'Quả ngọt' từ hành trình theo đuổi khoa học

Em Lê Đình Uy tại Cuộc thi Khoa học kỹ thuật tỉnh Đồng Nai năm học 2025-2026. Ảnh: Phương Dung

Với em Lê Đình Uy, nghiên cứu khoa học không phải là những con số nằm im trong phòng thí nghiệm mà là hơi thở, là trách nhiệm và là tình yêu dành cho mảnh đất Đồng Nai hào khí.

Bền bỉ trên con đường tri thức

Không chỉ là một học sinh năng nổ, em Lê Đình Uy còn được biết đến với giải nhất Cuộc thi Khoa học kỹ thuật (KHKT) và Cuộc thi An toàn giao thông cho nụ cười ngày mai các cấp nhiều năm liên tiếp.

Theo đó, em đã đoạt một số giải thưởng như: giải nhất (năm 2024), nhì (năm 2022), ba (các năm 2023, 2025) cấp quốc gia Cuộc thi An toàn giao thông cho nụ cười ngày mai do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức. Là một trong 10 cá nhân được Tỉnh đoàn khen thưởng cá nhân có thành tích xuất sắc trong Phong trào Sáng tạo trẻ tỉnh Đồng Nai năm 2025, em cũng đoạt giải nhất cấp tỉnh và triển vọng quốc gia Cuộc thi nghiên cứu Khoa học, kỹ thuật dành cho học sinh trung học năm học 2024-2025.

Giấy chứng nhận đoạt giải nhất (2024), nhì (2022), ba (2023, 2025) cấp quốc gia Cuộc thi An toàn giao thông cho nụ cười ngày mai của Bộ Giáo dục và Đào tạo trao cho em Lê Đình Uy.

Phía sau những giải thưởng đó là một hành trình dài của sự bền bỉ, của những đêm dài trăn trở bên bản thảo và những buổi khảo sát thực tế dưới cái nắng cháy da của vùng đất đỏ miền Đông. Các đề tài nghiên cứu của cậu học trò này đều bắt đầu từ sự tò mò và một trái tim luôn trăn trở: "Vì sao bạn bè mình lại gặp tai nạn? Vì sao mạng xã hội lại ảnh hưởng đến cách chúng ta đi trên đường?". Chính những câu hỏi "tại sao" ấy đã dẫn lối để em trở thành tác giả của bài báo khoa học được đăng trên Tạp chí Giáo dục (Bộ Giáo dục và Đào tạo).

Trong bài báo khoa học nói trên, em Lê Đình Uy đã chỉ ra một thực trạng nhức nhối: Những trào lưu về lái xe nguy hiểm trên TikTok có thể khiến các bạn bắt chước thực hiện theo, những thông báo Facebook hay cảm giác muốn "check-in" mọi lúc, mọi nơi đã khiến không ít bạn trẻ lơ là, chủ quan khi tham gia giao thông. Thông qua các con số thống kê, nghiên cứu của em Uy giống như một hồi chuông cảnh tỉnh, rằng những nội dung về giao thông (bao gồm cả tích cực và tiêu cực) trên mạng xã hội đều ít nhiều ảnh hưởng đến thái độ và hành vi tham gia giao thông của các bạn học sinh THPT.

Cô Nguyễn Thị Hương, giáo viên Trường THCS Tân Phú (ở phường Bình Phước) nhận định: Dự án của em Uy là một "cẩm nang an toàn" thiết thực, giúp nhà trường và gia đình có cái nhìn đa chiều hơn để bảo vệ các em học sinh trước những nguy cơ từ không gian ảo ra đời thực.

Mong mọi người tham gia giao thông an toàn, trách nhiệm

Được hỏi về bí quyết để 5 năm liền giữ phong độ tại các cuộc thi, cậu học trò 18 tuổi chỉ cười hiền: "Em không đi tìm giải thưởng, em đi tìm câu trả lời cho những gì đang xảy ra xung quanh mình".

Để có một học sinh Lê Đình Uy bản lĩnh như hôm nay, không thể không nhắc đến người thầy đồng hành: thầy Phạm Văn Quý, giáo viên môn Toán, Trường THPT Hùng Vương. Trong mắt thầy, em Uy là một học trò có thái độ làm việc cực kỳ nghiêm túc và cầu thị.

Thầy Quý chia sẻ với niềm tự hào: “Điều tôi ấn tượng nhất ở em Uy là ý thức chủ động. Sau khi được định hướng, em biết tự xây dựng kế hoạch, tự tìm tài liệu và mạnh dạn đề xuất ý tưởng mới. Tôi thường nhắc em rằng, nghiên cứu khoa học hiếm khi cho kết quả ngay lập tức. Điều quan trọng là phải biết phân tích nguyên nhân từ những kết quả chưa đạt, tôn trọng dữ liệu và kiên trì đến cùng. Em Uy đã làm được điều đó bằng một tinh thần trung thực và bền bỉ hiếm có”.

Không chỉ nhận được sự tin tưởng từ thầy cô, em Uy còn truyền cảm hứng sáng tạo cho bạn bè, học sinh các cấp trên địa bàn. Em Nguyễn Hữu Trí, học sinh lớp 8/1, Trường THCS Tân Phú bày tỏ sự ngưỡng mộ: “Sự bền bỉ của anh Uy đối với khoa học thực sự là một điều gì đó rất “khủng” mà chúng em cần phải học hỏi. Nhìn những giải thưởng mà anh Uy đạt được, em hiểu rằng giải thưởng không tự nhiên mà có, nó được đổi bằng mồ hôi và sự kiên trì”.

5 năm liên tiếp đạt giải cao tại các cuộc thi không chỉ là con số của những giải thưởng mà là hành trình của một trái tim trẻ luôn thao thức trước những vấn đề của xã hội, dùng tri thức để giải mã nỗi đau về tai nạn giao thông.

Khi được hỏi về ước mơ, ánh mắt chàng trai lớp 12A1.4 rạng ngời và bày tỏ mong muốn được đứng vào hàng ngũ lực lượng vũ trang hoặc cơ quan nhà nước. Đó không phải là một lựa chọn vì sự ổn định mà là lựa chọn để phụng sự. Em Uy mong rằng, dự án nghiên cứu về hành vi tham gia giao thông của mình sẽ đi vào đời sống để những con đường ở Đồng Nai trở nên an toàn hơn, để những người mẹ không còn phải phập phồng nỗi lo âu mỗi khi con mình ra phố.

Phương Dung