Quốc hội thông qua Bộ luật Hình sự (sửa đổi)
Chiều 20/11, Quốc hội đã thông qua Bộ luật Hình sự (sửa đổi), trong đó bỏ hình phạt tử hình đối với một số tội danh, bổ sung cơ chế khoan hồng đặc biệt đối với người tự nguyện nhận tội.

Quốc hội thông qua Bộ luật Hình sự (sửa đổi) với đại đa số đại biểu tán thành.
Trước khi Quốc hội biểu quyết thông qua, Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Công an, thay mặt Chính phủ báo cáo tiếp thu, giải trình ý kiến của đại biểu Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Ủy ban Pháp luật và Tư pháp về dự án Bộ luật.
Giữ phương án bỏ án tử hình với một số tội danh
Về bỏ hình phạt tử hình, trong đó có tội mua bán trái phép chất ma túy và tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi, cơ quan chủ trì soạn thảo đề nghị giữ phương án bỏ tử hình đối với các tội danh này theo dự thảo, giữ mức hình phạt cao nhất là tù chung thân. Theo Bộ trưởng Lương Tam Quang, đề xuất này dựa trên cơ sở chính sách nhân đạo, phân hóa trách nhiệm hình sự, tương quan mức hình phạt giữa các tội danh và xu hướng hội nhập quốc tế; đồng thời tiếp tục bảo đảm đấu tranh nghiêm khắc với tội phạm.
Về tự nguyện nhận tội, chấp nhận hình phạt được đề nghị, cơ quan chủ trì soạn thảo cho rằng vấn đề áp dụng mức hình phạt dưới mức thấp nhất của khung hình phạt đối với người tự nguyện nhận tội và chấp nhận hình phạt được đề nghị là một cơ chế khoan hồng đặc biệt đối với người phạm tội, giúp phân hóa tội phạm dựa trên tinh thần, thái độ, mức độ hợp tác và ý thức bồi thường, khắc phục hậu quả đã gây ra.
Đồng thời, quy định này có ý nghĩa khi là cơ sở pháp lý để cơ quan tiến hành tố tụng có thể áp dụng thủ tục tố tụng rút gọn theo quy định của dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự, góp phần bảo đảm giải quyết vụ án nhanh chóng, kịp thời nhưng vẫn bảo đảm tính khách quan, toàn diện.
Về trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại, cơ quan chủ trì soạn thảo đã đề xuất thay đổi cách tiếp cận về trách nhiệm hình sự. Theo đó xác định cá nhân là người trực tiếp thực hiện tội phạm, pháp nhân thương mại chịu trách nhiệm hình sự khi hành vi của cá nhân được thực hiện với danh nghĩa của pháp nhân thương mại và đáp ứng các điều kiện khác. Cách tiếp cận này khắc phục bất cập của Bộ luật Hình sự hiện hành là đang coi pháp nhân thương mại như một chủ thể độc lập của tội phạm trong khi pháp nhân chỉ là một thực thể được tạo ra từ cơ chế pháp lý, không có cơ thể để thực hiện hành vi, không có đời sống tâm lý để hình thành lỗi.
Bên cạnh đó, tiếp thu ý kiến, cơ quan chủ trì soạn thảo đã rà soát, chỉnh lý phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại trên cơ sở đánh giá kỹ lưỡng, toàn diện các vấn đề về an sinh xã hội, tác động đối với môi trường đầu tư, kinh doanh và người lao động, yêu cầu, khuyến nghị của các tổ chức quốc tế mà Việt Nam là thành viên, yêu cầu về phát triển kinh tế tư nhân theo tinh thần của Nghị quyết số 68.
Về các trường hợp loại trừ trách nhiệm hình sự, tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự, miễn trách nhiệm hình sự, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, cơ quan chủ trì soạn thảo đã tiếp thu ý kiến, rà soát, chỉnh lý các quy định này để bảo đảm tách biệt rõ bản chất pháp lý, điều kiện áp dụng và hậu quả pháp lý; bảo đảm phân hóa trách nhiệm hình sự; khuyến khích, bảo vệ cán bộ năng động, đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung.
Bổ sung tội danh mới trong lĩnh vực công nghệ cao, kinh tế

Bộ trưởng Công an Lương Tam Quang trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình của Chính phủ. Ảnh: Media Quốc hội
Về bổ sung các tội danh mới và các hành vi phạm tội mới, Bộ trưởng Công an cho biết, từ công tác phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, cơ quan chủ trì soạn thảo thấy rằng, thực tiễn hiện nay đã nảy sinh nhiều hành vi mới nguy hiểm cho xã hội, đặc biệt là các hành vi trong lĩnh vực công nghệ cao, công nghệ thông tin, các tội phạm về kinh tế và một số lĩnh vực khác.
Những hành vi này phát sinh mới trong giai đoạn hiện nay, xâm hại nghiêm trọng đến quyền và lợi ích của người dân và các cơ quan tổ chức, mà thời điểm sửa đổi Bộ luật Hình sự năm 2015, những hành vi này chưa phổ biến hoặc chưa xuất hiện nên chưa được nhận diện, quy định trong Bộ luật Hình sự hiện hành.
Theo Bộ trưởng, việc bổ sung các tội danh mới, các hành vi phạm tội mới nhằm khắc phục bất cập nêu trên, góp phần thể chế hóa các quan điểm của Đảng, nội luật hóa các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên, đáp ứng yêu cầu hội nhập, tạo cơ sở pháp lý để bảo vệ người dân, doanh nghiệp và lợi ích của Nhà nước.
Về các tội danh khác, cơ quan chủ trì soạn thảo đã tiếp thu, rà soát, chỉnh lý các điều luật theo hướng điều chỉnh mức định lượng làm căn cứ truy cứu trách nhiệm hình sự và mức hình phạt của một số tội danh phù hợp với đặc điểm, tình hình tội phạm và tính chất quan trọng của khách thể mà tội phạm xâm hại. Nghiên cứu, đánh giá toàn diện các hành vi khách quan trong các tội danh, đặc biệt là trong lĩnh vực ngân hàng, kinh doanh, thương mại, trật tự quản lý kinh tế, an toàn thực phẩm, an ninh thông tin mạng, giao thông hàng không... để bảo đảm không xử lý hình sự quá rộng, tránh bỏ lọt tội phạm, đồng thời tránh sự chồng chéo, mẫu thuẫn hoặc khoảng trống pháp lý.
Nguồn Mekong Asean: https://mekongasean.vn/quoc-hoi-thong-qua-bo-luat-hinh-su-sua-doi-62072.html
