽ khi người dân rời khỏi nhà.

Không cắm đồng thời nhiều thiết bị điện công suất lớn vào cùng một ổ cắm để tránh quá tải, chập cháy; ưu tiên sử dụng thiết bị điện, điện tử có nguồn gốc, nhãn mác rõ ràng.

Đặc biệt, việc sạc xe đạp điện, xe máy điện, điện thoại và pin dự phòng cần được thực hiện ở khu vực phù hợp, tránh sạc qua đêm khi không có người trông coi. Không đặt thiết bị đang sạc trên hoặc gần các vật liệu dễ cháy như đệm mút, rèm vải, giấy, xăng dầu; khu vực sạc cũng cần tránh ánh nắng trực tiếp và nơi có nhiệt độ cao.

Trong khu vực bếp, không đặt vật dụng dễ cháy gần nguồn nhiệt; sau khi sử dụng phải tắt bếp, khóa van gas. Với hoạt động thờ cúng, hương, nến, đèn dầu phải được đặt cách xa vật liệu dễ cháy; việc đốt vàng mã cần thực hiện đúng nơi quy định. Người dân cũng không nên tích trữ xăng, dầu và các chất dễ cháy trong căn hộ.

Cùng với kiểm soát nguồn cháy, bảo đảm lối thoát nạn là yêu cầu đặc biệt quan trọng. Hành lang, cầu thang thoát hiểm phải luôn thông thoáng, không để hàng hóa, vật dụng cản trở. Cửa ngăn cháy tại buồng thang bộ phải được duy trì trạng thái đóng kín, không chèn, chặn. Ban công, logia không nên bị bịt kín bằng các kết cấu “chuồng cọp” và không tận dụng làm nơi chứa đồ, nhất là vật liệu dễ cháy. Trong trường hợp xảy ra hỏa hoạn, những vật cản này có thể làm hạn chế đáng kể khả năng thoát nạn.

“Các hộ gia đình cần chủ động trang bị bình chữa cháy xách tay, mặt nạ phòng độc, dây hạ chậm và một số dụng cụ phá dỡ thô sơ phù hợp. Việc lắp đặt thiết bị báo cháy như đầu báo khói, báo nhiệt cũng giúp phát hiện sớm sự cố, tạo thêm thời gian để xử lý và thoát nạn” Trung tá Đinh Xuân Hải nhấn mạnh.

An toàn PCCC là trách nhiệm của cả hệ thống

Trong tình huống cháy, mỗi phút đều có ý nghĩa. Theo Cục Phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ (Cục PCCC và CNCH), khi phát hiện cháy, người dân cần nhanh chóng hô hoán, nhấn chuông báo cháy gần nhất và gọi số 114 để thông báo cho lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH. Nếu cháy xảy ra trong chính căn hộ và vẫn bảo đảm an toàn, có thể ngắt cầu dao điện tổng, sử dụng phương tiện chữa cháy tại chỗ để xử lý đám cháy ngay từ ban đầu. Khi đám cháy lớn, không thể kiểm soát, phải nhanh chóng rời khỏi khu vực nguy hiểm, đồng thời báo động cho những người xung quanh.

Khi thoát nạn, người dân cần kiểm tra cửa trước khi mở bằng mu bàn tay. Nếu cửa nóng hoặc có nhiều khói lùa vào, tuyệt đối không mở cửa. Khi đó, cần tìm cách bịt kín khe cửa bằng chăn, vải ướt hoặc vật liệu phù hợp; di chuyển đến cửa sổ, ban công để gọi người hỗ trợ và thông báo vị trí cho lực lượng chức năng.

Trong khu vực có khói, cần dùng khăn, vải ướt che mũi, miệng; cúi thấp người hoặc bò sát mặt sàn để hạn chế hít phải khói, khí độc. Tuyệt đối không sử dụng thang máy khi xảy ra cháy mà phải sử dụng cầu thang bộ để thoát nạn. Trường hợp đám cháy ở tầng dưới, khói và khí độc đã xâm nhập cầu thang bộ khiến việc di chuyển xuống dưới không bảo đảm an toàn, người dân cần tìm hướng thoát nạn phù hợp, tuyệt đối không cố vượt qua khu vực có lửa, khói.

Từ yêu cầu thực tiễn, Cục PCCC và CNCH khuyến cáo cư dân chủ động tìm hiểu, thực hành kỹ năng thoát nạn; tuân thủ nội quy, quy định về PCCC của tòa nhà. Đây không chỉ là yêu cầu đối với từng hộ gia đình mà còn là trách nhiệm chung của cộng đồng cư dân. Hành lang, sảnh và buồng thang bộ phải được duy trì thông thoáng; cửa ngăn cháy tại cầu thang luôn trong trạng thái đóng kín. Ban quản lý, Ban quản trị cần thường xuyên tuyên truyền, phổ biến kiến thức pháp luật, kỹ năng thoát nạn cho cư dân; định kỳ tổ chức thực tập phương án chữa cháy, CNCH.

Cùng với đó, lực lượng PCCC tại chỗ phải được duy trì, bảo đảm sẵn sàng xử lý sự cố ngay từ giai đoạn ban đầu và hỗ trợ cư dân thoát nạn an toàn trước khi lực lượng chuyên nghiệp có mặt.

Có thể thấy, phòng cháy phải đi trước một bước. Đi trước trong nhận diện nguy cơ; đi trước trong kiểm tra, khắc phục thiếu sót; đi trước trong trang bị phương tiện; đi trước trong tuyên truyền, tập huấn kỹ năng và tổ chức lực lượng tại chỗ. Đó cũng là cách cụ thể hóa quan điểm lấy phòng ngừa làm chính, lấy an toàn tính mạng người dân làm trọng tâm. Khi mỗi gia đình chủ động một bước, mỗi tòa nhà nghiêm túc một bước và mỗi cơ sở sản xuất, kinh doanh nâng cao một bước trách nhiệm, những “khoảng trống” an toàn sẽ được thu hẹp, tạo nền tảng để hạn chế thấp nhất thiệt hại khi sự cố không may xảy ra. Chủ động phòng ngừa, phát hiện sớm, xử lý kịp thời và thoát nạn đúng cách chính là những “hàng rào” đầu tiên bảo vệ tính mạng, tài sản của người dân.