Quảng Trị siết kiểm soát từ cảng cá trong chống khai thác IUU

Tại tỉnh Quảng Trị, từng con tàu cập nhật thông tin, từng bộ hồ sơ được rà lại, từng thiết bị giám sát hành trình được kiểm tra cẩn trọng khi xuất bến và kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.

Cảnh Dương là làng biển nổi tiếng ở tỉnh Quảng Bình trước đây, nay là xã Hòa Trạch, tỉnh Quảng Trị có đội tàu cá hơn 600 chiếc, chủ yếu đánh bắt xa bờ. Ngư dân Cảnh Dương, xã Hòa Trạch tuân thủ nghiêm quy định về lắp đặt thiết bị giám sát hành trình, ghi nhật ký khai thác và không vi phạm vùng biển nước ngoài.

Đội tàu đánh bắt xa bờ của ngư dân Cảnh Dương, xã Hòa Trạch, tỉnh Quảng Trị

Ông Phạm Đình Điến, Trưởng thôn Thượng Giang, xã Cảnh Dương, huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình trước đây, nay là thôn Thượng Giang, xã Hòa Trạch, tỉnh Quảng Trị cho biết, chính quyền và Hội Nông dân xã thường xuyên tuyên truyền, yêu cầu các chủ tàu cá ký cam kết không vi phạm IUU. Việc tuân thủ quy định giúp ngư dân yên tâm bám biển, nâng cao sản lượng và chất lượng hải sản, mang lại thu nhập ổn định. “Hiện nay tại Hòa Trạch không xảy ra vi phạm về khai thác IUU, nhưng một số tàu thuyền ở địa phương đang thiếu các giấy tờ để đảm bảo cho chuyến ra khơi, hoặc bị quá hạn. Địa phương cũng tuyên truyền vận động từng hộ dân, chủ tàu cá chấp hành quy định chống khai thác IUU, giấy tờ quá hạn thì báo cáo cơ quan chức năng để bổ sung, đảm bảo cho việc đi biển”.

Một tàu cá của ngư dân Cảnh Dương cập bến để bán hải sản

Công tác chống khai thác IUU chỉ thực sự bền vững khi có sự thay đổi nhận thức của chính ngư dân. Ngư dân hiểu đúng quy định, nắm rõ ranh giới trên biển và ý thức được hậu quả của hành vi vi phạm để chuyển biến thành hành động cụ thể trong mỗi chuyến biển.

Khi ngư dân thấy rõ trách nhiệm và lợi ích của mình trong việc tuân thủ quy định, họ sẽ chủ động thực hiện, từ kiểm tra thiết bị giám sát hành trình đến ghi chép nhật ký hay chấp hành vùng khai thác. Đây chính là yếu tố quyết định tiến tới mục tiêu gỡ Thẻ vàng EC và xây dựng nghề cá bền vững trong thời gian tới

Ngư dân Võ Sỹ Vệ, chủ tàu cá QB.93190- TS, ở làng biển Cảnh Dương, xã Hòa Trạch cho biết, lực lượng Biên phòng, chính quyền địa phương thường xuyên động viên, nhắc nhở trước mỗi chuyến biển nên ngư dân chấp hành nghiêm các quy định, hướng tới khai thác hải sản hiệu quả, bền vững. Theo ngư dân Võ Sỹ Vệ, hiện có bản đồ phân định ranh giới có máy nhận dạng tàu xung quanh nên ngư dân cũng yên tâm khai thác, không sợ vướng lưới hay vi phạm vùng biển nếu tàu cá duy trì hoạt động các thiết bị trên tàu. “Chấp hành đầy đủ mọi thủ tục, kiểm tra máy móc, giấy tờ trên tàu đầy đủ, trình báo trạm Biên phòng, trạm Kiểm soát trước khi đưa tàu ra biển, tránh xâm phạm vùng biển của nước ngoài. Ngư dân vùng biển Cảnh Dương cũng hiểu biết pháp luật và được sự tuyên truyền đúng đắn nên luôn cố gắng thực hiện chính sách, pháp luật Nhà nước để xóa thẻ vàng, ngư dân dễ làm ăn, đời sống kinh tế đỡ vất vả hơn”.

Tiểu thương mua hải sản ngay tại bến tàu ở xã Hòa Trạch, tỉnh Quảng Trị

Hiện nay, các cảng cá tại tỉnh Quảng Trị đáp ứng yêu cầu về hạ tầng tiếp nhận tàu thuyền, sẵn sàng cho lưu lượng tăng cao. Quan trọng hơn, Ban Quản lý các cảng cá phối hợp với Văn phòng kiểm soát IUU tỉnh Quảng Trị để thực hiện đủ các bước kiểm tra giấy phép, nhật ký khai thác, tình trạng kết nối thiết bị giám sát hành trình.

Tàu cá cập cảng bán hải sản đều được giám sát, kiểm tra chặt chẽ về hành trình khai thác

Bất kỳ tàu cá trong tỉnh và ngoại tỉnh cập cảng nếu xảy ra tình trạng không duy trì kết nối VMS theo quy định đều bị giữ lại. Tại các cảng cá có Văn phòng thanh tra, kiểm tra và kiểm soát nghề cá với sự tham gia của các lực lượng Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư Quảng Trị, Công an địa phương, Bộ đội Biên phòng và Ban Quản lý cảng cá luôn duy trì chế độ túc trực 24/24 giờ.

Ngay tại văn phòng, hệ thống màn hình theo dõi tàu cá hoạt động 24/24 giờ, cập nhật liên tục vị trí, hướng di chuyển và tín hiệu kết nối thiết bị VMS. Chỉ cần phát hiện dấu hiệu bất thường, lực lượng thường trực lập tức rà soát và thông báo chủ tàu cá khắc phục, không để xảy ra tình trạng tàu cá mất kết nối thiết bị giám sát hành trình, đánh bắt vượt ranh giới quy định.

Ông Lê Ngọc Linh, Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư tỉnh Quảng Trị cho biết, tại các cảng cá, lúc nào cũng là thời gian “cao điểm”, không chỉ để kiểm tra mà còn tập trung siết chặt việc thực hiện quy trình chống IUU đi vào ổn định “Sau khi thực hiện kế hoạch 501 (Kế hoạch hành động số 501/KH-UBND ngày 14/8/2025 về triển khai thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm, trọng điểm về chống khai thác IUU) đến nay thì số tàu của tỉnh Quảng Trị không đủ điều kiện đã gần như được giám sát 100%. Qua việc này, phải xác nhận rằng chính quyền địa phương cấp xã đã phối hợp với các cơ quan cấp tỉnh để thực hiện kế hoạch 501 và cùng nhau để gỡ thẻ vàng của Ủy ban Châu Âu”.

Các cảng cá tại tỉnh Quảng Trị đáp ứng yêu cầu về hạ tầng tiếp nhận tàu thuyền

Quyết liệt chống khai thác IUU, tỉnh Quảng Trị không chỉ siết chặt kiểm tra từ cảng cá đến ngư trường mà còn giám sát chặt các tàu cá không đủ điều kiện hoạt động, thúc đẩy chuyển đổi nghề, hướng tới nghề cá bền vững, hiệu quả. Tỉnh Quảng Trị vừa thành lập 2 tổ kiểm soát liên ngành nhằm tăng cường tuần tra, xử lý triệt để các hành vi khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) trên vùng biển. Nhiệm vụ trọng tâm của các tổ là tuần tra tại các vùng biển bãi ngang, luồng lạch, khu neo đậu, truy quét tàu cá “3 không”.

Lực lượng chức năng tỉnh Quảng Trị giám sát chặt chẽ tàu cá ra vào bến

Ông Lê Văn Bảo, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị cho biết, từ khi EU áp dụng cảnh báo “thẻ vàng”, công tác chống khai thác IUU được siết chặt ngay từ khâu kiểm soát tại cảng cá. Mỗi chuyến tàu cập bến không chỉ mang theo hải sản, mà còn là toàn bộ hành trình khai thác phải được “soi chiếu” từ nhật ký khai thác, dữ liệu giám sát hành trình VMS đến tọa độ, thời gian và sản lượng từng mẻ lưới.

Tỉnh Quảng Trị đã yêu cầu các lực lượng chức năng phối hợp chặt chẽ với các xã, phường, đặc khu trong việc kiểm soát tàu cá xuất, nhập cửa lạch; kiên quyết xử lý nghiêm những trường hợp vi phạm, đặc biệt là tàu cá không đủ điều kiện hoạt động.

“Đối với các tổ chức quản lý cảng cá trên địa bàn tỉnh nghiêm túc thực hiện việc giám sát 100% tàu cá bốc dỡ qua cảng, cập nhật nhật ký, báo cáo khai thác thủy sản, việc thu mua, truy xuất nguồn gốc. Thực hiện các thủ tục, biện pháp để khi ngư dân đi đánh bắt phải xuất bến, kết nối tránh trở thành tàu cá “3 không” rất phức tạp. Mục đích quản lý được tất cả các tàu, không để tàu nào bất hợp pháp đi ra khơi đánh bắt”, ông Bảo nhấn mạnh.

Thanh Hiếu/VOV- Miền Trung