Quốc hội thông qua Bộ luật Hình sự (sửa đổi)

Bộ luật Hình sự (sửa đổi) gồm 3 phần, 25 Chương, 417 điều quy định về tội phạm, trách nhiệm hình sự và hình phạt, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2027.

Quốc hội biểu quyết thông qua Bộ luật Hình sự (sửa đổi). (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Quốc hội biểu quyết thông qua Bộ luật Hình sự (sửa đổi). (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Chiều 20/11, với 463/472 đại biểu Quốc hộitham gia biểu quyết tán thành (chiếm tỷ lệ 92,79% tổng số đại biểu), Quốc hội đã thông qua Bộ luật Hình sự (sửa đổi).

Bộ luật Hình sự (sửa đổi) gồm 3 phần, 25 Chương, 417 điều quy định về tội phạm, trách nhiệm hình sự và hình phạt. Bộ luật có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2027.

Trước khi tiến hành biểu quyết, Quốc hội đã nghe Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Công an trình bày Báo cáo tóm tắt tiếp thu, giải trình ý kiến của các đại biểu Quốc hội, ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, ý kiến của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội đối với dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi).

Về bỏ hình phạt tử hình, Bộ trưởng Công an Lương Tam Quang cho biết, cơ quan chủ trì soạn thảo đề nghị giữ phương án bỏ tử hình đối với 6 tội danh theo dự thảo, giữ mức hình phạt cao nhất là tù chung thân, trên cơ sở chính sách nhân đạo, phân hóa trách nhiệm hình sự, tương quan mức hình phạt giữa các tội danh và xu hướng hội nhập quốc tế; đồng thời tiếp tục bảo đảm đấu tranh nghiêm khắc với tội phạm.

Về tự nguyện nhận tội, chấp nhận hình phạt được đề nghị, cơ quan chủ trì soạn thảo cho rằng, vấn đề áp dụng mức hình phạt dưới mức thấp nhất của khung hình phạt đối với người tự nguyện nhận tội và chấp nhận hình phạt được đề nghị ở một số chương, điều của dự thảo Bộ luật là một cơ chế khoan hồng đặc biệt đối với người phạm tội, giúp phân hóa hình phạt dựa trên tinh thần, thái độ, mức độ hợp tác và ý thức bồi thường, khắc phục hậu quả đã gây ra. Đồng thời, quy định này là căn cứ quan trọng để cơ quan tiến hành tố tụng có thể áp dụng thủ tục tố tụng rút gọn theo quy định của dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự, góp phần bảo đảm giải quyết vụ án nhanh chóng, kịp thời nhưng vẫn bảo đảm tính khách quan, toàn diện.

Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Công an trình bày Báo cáo tóm tắt tiếp thu, giải trình trước Quốc hội. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Công an trình bày Báo cáo tóm tắt tiếp thu, giải trình trước Quốc hội. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Về trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại, Bộ trưởng Công an Lương Tam Quang cho hay, tiếp thu ý kiến của đại biểu, cơ quan chủ trì soạn thảo đã rà soát, chỉnh lý phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại trên cơ sở đánh giá kỹ lưỡng, toàn diện các vấn đề về an sinh xã hội, tác động đối với môi trường đầu tư, kinh doanh và người lao động, yêu cầu, khuyến nghị của các tổ chức quốc tế mà Việt Nam là thành viên, yêu cầu về phát triển kinh tế tư nhân theo tinh thần của Nghị quyết số 68.

Liên quan bổ sung các tội danh mới và các hành vi phạm tội mới, Bộ trưởng Công an Lương Tam Quang cho biết, từ thực tiễn công tác phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, cơ quan chủ trì soạn thảo thấy rằng, thực tiễn hiện nay đã nảy sinh nhiều hành vi mới nguy hiểm cho xã hội, đặc biệt là các hành vi trong lĩnh vực công nghệ cao, công nghệ thông tin, các tội phạm về kinh tế và một số lĩnh vực khác.

“Việc bổ sung các tội danh mới, các hành vi phạm tội mới nhằm khắc phục bất cập nêu trên, góp phần thể chế hóa các quan điểm của Đảng, nội luật hóa các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên, đáp ứng yêu cầu hội nhập, tạo cơ sở pháp lý để bảo vệ người dân, doanh nghiệp và lợi ích của Nhà nước”, Bộ trưởng Công an nêu rõ.

Về các tội danh khác, cơ quan chủ trì soạn thảo đã tiếp thu, rà soát, chỉnh lý các điều luật theo hướng điều chỉnh mức định lượng làm căn cứ truy cứu trách nhiệm hình sự và mức hình phạt của một số tội danh phù hợp với đặc điểm, tình hình tội phạm và tính chất quan trọng của khách thể mà tội phạm xâm hại. Nghiên cứu, đánh giá toàn diện các hành vi khách quan trong các tội danh, đặc biệt là trong lĩnh vực ngân hàng, kinh doanh, thương mại, trật tự quản lý kinh tế, an toàn thực phẩm, an ninh thông tin mạng, giao thông hàng không... để bảo đảm không xử lý hình sự quá rộng, tránh bỏ lọt tội phạm, đồng thời tránh sự chồng chéo, mâu thuẫn hoặc khoảng trống pháp lý.

*Cũng trong chiều nay, với đa số phiếu tán thành, Quốc hội thông qua Nghị quyết thi hành Bộ luật Hình sự (sửa đổi).

Quốc hội biểu quyết thông qua Nghị quyết thi hành Bộ luật Hình sự (sửa đổi). (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Quốc hội biểu quyết thông qua Nghị quyết thi hành Bộ luật Hình sự (sửa đổi). (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Nghị quyết nêu rõ: Bộ luật Hình sự năm 2026 được áp dụng đối với hành vi phạm tội thực hiện từ 0 giờ ngày 1/3/2027.

Kể từ ngày Bộ luật Hình sự năm 2026 được công bố: Không áp dụng hình phạt tử hình khi xét xử người phạm tội mà Bộ luật Hình sự năm 2026 đã bỏ hình phạt tử hình; hình phạt tử hình đã tuyên trước ngày Bộ luật Hình sự năm 2026 được công bố đối với người phạm tội về các tội mà Bộ luật Hình sự năm 2026 đã bỏ hình phạt tử hình mà chưa thi hành án thì không thi hành án và Chánh án Tòa án nhân dân tối cao ra quyết định chuyển hình phạt tử hình thành hình phạt tù chung thân.

Không xử lý về hình sự đối với người, pháp nhân thương mại thực hiện hành vi mà Bộ luật Hình sự năm 2015 quy định là tội phạm nhưng Bộ luật Hình sự năm 2026 không quy định là tội phạm hoặc thuộc trường hợp loại trừ trách nhiệm hình sự…

Nghị quyết này có hiệu lực thi hành từ ngày 3/12/2026.

Thu Hằng

Nguồn Nhân Dân: https://nhandan.vn/quoc-hoi-thong-qua-bo-luat-hinh-su-sua-doi-post1004287.html