Quốc hội 'chốt' mức tiền đặt trước đến 50% để hạn chế tình trạng bỏ cọc trong đấu giá đất

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng nhấn mạnh việc giữ khung tiền đặt trước từ 20% đến 50% giá khởi điểm đối với đấu giá quyền sử dụng đất để giao đất ở cho cá nhân nhằm hạn chế tình trạng trả giá cao bất thường rồi bỏ cọc.

Sáng 20/11, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI, với 475/482 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội chính thức thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi). Điều hành biểu quyết, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên nhấn mạnh, Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) gồm 07 Chương, 66 Điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2027, trừ quy định tại khoản 2, Điều 65 của luật này.

Trước khi các đại biểu Quốc hội thông qua dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi), Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng đã báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo luật.

Giữ khung tiền đặt trước từ 20% đến 50% để hạn chế bỏ cọc

Về tiền đặt trước, có ý kiến đề nghị bổ sung số liệu về tình trạng bỏ cọc, đánh giá tác động của mức tiền đặt trước từ 20% đến 50%, bởi mức đặt trước cao có thể hạn chế những người thực sự có nhu cầu tham gia đấu giá.

Tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, dự thảo luật đã bổ sung khoản 10 Điều 35, giao Chính phủ quy định nguyên tắc, tiêu chí xác định mức tiền đặt trước cụ thể trong khung luật định, bảo đảm phù hợp với tính chất từng loại tài sản, điều kiện thực tiễn tại từng địa phương, không tạo rào cản bất hợp lý về tiền đặt trước đối với người tham gia đấu giá.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên điều hành nội dung họp.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên điều hành nội dung họp.

Báo cáo giải trình của Chính phủ cũng đưa ra những dẫn chứng cụ thể từ thực tiễn. Qua thống kê nhanh tại 16 tỉnh, thành phố thường xuyên phát sinh hoạt động đấu giá quyền sử dụng đất ở, các quy định về nâng mức tiền đặt trước, hủy kết quả trúng đấu giá và cấm tham gia đấu giá theo Nghị quyết số 66.11/2026/NQ-CP đã bước đầu phát huy hiệu quả rõ rệt, kéo giảm đáng kể số lượng người trúng đấu giá bỏ cọc.

Đơn cử tại tỉnh Thanh Hóa, sau khi áp dụng mức tiền đặt trước bằng 50% giá khởi điểm, số thửa, lô đất bị hủy kết quả do người trúng không nộp tiền đã giảm mạnh từ 377 trường hợp trong năm 2025 xuống còn 82 trường hợp trong 9 tháng đầu năm 2026; trong khi tổng số thửa, lô đưa ra đấu giá tăng từ 1.129 lên 3.889 trường hợp. Tương tự, tại tỉnh Quảng Trị, số trường hợp bị hủy kết quả cũng giảm từ 35 xuống còn 11 trường hợp.

Từ thực tiễn trên, Chính phủ đề nghị Quốc hội cho giữ khung tiền đặt trước từ 20% đến 50% giá khởi điểm đối với đấu giá quyền sử dụng đất để giao đất ở cho cá nhân, nhằm khắc phục tình trạng trả giá cao bất thường rồi bỏ cọc, gây tác động tiêu cực đến thị trường bất động sản.

Ngăn tình trạng thông đồng, làm cho cuộc đấu giá không thành

Một nội dung khác được Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng giải trình là quy định người tham dự phiên đấu giá được coi là đồng ý trả giá bằng giá khởi điểm tại khoản 3 Điều 36. Có ý kiến đề nghị không quy định nội dung này vì cho rằng chưa đúng bản chất cạnh tranh về giá, chưa bảo đảm quyền không trả giá; đồng thời đề nghị làm rõ khả năng phòng ngừa thông đồng của cơ chế bốc thăm.

Theo Chính phủ, người tham dự phiên đấu giá đã tự nguyện đăng ký, biết trước giá khởi điểm và Quy chế cuộc đấu giá, nộp tiền đặt trước và quyết định tham dự phiên đấu giá. Do đó, việc coi sự tham gia của họ là chấp nhận mức giá tối thiểu đã công khai là gắn quyền với trách nhiệm, không phải áp đặt mức giá mà người tham gia chưa biết trước.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng báo cáo về việc tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo luật.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng báo cáo về việc tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo luật.

Quy định này nhằm ngăn ngừa tình trạng thông đồng trong đấu giá tài sản đã xảy ra trên thực tế, khi nhiều người đăng ký tham dự nhưng đồng loạt không trả giá, khiến cuộc đấu giá không thành, gây tốn kém chi phí, kéo dài thời gian xử lý tài sản và tạo điều kiện dìm giá.

Dự thảo Luật kế thừa quy định hiện hành, không buộc người tham gia phải trả giá cao hơn giá khởi điểm; quyền quyết định mức giá cạnh tranh vẫn thuộc về người tham gia đấu giá. Trường hợp nhiều người cùng chấp nhận giá khởi điểm mà không có ai trả giá cao hơn, việc bốc thăm được xác định là phương thức khách quan, công khai, bình đẳng, tránh việc tùy nghi lựa chọn người trúng đấu giá.

Dự thảo Luật cũng quy định trường hợp tất cả người tham dự phiên đấu giá từ chối bốc thăm thì cuộc đấu giá không thành; người từ chối bốc thăm được coi là rút lại giá đã trả và bị xử lý tiền đặt trước theo quy định. Việc bốc thăm được thực hiện dưới sự giám sát của người có tài sản đấu giá. Vì vậy, Chính phủ đề nghị Quốc hội cho giữ quy định này.

Bổ sung các trường hợp bị cấm tham gia đấu giá

Đối với các biện pháp cấm tham gia đấu giá tại Điều 58, tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội về việc bổ sung biện pháp xử lý đối với người trúng đấu giá vi phạm nghĩa vụ thanh toán, bỏ cọc, dự thảo Luật đã bổ sung hai trường hợp bị cấm tham gia đấu giá, gồm: Từ chối kết quả trúng đấu giá và từ chối ký biên bản đấu giá.

Theo Chính phủ, việc bổ sung các trường hợp này nhằm xử lý đầy đủ các hành vi vi phạm phát sinh ở các giai đoạn của quá trình đấu giá, tăng tính răn đe, phòng ngừa tình trạng trả giá cao bất thường rồi từ chối kết quả đấu giá thành để trục lợi. Đây là biện pháp được nghiên cứu, tổng kết từ thực tiễn và kết quả tích cực trong quá trình thực hiện Nghị quyết số 66.11/2026/NQ-CP của Chính phủ.

Giao Chính phủ quy định ngưỡng tài sản bắt buộc đấu giá trực tuyến

Về đấu giá trực tuyến và Hệ thống đấu giá trực tuyến, trước ý kiến đề nghị cân nhắc ngưỡng giá khởi điểm 200 triệu đồng đối với một số tài sản công bắt buộc đấu giá trực tuyến, dự thảo Luật đã được chỉnh lý theo hướng không quy định cố định ngưỡng này trong Luật mà giao Chính phủ quy định mức giá khởi điểm hoặc tổng giá khởi điểm của tài sản thuộc diện bắt buộc đấu giá trực tuyến qua Hệ thống đấu giá trực tuyến, bảo đảm phù hợp với điều kiện hạ tầng và thực tiễn.

Các đại biểu dự phiên họp.

Các đại biểu dự phiên họp.

Dự thảo Nghị định cũng quy định trách nhiệm của tổ chức vận hành hệ thống về an toàn thông tin, quản lý dữ liệu, ghi nhận hoạt động đấu giá và xử lý sự cố kỹ thuật, bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người tham gia.

Theo số liệu thống kê, Hệ thống đấu giá trực tuyến được đưa vào vận hành từ tháng 9/2026 đến nay đã cấp 1.071 tài khoản, niêm yết 202 thông báo lựa chọn tổ chức hành nghề đấu giá, với 202 lô tài sản có tổng giá khởi điểm hơn 1.129 tỷ đồng và 63 thông báo đấu giá. Hệ thống đã tổ chức thành công 5 cuộc đấu giá, với tổng giá trúng hơn 16,5 tỷ đồng, cao hơn giá khởi điểm hơn 3,9 tỷ đồng.

Qua đó, Chính phủ đánh giá Hệ thống đấu giá trực tuyến bước đầu đáp ứng yêu cầu về đấu giá trực tuyến theo quy định.

Phương Thuỷ

Nguồn CAND: https://cand.vn/quoc-hoi-chot-muc-tien-dat-truoc-den-50-de-han-che-tinh-trang-bo-coc-trong-dau-gia-dat-post828234.html