Quảng Ngãi: Giữa mùa mưa nhưng hồ thủy điện hàng trăm triệu m³ cận kề mực nước chết

Hồ chứa gần 250 triệu m3 cận kề mực nước chết giữa mùa mưa

Ngày 4/11, Công ty CP Thủy điện Đăk Đrinh cho biết, từ ngày 1/11, đơn vị đã dừng vận hành các tổ máy phát điện và để ưu tiên tích nước hồ chứa khi lưu lượng nước về quá ít so với các năm.

Một đoạn hồ chứa thủy điện Đăk Đrinh mực nước rút xuống cận kề mực nước chết khiến bờ hồ trơ ra dù đang giữa mùa mưa.

Ghi nhận cho thấy, tại hồ chứa thủy điện Đăk Đrinh, nguồn nước về khá yếu. Phần nhiều khe suối, sông lượng nước chảy yếu khiến toàn bộ lòng hồ rộng hàng trăm ha này lộ ra phần thân hồ chứa trắng phau. Nhiều vị trí trước đây nước dâng kín phải đi thuyền qua lại nhưng nay người dân lội bộ qua được.

Nhiều ngọn đồi từng ngập sâu nay nhô lên trở thành ốc đảo. Người dân địa phương cho biết, hơn 10 năm từ khi tích nước đi vào vận hành chưa khi nào hồ chứa nước này lại rơi vào cảnh "đói" nước giữa mùa mưa.

Ông Nguyễn Văn Hai, trú xã Sơn Tây cho biết, trước đây, đến giữa tháng 9 âm lịch, hồ chứa đã mênh mông nước, nhưng nay đã cận kề tháng 10 âm lịch rồi nhưng mực nước trong lòng hồ lại quá thấp. Nhiều bà con nuôi trồng thủy sản bằng lồng bè phải "canh" nước để đưa bè đến mực nước đảm bảo cho thủy sản sinh sống.

"Bình thường vào mùa khô, mực nước xuống thấp nhưng năm nay đang mùa mưa mà hồ không có nước, rất khó hiểu", ông Hai nói.

Tại vị trí cửa xả đập thủy điện, các cửa xả đóng kín van, bên dưới thân đập chỉ còn ít nước đọng thành vũng. Lòng sông Đăk Đrinh từ nhà máy đến trung tâm xã Sơn Tây Thượng cạn trơ đáy.

Được biết, thủy điện Đăk Đrinh có công suất thiết kế 125MW (gồm 2 tổ máy, tua bin Francis), dung tích toàn bộ khoảng 248 - 249,3 triệu m³. Mực nước dâng bình thường là 410m và mực nước chết là 375m. 

Theo ông Nguyễn Duy Nghĩa, Trưởng phòng Kỹ thuật Công ty Cổ phần Thủy điện Đakđrinh, ảnh hưởng của hiện tượng El Nino khiến lượng nước về hồ đang thấp hơn mức trung bình nhiều năm. Đang trong tháng cao điểm mùa mưa nhưng lưu lượng nước về hồ đo được trong những ngày qua chỉ đạt trung bình khoảng 20m3/giây.

Theo báo cáo của Công ty CP Thủy điện Đăk Đrinh, lượng nước về khá ít nên đơn vị phải tạm ngừng vận hành phát điện để tích trữ nước.

Tính đến trước thời điểm tạm dừng phát điện, mực nước trong lòng hồ đo được ở cao trình 379m, chỉ cao hơn mực nước chết 4m. Đây là tình huống hiếm gặp khi nhà máy phải ngừng phát điện ngay trong mùa mưa, do lượng nước về hồ ở mức thấp.

Theo ông Nghĩa, nếu tiếp tục phát điện, mực nước hồ có nguy cơ giảm xuống mức chết. Sau khi dừng phát điện và tích nước, mực nước trong hồ đang dâng lên đáng kể. Với thời gian tạm dừng dự kiến kéo dài một tháng và dự báo thời gian tới có mưa nên hi vọng lượng nước về hồ sẽ nhiều hơn, đảm bảo mực nước "lấp đầy" hồ chứa, đảm bảo phát điện cũng như cung cấp cho hạ du.

Ưu tiên tích trữ nước, đảm bảo hạ du không "đói" nước trong mùa khô 2027

Theo UBND tỉnh Quảng Ngãi, ảnh hưởng của El Nino, lượng mưa ở thượng nguồn suy giảm nên lượng nước về các hồ chứa sụt giảm nghiêm trọng. Trong đó, hồ thủy điện Đăk Đrinh, một trong hai hồ chứa có dung tích lớn nhất khu vực phía Đông tỉnh này.

Theo Quy trình vận hành liên hồ chứa trên lưu vực sông Trà Khúc tại Quyết định 911 QĐ-TTg ngày 25/7/2018 của Thủ tướng Chính phủ, hồ chứa thủy điện Đăkđrinh ngoài vai trò phát điện còn tham gia chi phối trong cắt lũ, đảm bảo cung ứng nước cho vùng hạ lưu sông Trà Khúc. 

Trong đó, điểm mấu chốt nguồn nước được tích trữ tại các hồ chứa ở thượng nguồn còn đảm bảo cấp nước cho hạ du sông Trà Khúc trong sản xuất nông nghiệp, nước sinh hoạt cho người dân. Đặc biệt, nguồn nước từ các hồ chứa này còn đảm nhiệm vai trò quan trọng trong cấp nước phục vụ hoạt động sản xuất của các nhà máy tại Khu kinh tế Dung Quất.

Trước dự báo năm 2027 nắng nóng khốc liệt, nguy cơ thiếu nước nghiêm trọng, việc Công ty Cổ phần Thủy điện Đắkđrinh (Quảng Ngãi) tạm dừng chạy các tổ máy phát điện để tích trữ nước là yêu cầu quan trọng đảm bảo an ninh nguồn nước cho hạ lưu sông Trà Khúc trong mùa khô năm 2027. 

Dự báo mùa khô 2027 sẽ xảy ra hạn hán, vì thế việc tích trữ nước từ sớm để đảm bảo việc cung cấp nước cho hoạt động sản xuất nông nghiệp, công nghiệp ở hạ du là cần thiết.

Trước đó, UBND tỉnh Quảng Ngãi đã có công văn đề nghị Bộ Công thương chỉ đạo các đơn vị liên quan hạn chế huy động phát điện tại Nhà máy Thủy điện Đăkđrinh, ưu tiên tích nước hồ chứa, bảo đảm nguồn nước phục vụ sinh hoạt và sản xuất ở hạ du. Việc này nhằm ứng phó nguy cơ hạn hán, thiếu nước trong mùa khô năm 2027. 

Phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Trần Phước Hiền cho biết, để ứng phó với El nino, đảm bảo nguồn nước cho vùng hạ lưu, việc các nhà máy thủy điện, nhất là các thủy điện có dung tích chứa lớn tạm dừng vận hành để tích trữ nước là cần thiết để chủ động ứng phó với hạn hán.

Cũng theo ông Hiền, từ tháng 12/2026 trở đi, căn cứ diễn biến thực tế nguồn nước, mực nước tại hồ, các cơ quan có liên quan cần linh hoạt kế hoạch phát điện, ưu tiên duy trì mực nước hồ hợp lý, không khai thác sâu mực nước lòng hồ trong thời điểm không khẩn cấp, đảm bảo an ninh năng lượng và an toàn cấp nước cho hạ du.