Quân giới Việt Nam gia tăng sức mạnh cho Quân đội như thế nào?

Gia tăng sức mạnh từ những bài toán khó

5.250 Nm là mô-men xoắn tối đa mà cụm giảm tốc cạnh xe chiến đấu bộ binh XCB-01 do Nhà máy Z179 nghiên cứu, thiết kế, chế tạo phải chịu.

Đằng sau con số kỹ thuật ấy là một bài toán không đơn giản: đây là nhiệm vụ đầu tiên trong nước giải quyết trọn vẹn việc thiết kế ngược và chế tạo cụm giảm tốc cạnh kiểu hành tinh một dãy cùng hệ trục bán trục then hoa.

Toàn cảnh chương trình tổng kết, trao Giải thưởng Trần Đại Nghĩa lần thứ nhất năm 2026. Video: Nguyễn Minh

Thành công của công trình không chỉ tạo ra một sản phẩm cụ thể mà còn tạo nguồn vật tư kỹ thuật thay thế trong nước, góp phần nâng cao khả năng tự chủ của ngành công nghiệp quốc phòng.

Nhưng 5.250 Nm chỉ là một lát cắt trong những bài toán mà đội ngũ cán bộ, kỹ sư, công nhân thuộc các đơn vị của Tổng cục Công nghiệp quốc phòng (CNQP) đang giải quyết.

Tại Nhà máy Z176, một hướng tiếp cận khác được thể hiện qua công trình nghiên cứu, chế tạo lều bơm hơi 32m2 dạng lắp ghép cơ động. Thay cho hệ khung kim loại truyền thống, sản phẩm này sử dụng hệ thống ống khí chịu lực bằng vật liệu PVC gia cường. Đáng chú ý, sản phẩm đã được cung cấp cho Cục Quân y sử dụng trong diễn tập Quân y Việt Nam - Campuchia “Chung tay ứng phó thảm họa” tại Tây Ninh tháng 11/2025.

Các đại biểu dự chương trình làm lễ dâng hương tại tượng đài Thiếu tướng, Giáo sư, Viện sĩ, Anh hùng Lao động Trần Đại Nghĩa ở Tổng cục CNQP.

Ở Viện Thuốc phóng - Thuốc nổ, công trình nghiên cứu, chế tạo đạn nhiễu hồng ngoại LO-43VN lại cho thấy một sản phẩm nghiên cứu có thể trở thành mắt xích trong một nhiệm vụ lớn hơn. LO-43VN được sử dụng làm sản phẩm tiêu chuẩn để đánh giá khả năng chống nhiễu cho tên lửa TL-01, đóng góp vào quá trình nghiệm thu thành công tên lửa này và Đề án TL-01.

Cùng với việc làm chủ từng sản phẩm, các đơn vị cũng đang thay đổi phương thức sản xuất. Công trình nghiên cứu, sắp xếp tinh gọn công nghệ và số hóa quy trình sản xuất, xây dựng mô hình sản xuất thông minh tại phân xưởng đạn K56 của Nhà máy Z114 cho thấy chuyển đổi số không đứng ngoài quá trình hiện đại hóa CNQP.

Cùng danh sách đó còn có phần mềm quản lý vật tư tại Nhà máy Z115, sản phẩm bạc chân vịt tàu thủy bằng cao su kỹ thuật của Z175 và nhiều công trình ở các lĩnh vực khác.

Đặc biệt, đoạt giải cao nhất là nhóm tác giả thuộc Nhà máy Z173 với công trình nghiên cứu hoàn thiện thiết kế, chế tạo hệ thống điều khiển vũ khí lắp đặt trên xe thiết giáp chở quân chiến đấu XTC-02.

Đại diện nhóm tác giả giành giải Nhất thông tin về công trình nghiên cứu hoàn thiện thiết kế, chế tạo hệ thống điều khiển vũ khí lắp đặt trên xe thiết giáp chở quân chiến đấu XTC-02.

Đây là lĩnh vực mới và khó, đòi hỏi quá trình nghiên cứu, thiết kế, chế tạo, hiệu chỉnh, tích hợp và thử nghiệm. Sau hơn 9 tháng, nhóm tác giả hoàn thành công trình và được Hội đồng nghiệm thu cấp Tổng cục đánh giá, nghiệm thu đạt yêu cầu vào cuối năm 2025.

Theo nhóm tác giả, quá trình này góp phần làm chủ công nghệ thiết kế, chế tạo hệ thống điều khiển vũ khí, nâng cao năng lực của các đơn vị nghiên cứu, sản xuất và tạo tiền đề cho những nhiệm vụ khoa học - công nghệ tiếp theo.

Đưa sáng tạo thành sức mạnh thực tế

Tại chương trình tổng kết, trao Giải thưởng Trần Đại Nghĩa lần thứ nhất năm 2026 diễn ra chiều 21/9, Tổng cục CNQP cho biết giải thưởng được triển khai từ tháng 12/2025, thu hút 191 công trình, gồm 58 đề tài và 133 sáng kiến, với 622 tác giả thuộc 28/29 đơn vị trực thuộc Tổng cục. Có 78 công trình được lựa chọn trao giải, gồm 1 giải Nhất, 10 giải Nhì, 25 giải Ba và 42 giải Khuyến khích.

Trung tướng Hồ Quang Tuấn - Chủ nhiệm Tổng cục CNQP, yêu cầu “không để phong trào dừng lại ở khẩu hiệu, mà phải trở thành động lực hành động thường xuyên, liên tục trong từng cơ quan, đơn vị”.

Hoạt động trao giải thưởng diễn ra vào dịp kỷ niệm 113 năm ngày sinh của Thiếu tướng, Giáo sư, Viện sĩ, Anh hùng Lao động Trần Đại Nghĩa (13/9/1913 - 13/9/2026).

Theo Trung tướng Hồ Quang Tuấn - Chủ nhiệm Tổng cục CNQP, việc tổ chức giải thưởng khoa học công nghệ trong Tổng cục mang tên Giải thưởng Trần Đại Nghĩa có ý nghĩa sâu sắc, là sự tri ân và khẳng định vai trò người khai phá, đặt viên gạch đầu tiên xây dựng nền móng cho ngành khoa học kỹ thuật và công nghệ quân sự Việt Nam.

Đây cũng là cầu nối giữa quá khứ hào hùng và hiện tại, nhắc nhở thế hệ làm khoa học hôm nay về tinh thần đem tri thức, tài năng ra phục vụ nhân dân, bảo vệ và xây dựng Tổ quốc.

Trung tướng Hồ Quang Tuấn - Chủ nhiệm Tổng cục CNQP, trao Bằng khen tặng các tập thể tiêu biểu trong tổ chức, tham gia Giải thưởng.

Trung tướng Đinh Quốc Hùng - Chính ủy Tổng cục CNQP, trao thưởng nhóm tác giả của Nhà máy Z173 giành giải Nhất.

Lãnh đạo Tổng cục CNQP trao thưởng các tác giả đoạt giải Nhì.

“Giải thưởng vừa là để ghi nhận, tôn vinh, đồng thời tạo sân chơi trí tuệ rộng mở, nơi mọi cán bộ, công nhân viên, chiến sĩ, người lao động thoả sức đam mê nghiên cứu khoa học, sáng tạo và cống hiến”, Trung tướng Hồ Quang Tuấn nói.

Từ những công trình cụ thể, câu chuyện về sức mạnh của quân giới còn nằm ở cách khơi dậy và duy trì sức sáng tạo trong mỗi cơ quan, nhà máy, viện nghiên cứu. Chủ nhiệm Tổng cục CNQP yêu cầu những người lính thợ thời kỳ mới cần “không ngừng vươn lên làm chủ khoa học, công nghệ, chủ động hội nhập, sáng tạo và phát triển”, trở thành lực lượng nòng cốt xây dựng nền CNQP tự chủ, tự lực, tự cường, lưỡng dụng, hiện đại, góp phần xây dựng Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại.