Quảng Ngãi giải bài toán thiếu đá xây dựng, nhiều công trình tăng tốc thi công
Sau khi Quảng Ngãi cho nâng công suất khai thác mỏ đá lớn nhất tỉnh để cấp cho 21 công trình, dự án đầu tư công, tình trạng khan hiếm và giá đá xây dựng đã hạ nhiệt, các mỏ trên địa bàn không còn cảnh xe tải xếp hàng chờ đợi nhiều ngày.

Có quy mô 29,9ha, trữ lượng hơn 8,1 triệu m3, mỏ An Hội ở xã Nghĩa Giang hiện là mỏ đá lớn nhất được tỉnh Quảng Ngãi cấp phép khai thác. Hoạt động từ tháng 7/2020, đây là mỏ vật liệu đầu vào của nhiều dự án hạ tầng trên địa bàn, trong đó chủ yếu là dự án đầu tư công.

Sáu tháng đầu năm 2026, nhu cầu đá xây dựng trên địa bàn Quảng Ngãi tăng đột biến nên mỏ đã khai thác hết công suất năm và ngưng hoạt động từ nhiều tháng nay. Ngày 25/9, Quảng Ngãi áp dụng cơ chế đặc thù theo Luật địa chất và khoáng sản để nâng công suất khai thác năm 2026 cho mỏ thêm 125.000m3 đá nguyên khai.

Đây là mỏ đá thuộc nhóm III, còn trữ lượng dồi dào và thời gian khai thác dài nên đủ điều kiện để nâng công suất. Hơn nữa, năng lực khai thác, cung ứng và cự ly mỏ thích hợp để cấp cho các công trình, dự án ngân sách khu vực phía Đông tỉnh Quảng Ngãi.

Đại diện chủ mỏ cho biết, ngay khi được UBND tỉnh Quảng Ngãi cho phép nâng công suất, mỏ đã tổ chức khai thác trở lại và phối hợp với chủ đầu tư, nhà thầu để cung cấp đá cho các công trình có trong phụ lục kèm theo giấy phép điều chỉnh.

Theo phụ lục, mỏ hiện cung cấp đá các loại cho 21 công trình, dự án hạ tầng lớn của 3 chủ đầu tư, gồm: Sở Xây dựng, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông tỉnh và Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng và công nghiệp tỉnh, với tổng khối lượng 158.881m3.

Nhu cầu vật liệu hiện chưa cao nên mỏ chỉ tái khởi động lại hai dây chuyền sản xuất, đồng thời sẵn sàng phương án vận hành thêm hai dây chuyền còn lại khi các công trình, dự án đồng loạt phát sinh nhu cầu trong thời gian tới. Đại diện mỏ cho biết, năng lực sản xuất đá thành phẩm hiện tại của mỏ là hơn 4.000m3/ngày nếu hoạt động hết công suất.

Sau khi mỏ được nâng công suất, các nhà thầu thi công đã nhanh chóng đưa xe đến để mua đá. Việc cấp - nhận được kiểm soát chặt thông qua cân tải trọng, hệ thống camera giám sát và phiếu xác nhận. Nhà thầu mua đá phải có xác nhận của chủ đầu tư, đăng ký biển số từng xe và khối lượng của từng công trình.

Giá đá cấp phối các loại hiện được mỏ bán ra quanh ngưỡng từ 220.000-260.000 đồng/m3, đá 1x2 khoảng 350.000 đồng/m3. Theo các nhà thầu, giá như trên đã "mềm" hơn rất nhiều so với thị trường thời điểm cách đây một tuần, trong khi cần là có ngay, không phải chờ đợi hay xếp hàng.

Có đá, giá hợp lý nên các chủ đầu tư và nhà thầu dự án đầu tư công khu vực phía Đông Quảng Ngãi đã chủ động hơn trong tổ chức thi công, có điều kiện để tăng ca, tăng kíp, bù trừ phần khối lượng đã chậm trễ trước đó do thiếu vật liệu.

Trước đó, UBND tỉnh Quảng Ngãi cũng cho nâng công suất khai thác năm 2026 cho mỏ đá Vạn Lý (xã Nguyễn Nghiêm) thêm 70.000m3 đá nguyên khai, phục vụ thi công giai đoạn II, cao tốc Quảng Ngãi - Hoài Nhơn.

Hàng loạt dự án lớn được giải bài toán nguồn cung đã phần nào làm "giảm nhiệt" nhu cầu đá tại các mỏ trên địa bàn Quảng Ngãi. Giá được kéo hạ, người dân có nhu cầu và các dự án ngoài ngân sách dễ tiếp cận hơn, không còn cảnh xe tải xếp hàng chờ đợi nhiều ngày ở mỏ để mua đá.

Hiện nay, Quảng Ngãi đang rà soát và hỗ trợ thủ tục nâng công suất khai thác năm 2026 đối với nhóm mỏ đủ điều kiện để cấp cho các công trình, dự án đầu tư công tương tự mỏ An Hội và Vạn Lý. Đồng thời, các chủ đầu tư dự án ngân sách và UBND cấp xã trên địa bàn đang tiếp tục thống kê nhu cầu đá, tính toán cự ly phù hợp và đề xuất Sở Công thương tổng hợp, trình UBND tỉnh bổ sung vào danh mục, giải bài toán vật liệu cho các công trình.
Quảng Ngãi hiện có 45 mỏ đá được cấp phép còn hiệu lực khai thác, với tổng trữ lượng còn lại khoảng 51,6 triệu m3, công suất 3,25 triệu m3/năm.
Trong đó, khu vực phía Đông có 27 mỏ, trữ lượng còn lại 44,5 triệu m3, công suất 2,61 triệu m3/năm; khu vực phía Tây (Kon Tum cũ) có 18 mỏ, tổng trữ lượng còn lại khoảng 7,1 triệu m3, công suất 0,63 triệu m3/năm.
Theo khảo sát của cơ quan chuyên môn, trong năm 2026, cả tỉnh cần hơn 2,9 triệu m3 đá (khu vực phía Đông khoảng 1,95 triệu m3, phía Tây khoảng 0,95 triệu m3). Tuy nhiên, tại khu vực phía Đông, năng lực khai thác thực tế tại một số mỏ thấp hơn công suất đã cấp. Cùng với đó, nhu cầu mua đá tại các địa phương lân cận tăng, góp phần tăng áp lực lên nguồn cung, dẫn đến thiếu hụt cục bộ tại một số thời điểm và khu vực.
Tại khu vực phía Tây, tổng công suất được cấp phép khai thác khoảng 0,63 triệu m3; nhu cầu sử dụng 0,95 triệu m3, chỉ đáp ứng 66% nhu cầu. Năng lực sản xuất tại các mỏ chưa đạt công suất đã cấp, khiến khu vực này thiếu hụt nghiêm trọng nguồn cung, ảnh hưởng đến tiến độ thi công công trình.

