Quan hệ Morocco-Tây Ban Nha đứng trước bài toán di cư

Cuộc khủng hoảng di cư tại Ceuta (vùng lãnh thổ tự trị của Tây Ban Nha ở Bắc Phi) bùng phát mạnh mẽ vào cuối tháng 7/2026, khi hàng chục nghìn người di cư (chủ yếu từ Morocco và các quốc gia châu Phi) ồ ạt vượt biên giới bằng đường biển hoặc trèo qua đê chắn sóng. (Nguồn: MIPA)

Phát biểu tại phiên khai mạc kỳ họp Quốc hội Morocco, Quốc vương Mohammed VI cho rằng một số phán quyết của tòa án Tây Ban Nha đã lỗi thời và thiếu tính thực tế, cản trở hợp tác giữa hai nước trong vấn đề di cư.

Theo ông, những phán quyết này đang gây khó khăn cho việc hồi hương trẻ vị thành niên và những người xin tị nạn không có căn cứ xác đáng, đồng thời tạo điều kiện cho các mạng lưới tội phạm trục lợi.

Quốc vương Mohammed VI nhấn mạnh, quan hệ đối tác với Tây Ban Nha là sự lựa chọn có chủ quyền của Morocco và sẽ không bao giờ chịu sự chi phối của bất kỳ sức ép, đe dọa hay hành vi tống tiền nào; đồng thời bày tỏ, Morocco sẽ đề xuất với các đối tác một kế hoạch hợp tác tập trung vào phát triển chung, nâng cao năng lực cạnh tranh kinh tế và ổn định khu vực.

Quan hệ Morocco-Tây Ban Nha được cải thiện kể từ năm 2022, khi Madrid ủng hộ kế hoạch tự trị của Rabat đối với vùng lãnh thổ Tây Sahara đang tranh chấp.

Tuy nhiên, cuộc khủng hoảng di cư tại Ceuta gần đây đang thử thách quan hệ song phương, trong bối cảnh vấn đề kiểm soát biên giới và hồi hương người di cư tiếp tục gây bất đồng.

Trên phạm vi rộng lớn hơn, mâu thuẫn về chính sách di cư đang lan từ biên giới bên ngoài vào bên trong Liên minh châu Âu (EU), khi hai nước Tây Ban Nha và Italy lần lượt áp dụng các biện pháp kiểm soát người qua lại.

Diễn biến này cho thấy di cư vẫn là vấn đề nhạy cảm đối với các chính phủ châu Âu, đồng thời đặt ra câu hỏi về khả năng duy trì một trong những thành quả quan trọng nhất của hội nhập châu Âu - khu vực Schengen không biên giới nội bộ.

Hình ảnh hàng nghìn người tìm cách vượt hàng rào hoặc bơi qua vùng biển gần Ceuta đã gây chú ý tại nhiều thủ đô châu Âu. Một số nhà lãnh đạo chỉ trích chính phủ cánh tả của Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez, cho rằng các chính sách tương đối cởi mở với người nhập cư, trong đó có chương trình ân xá dành cho người nhập cư không có giấy tờ hồi đầu năm, có thể trở thành yếu tố thu hút người di cư.