Quảng Ngãi: Phát hiện nhiều di vật quan trọng để xác định danh tính liệt sĩ

Hoàn thành khai quật hơn 13.600 phần mộ chưa xác định danh tính

Thực hiện chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ (HCLS), thời gian qua, các lực lượng chức năng tại tỉnh Quảng Ngãi đã đồng loạt ra quân với tinh thần sớm tìm thấy phần mộ và hài cốt các anh hùng liệt sĩ (AHLS) còn chưa được tìm thấy để cất bốc, quy tập đưa vào chôn cất tại các nghĩa trang liệt sĩ (NTLS). Song song với đó là công tác khai quật, lấy mẫu sinh phẩm của hơn 13.600 phần mộ liệt sỹ chưa xác định được danh tính.

Các phần mộ liệt sĩ tìm thấy tại xã Đặng Thuỳ Trâm được cất bốc và làm lễ truy điệu trước khi an táng vào NTLS xã.

Theo đó, qua nhiều nguồn tin của các cựu chiến binh; thông tin, hình ảnh từ các nguồn dữ liệu khác cũng như tin báo của người dân, lực lượng chức năng tỉnh Quảng Ngãi đã tìm thấy, cất bốc đưa hàng chục HCLS vào an táng tại các NTLS ở địa phương.

Sáng 15/9, xã Đặng Thùy Trâm cho biết, địa phương vừa phát hiện 3 bộ hài cốt cùng nhiều di vật tại khu vực Bệnh xá Đức Phổ, tổ Đồng Răm, thôn Đồng Răm, nâng tổng số hài cốt được tìm thấy tại xã này lên 6 hài cốt.

Bước đầu, lực lượng chức năng khả nghi các phần mộ được phát hiện là bộ đội, công an và du kích hy sinh giai đoạn 1968-1969. Đối với 3 HCLS tìm thấy tại khu vực Hố Sâu khả năng hy sinh khoảng năm 1973 thuộc Sư đoàn 3 Sao Vàng. Hiện các HCLS được bảo quản tại UBND xã Đặng Thùy Trâm để làm thủ tục xác minh và an táng

Trước đó, theo thông tin nhân chứng cung cấp, lực lượng chức năng đã tổ chức tìm kiếm và phát hiện 5 HCLS tại khu vực Gò Tràm (thôn An Sơn, xã Nghĩa Giang). Theo nhận định ban đầu, đây là địa bàn từng có các hầm trú ẩn của bộ đội trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Một trong số 6 phần mộ liệt sĩ được tìm thấy tại xã Đặng Thùy Trâm.

Không chỉ các trường hợp trên mà trước đó tại các xã như Đăk Pék, phường Đăk Cấm... lực lượng chức năng cũng tìm thấy nhiều HCLS và quy tập, cốc bốc đưa về an táng tại NTLS. Như vậy, đến nay các lực lượng chức năng tỉnh Quảng Ngãi đã tìm thấy ít nhất 33 HCLS.

Bên cạnh công tác tìm kiếm, thời gian qua, công tác khai quật, lấy mẫu giám định ADN đối với các phần mộ chưa xác định được danh tính tại các NTLS cũng được Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Quảng Ngãi và các đơn vị triển khai đồng loạt. Qua đó, đến nay tỉnh này đã hoàn thành công tác khai quật hơn 13.600 phần mộ liệt sỹ và bàn giao hơn 9.000 mẫu giám định cho Viện Pháp y Quân đội.

Theo đại tá Trịnh Công Sơn, Phó Chính ủy Bộ CHQS tỉnh Quảng Ngãi, các lực lượng đã làm việc liên tục, kể cả ngày nghỉ, ngày lễ, khắc phục khó khăn về thời tiết để hoàn thành công tác lấy mẫu sớm hơn kế hoạch 15 ngày.

Bộ CHQS tỉnh sẽ tiếp tục bàn giao mẫu sinh phẩm cho Viện Pháp y Quân đội thực hiện các bước giám định. Đồng thời, tổ chức tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ, bổ sung lực lượng cho các đội tìm kiếm, quy tập HCLS của tỉnh.

Các mẫu sinh phẩm thu nhận được sẽ được giám định, đối sánh với dữ liệu ADN của thân nhân liệt sĩ. Kết quả đối sánh là cơ sở để xác minh danh tính, mở thêm cơ hội cho những gia đình vẫn đang tìm kiếm người thân sau nhiều năm chờ đợi.

Song song với đó, công tác tiếp nhận thông tin các phần mộ liệt sĩ hoặc nơi khả nghi có mộ liệt sỹ sẽ được tiếp nhận, rà soát, xác minh, nhất là những trường hợp chưa xác định được danh tính hoặc chưa xác định rõ nơi an táng.

Nhiều hiện vật có giá trị quan trọng để xác định danh tính liệt sĩ

Ngoài công tác lấy mẫu giám định ADN, trong quá trình khai quật các phần mộ, lực lượng chức năng tỉnh Quảng Ngãi đã phát hiện nhiều thông tin, tư liệu, hiện vật đi kèm với các phần mộ như bút, giấy, ví da, lược... Thậm chí có phần mộ còn có tên, thông tin đơn vị chiến đấu trước khi hy sinh.

Chiếc ví da cùng dòng chữ ký viết tay có tên Trọng Thanh được được tìm thấy tại phần mộ số 10, hàng số 8, khu B, nghĩa trang liệt sỹ xã Ba Tơ.

Trong quá trình khai quật lấy mẫu tại NTLS Đăk Hà, xã Đăk Hà, đội lấy mẫu số 10, thuộc Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng Quảng Ngãi phát hiện nhiều di vật. Cụ thể, tại mộ số 3, hàng 1, lô 1 phải, khu 2 phải, mã số định danh mộ 5112400347, lực lượng chức năng phát hiện một đồng hồ quay bằng kim loại, một lược nhôm, một bật lửa, một bấm móng tay, một lọ nhựa hình trụ kích thước 5 x 1cm, một dây chuyền kim loại, một quyển sổ có in dòng chữ “Album” và hai cây bút máy.

Đáng chú ý, bên trong quyển sổ “Album” còn có một tấm ảnh kích thước 3 x 2cm có hình một phụ nữ và một tờ tiền mệnh giá một hào, trên tờ tiền có dòng chữ “NGÂN HÀNG QUỐC GIA VIỆT NAM”. Đặc biệt, một trong hai chiếc bút máy được tìm thấy có khắc dòng chữ “Thanh 6/11/1971”. 

Trong quá trình khai quật mộ liệt sĩ để lấy mẫu sinh phẩm phục vụ giám định ADN tại Nghĩa trang Liệt sĩ xã Thiện Tín, thôn Bàn Thới, lực lượng chức năng phát hiện một lọ thủy tinh nhỏ đựng 3 mảnh giấy tại phần mộ số 1, hàng 10, lô B, mã định danh mộ 5107300061.

Trong đó, một mảnh giấy còn đọc rõ nội dung: “Võ Thành Minh - Nghĩa Hà, Tư Nghĩa, Quảng Ngãi; nhập ngũ tháng 8/1971 - Tiểu đoàn 8; hy sinh tháng 6/1974 tại Ngọc Dạ, Hành Thiện”.

Ngay sau khi phát hiện, lực lượng chức năng ghi chép, đánh dấu cẩn thận vị trí từng di vật theo từng phần mộ để bảo quản, phục vụ xác minh và đối chiếu thông tin. 

Không chỉ hai thông tin trên mà trong hơn 3 tháng qua, các lực lượng làm nhiệm vụ khai quật, xác định danh tính liệt sĩ đã phát hiện rất nhiều hiện vật có giá trị và ý nghĩa lớn để xác minh danh tính các AHLS, qua đó sớm xác định được tên cũng như thân nhân nhằm sớm đưa các anh về quê hương sau hàng chục năm hy sinh.

Cây bút có khắc tên “Ngô Học” tại phần mộ số 4, hàng 1, lô 8 NTLS phường Đắk Cấm.

Theo đại tá Trịnh Công Sơn, những hiện vật, thông tin này được ghi nhận, bảo quản để phục vụ quá trình đối chiếu, xác minh. Đây có thể trở thành một trong những manh mối quan trọng để cơ quan chức năng đối chiếu với các nguồn thông tin liên quan trong quá trình xác định danh tính HCLS.

Các di vật được tìm thấy đều đã ố màu, nhiều chi tiết bong tróc do nằm trong phần mộ suốt thời gian dài. Song lại là manh mối rất quan trọng giúp thân nhân, đồng đội và những người từng biết các liệt sĩ nhận diện, cung cấp thêm thông tin cho cơ quan chức năng.