Quảng Ninh bền bỉ vun đắp ngoại giao nhân dân nơi biên cương Tổ quốc
Mỗi ngày, hoạt động giao thương tại phường Móng Cái 1 (Quảng Ninh) diễn ra sôi động, không chỉ thúc đẩy phát triển kinh tế biên mậu, mà còn góp phần mở rộng, làm sâu sắc nền tảng ngoại giao nhân dân, một trong những trụ cột quan trọng của đối ngoại Việt Nam.
Phường Móng Cái 1, tỉnh Quảng Ninh có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng khi hai cửa khẩu quốc tế Bắc Luân I và Bắc Luân II cùng nằm trên địa bàn, sau hợp nhất, phường tiếp tục khẳng định vai trò đầu mối giao thương then chốt của khu vực biên giới. Thông qua những hoạt động giao lưu, hợp tác thực chất, ngoại giao nhân dân đã và đang góp phần giữ vững đường biên giới hòa bình, ổn định, vun đắp quan hệ láng giềng hữu nghị, hướng tới phát triển bền vững.
Không nhiều đơn vị hành chính cấp xã, phường ở Việt Nam có mật độ giao lưu nhân dân hai bên biên giới dày đặc như phường Móng Cái 1, khi địa phương có hai cửa khẩu quốc tế Bắc Luân I, Bắc Luân II và đường biên giới trên biển với Trung Quốc. Mỗi ngày, các hoạt động thương mại, dịch vụ diễn ra nhộn nhịp tại khu vực cửa khẩu. Đặc biệt, có ngày gần 3.000 lượt khách Trung Quốc nhập cảnh theo hình thức “du lịch kết hợp công việc”, tạo nên bức tranh sinh động về mở cửa, giao thương và hội nhập. Chỉ tính riêng tại các chợ trung tâm của phường, mỗi ngày có hơn 320 hộ tiểu thương người Trung Quốc buôn bán cùng cộng đồng người Việt Nam.
“Là người dân vùng biên, tôi thấy việc giao tiếp với người Trung Quốc rất gần gũi, như hàng xóm nói chuyện với nhau. Hai bên học hỏi lẫn nhau trong buôn bán, trao đổi văn hóa. Người dân vùng biên gần như biết tiếng Trung do giao lưu thường xuyên, nên rất thuận lợi trong giao tiếp và sinh hoạt " - anh Vũ Văn Huân, người dân phường Móng Cái 1 chia sẻ.
Bộ đội Biên phòng Quảng Ninh cứu một ngư dân Trung Quốc bị đuối nước trên sông biên giới
Ngoại giao nhân dân ở Móng Cái không chỉ được phản ánh qua kim ngạch hay tần suất giao thương qua các cặp cửa khẩu, mà còn được bồi đắp bền bỉ từ những mô hình cụ thể, thực chất và đi vào chiều sâu. Tiêu biểu là mô hình kết nghĩa giữa khu Tràng Vỹ (Việt Nam) và thôn Vạn Vỹ (Trung Quốc). Hơn một thập kỷ qua, hai khu dân cư duy trì thường xuyên các hoạt động giao lưu, thăm hỏi vào các dịp lễ, tết; phối hợp hỗ trợ nhau trong phòng, chống thiên tai, dịch bệnh; tăng cường giao lưu văn hóa, du lịch và thăm thân.
Chia sẻ về hiệu quả của mô hình này, bà Nguyễn Thị Trình, Chủ tịch Ủy ban MTTQ phường Móng Cái 1 bày tỏ: “Các hoạt động kết nghĩa giữa hai khu dân cư biên giới được duy trì thường xuyên như tham gia lễ hội đình Tràng Vỹ, Ngày hội văn hóa dân tộc Kinh bên Vạn Vỹ; tổ chức các đoàn thăm hỏi, giao lưu văn nghệ, thể thao; tuyên truyền, vận động nhân dân chấp hành nghiêm pháp luật của mỗi nước, không tiếp tay cho các hành vi vi phạm pháp luật, cùng xây dựng đường biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển”.
Bên cạnh các hoạt động giao lưu nhân dân, các lực lượng chức năng đứng chân trên địa bàn, nòng cốt là Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Ninh, đã và đang đóng vai trò quan trọng trong việc làm sâu sắc thêm nền tảng ngoại giao nhân dân nơi biên giới. Thông qua các hoạt động phối hợp phòng, chống dịch Covid-19, đấu tranh phòng, chống tội phạm xuyên biên giới, các lực lượng chức năng hai bên không chỉ thực thi nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia, mà còn lan tỏa tinh thần nhân đạo, trách nhiệm và sẻ chia. Nổi bật là việc duy trì hiệu quả mô hình “Chuyến xe sinh mệnh 1369” mang đậm tính nhân văn nhằm bảo vệ tính mạng con người.
Các lực lượng chức năng tại Móng Cái Việt Nam - Đông Hưng, Trung Quốc là cầu nối làm sâu sắc các hoạt động ngoại giao nhân dân
Thượng tá Trịnh Xuân Quyết, Chính trị viên Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Móng Cái cho biết: “ Từ năm 2018 đến nay, mô hình ‘Chuyến xe sinh mệnh’ đã kịp thời cứu chữa hơn 600 công dân Trung Quốc và 400 công dân Việt Nam. Riêng năm 2025, chúng tôi đã hỗ trợ y tế, cứu chữa kịp thời hơn 10 trường hợp công dân Trung Quốc gặp sự cố khi làm thủ tục xuất nhập cảnh, đồng thời cứu nạn, hỗ trợ một công dân Trung Quốc bị đuối nước trên sông biên giới, phối hợp bàn giao an toàn cho phía bạn. Qua đó góp phần bảo đảm an ninh, an toàn cho người dân hai bên biên giới.”
Theo ông Hồ Văn Vịnh, Giám đốc Sở Ngoại vụ tỉnh Quảng Ninh, bước vào giai đoạn phát triển mới, công tác đối ngoại của tỉnh được triển khai nhất quán theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng và đường lối đối ngoại của Nhà nước, với phương châm chủ động, tích cực, toàn diện và linh hoạt thích ứng. Trong đó, ngoại giao nhân dân tại khu vực biên giới tiếp tục là một trong ba trụ cột quan trọng, gắn kết chặt chẽ với ngoại giao chính trị và ngoại giao kinh tế.
“Trong thời gian tới, Quảng Ninh sẽ tiếp tục đổi mới phương thức ngoại giao nhân dân theo hướng ngày càng chuyên nghiệp, thực chất và bền vững; gắn ngoại giao nhân dân với ngoại giao kinh tế và văn hóa; đẩy mạnh kết nối thương mại biên giới, logistics, cửa khẩu thông minh; đồng thời tăng cường hợp tác văn hóa, giáo dục, y tế, du lịch với Quảng Tây và các địa phương của Trung Quốc, góp phần xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển”, ông Hồ Văn Vịnh chia sẻ thêm.
Hội chợ Thương mại, du lịch quốc tế Việt Trung được tổ chức luân phiên giúp người dân trao đổi, buôn bán các mặt hàng thủ công mỹ nghệ, công nghệ và nông sản tiêu biểu của hai địa phương
Từ những hoạt động giao lưu thường nhật của người dân vùng biên, đến các mô hình hợp tác cụ thể giữa cộng đồng hai bên biên giới, có thể thấy ngoại giao nhân dân tại Móng Cái 1 không phải là những khẩu hiệu mang tính hình thức, mà là quá trình bền bỉ, lâu dài, được xây dựng từ niềm tin, sự hiểu biết và trách nhiệm chung. Chính những “nhịp cầu” thầm lặng ấy đã và đang góp phần giữ vững ổn định khu vực biên giới, tạo môi trường thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời hiện thực hóa chủ trương đối ngoại đúng đắn của Đảng và Nhà nước trong thực tiễn đời sống nơi biên cương Tổ quốc.
