Phòng dịch Nipah từ sớm từ xa

- Trước nguy cơ xâm nhập của dịch bệnh do vi rút Nipah - loại vi rút nguy hiểm có tỷ lệ tử vong cao và chưa có vắc xin phòng bệnh, ngành y tế tỉnh đã chủ động triển khai đồng bộ các biện pháp giám sát, kiểm soát dịch, không để bị động, bất ngờ trong mọi tình huống.

Vi rút Nipah là bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm, có khả năng lây từ động vật sang người và từ người sang người, gây viêm não cấp, suy hô hấp với tỷ lệ tử vong cao.

Cán bộ Trung tâm Kiểm dịch y tế quốc tế tỉnh Lạng Sơn giám sát thân nhiệt khách nhập cảnh tại Cửa khẩu Quốc tế Hữu Nghị

“Lá chắn” y tế tại các cửa khẩu

Cuối tháng 1/2026, tại Cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị, lưu lượng người và phương tiện xuất nhập cảnh tăng cao trước kỳ nghỉ Tết Nguyên đán. Bên cạnh lực lượng biên phòng, hải quan, các cán bộ kiểm dịch y tế quốc tế túc trực từ sớm, thực hiện kiểm soát thân nhiệt, kiểm tra tờ khai y tế, theo dõi sát các trường hợp có yếu tố dịch tễ. Những hành khách đến hoặc đi qua khu vực cửa khẩu đang ghi nhận dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm đều được cán bộ y tế hướng dẫn theo dõi sức khỏe, nhắc nhở các biện pháp phòng bệnh cần thiết.

Là người thường xuyên đưa đón các đoàn khách qua cửa khẩu, chị Bế Thị Loan, Hướng dẫn viên Công ty Cổ phần Du lịch và Xuất nhập khẩu Lạng Sơn cho biết: Công tác kiểm dịch y tế thời gian gần đây được triển khai chặt chẽ nhưng linh hoạt, tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập cảnh. Cán bộ kiểm dịch tuyên truyền về dịch bệnh, hướng dẫn cách phòng chống, vừa đảm bảo an toàn phòng dịch, vừa không gây phiền hà cho doanh nghiệp và du khách. Khi có thông tin về các dịch bệnh nguy hiểm trên thế giới, chúng tôi cũng yên tâm vì thấy rõ sự chủ động của các lực lượng chức năng tại cửa khẩu.

Cán bộ Trung tâm Kiểm dịch y tế quốc tế tỉnh Lạng Sơn tuyên truyền phòng, chống dịch bệnh cho khách nhập cảnh tại Cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị

Không chỉ tại Cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị, công tác kiểm dịch y tế cũng đang được triển khai đồng bộ, chặt chẽ tại các cửa khẩu khác trên địa bàn tỉnh. Trên các tuyến cửa khẩu có lưu lượng người và hàng hóa lớn như: Tân Thanh, Cốc Nam, Chi Ma… lực lượng kiểm dịch y tế quốc tế duy trì trực 24/24 giờ, tăng cường giám sát, theo dõi tình hình dịch bệnh đối với người và phương tiện xuất nhập cảnh.

Ông Lương Hoàng Huân, Trưởng Khoa Kiểm dịch y tế - Xử lý y tế, Trung tâm Kiểm dịch y tế quốc tế tỉnh, Phụ trách Tổ Kiểm dịch y tế cửa khẩu Tân Thanh thông tin: Mặc dù dịch Nipah chưa xuất hiện ở trong nước nhưng trước nguy cơ dịch bệnh, đơn vị đã chủ động xây dựng kế hoạch, bố trí cán bộ thường trực, chuẩn bị đầy đủ phương tiện, trang thiết bị kiểm dịch, sẵn sàng ứng phó với các tình huống phát sinh. Đồng thời phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng để kịp thời phát hiện các trường hợp nghi ngờ. Đến thời điểm hiện tại, qua công tác kiểm dịch y tế tại cửa khẩu Tân Thanh, chưa phát hiện trường hợp nào nghi nhiễm các dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, trong đó có vi rút Nipah.

Sẵn sàng các kịch bản ứng phó

Trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh trên thế giới, Bộ Y tế đã liên tiếp ban hành các văn bản chỉ đạo, yêu cầu các địa phương, nhất là các tỉnh có cửa khẩu quốc tế, tăng cường giám sát, kiểm dịch y tế biên giới, sẵn sàng các phương án đáp ứng khi có tình huống xảy ra.

Quán triệt tinh thần chỉ đạo đó, ngành y tế tỉnh đã nhanh chóng cụ thể hóa bằng các giải pháp phù hợp với đặc thù địa bàn biên giới.

Ông Phan Lạc Hoài Thanh, Phó Giám đốc Sở Y tế cho biết: Trước nguy cơ xâm nhập của dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do vi rút Nipah, Sở Y tế đã chỉ đạo các đơn vị trực thuộc nâng mức cảnh giác, triển khai đồng bộ các biện pháp phòng dịch ở mức cao, trọng tâm là khu vực cửa khẩu, cơ sở y tế và cộng đồng; siết chặt kiểm dịch y tế quốc tế, tăng cường giám sát dịch tễ, chuẩn bị đầy đủ nhân lực, trang thiết bị, vật tư y tế và các kịch bản ứng phó. Phát hiện sớm, xử lý kịp thời là yếu tố then chốt để bảo vệ sức khỏe Nhân dân.

Vi rút Nipah - bệnh nguy hiểm cần cảnh giác

Bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, lây từ động vật sang người và có thể lây giữa người với người.
Triệu chứng: sốt, đau đầu, mệt mỏi; nặng có thể viêm não, suy hô hấp.
Tỷ lệ tử vong cao, chưa có vắc xin và thuốc điều trị đặc hiệu.
Nguy cơ xâm nhập qua giao lưu, đi lại quốc tế.
Cần chủ động phòng ngừa, phát hiện sớm và xử lý kịp thời.

Theo chỉ đạo của Sở Y tế, cùng với tuyến đầu cửa khẩu, các cơ sở khám, chữa bệnh trên địa bàn tỉnh được đặt trong trạng thái sẵn sàng.

Các bệnh viện, trung tâm y tế khu vực rà soát lại quy trình tiếp nhận, phân luồng, thu dung và cách ly người bệnh có triệu chứng nghi ngờ mắc bệnh truyền nhiễm nguy hiểm; tổ chức tập huấn chuyên môn, nâng cao năng lực phát hiện sớm các ca bệnh bất thường.

Giữ vai trò “gác cổng” dịch bệnh trong cộng đồng, công tác giám sát và truyền thông được các trạm y tế xã, phường đẩy mạnh, nhất là tại các khu vực đông dân cư. Phường Đông Kinh là địa bàn trung tâm, mật độ dân cư cao, người dân đi lại, giao thương nhiều nên nguy cơ lây lan dịch bệnh luôn tiềm ẩn.

Bác sĩ Phùng Bạch Vệ, Giám đốc Trạm Y tế phường Đông Kinh thông tin: Trạm Y tế phường đã tăng cường theo dõi tình hình sức khỏe người dân, đẩy mạnh tuyên truyền các biện pháp phòng, chống dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. Cùng đó xây dựng kịch bản ứng phó với dịch bệnh, phối hợp tuyên truyền sâu rộng đến từng khu dân cư, để người dân nâng cao nhận thức, không chủ quan nhưng cũng không hoang mang trước dịch bệnh lạ

Cùng đó, ngành y tế tỉnh cũng chú trọng công tác truyền thông, khuyến cáo người dân không tiếp xúc với động vật hoang dã, không sử dụng thực phẩm không rõ nguồn gốc, chủ động theo dõi sức khỏe, nhất là những người có lịch trình đi, đến hoặc tiếp xúc với người từ vùng có dịch.

Với sự chủ động phòng dịch ngay từ tuyến đầu cửa khẩu, kết hợp chặt chẽ giữa kiểm dịch y tế, hệ thống khám chữa bệnh và y tế cơ sở, tin tưởng và hy vọng rằng ngành y tế tỉnh sẽ thiết lập “lá chắn” quan trọng để bảo vệ sức khỏe Nhân dân, giữ vững an toàn dịch tễ trên địa bàn.

Khuyến cáo của ngành y tế Lạng Sơn:

Người dân không tiếp xúc với động vật hoang dã, không sử dụng thực phẩm không rõ nguồn gốc.
Chủ động theo dõi sức khỏe, nhất là người đi, đến hoặc tiếp xúc với người từ vùng có dịch.
Khi có biểu hiện sốt, triệu chứng bất thường, cần đến ngay cơ sở y tế để được tư vấn.
Thực hiện nghiêm khai báo y tế tại cửa khẩu theo hướng dẫn của lực lượng chức năng.
Không chủ quan nhưng cũng không hoang mang trước thông tin về dịch bệnh.

MINH NGỌC