Quốc hội Việt Nam - Trụ cột của Nhà nước pháp quyền, điểm tựa niềm tin của nhân dân

Nhìn lại mốc son lịch sử ấy tại Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh rằng, cuộc Tổng tuyển cử năm 1946 “được tổ chức theo những nguyên tắc dân chủ tiến bộ nhất… đã trở thành mốc son chói lọi… khẳng định một chân lý lớn: Quyền lực Nhà nước thuộc về nhân dân”.

Cùng với đó, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn khẳng định: “Ngày 6-1-1946 là một mốc son chói lọi mở ra một thời kỳ phát triển mới của dân tộc Việt Nam… và là Nhà nước dân chủ đầu tiên ở Đông Nam Á”. Từ nền tảng ấy, Quốc hội đã trở thành trụ cột của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, là nơi hội tụ ý Đảng, lòng dân, là điểm tựa niềm tin chiến lược để xây dựng thế trận lòng dân vững chắc, gắn phát triển đất nước với nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

Quang cảnh phiên bế mạc Kỳ họp thứ mười, Quốc hội khóa XV. Ảnh: VPQH

Từ lá phiếu lịch sử 1946 - khẳng định quyền lực thuộc về nhân dân

Trong bối cảnh “đất nước vừa giành được độc lập, chính quyền cách mạng còn non trẻ, thù trong giặc ngoài bủa vây,” cuộc Tổng tuyển cử vẫn được tổ chức “dân chủ, công khai, nghiêm túc và thành công, với tỷ lệ cử tri tham gia lên tới 89%”. Việc bầu được “333 đại biểu Quốc hội, phản ánh sinh động tính đại diện rộng rãi, tinh thần đại đoàn kết toàn dân tộc” đã đặt nền móng vững chắc cho thiết chế quyền lực Nhà nước của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân. Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh rằng, chính nhờ cuộc bầu cử ấy, nền dân chủ cách mạng Việt Nam được khẳng định bằng thực tiễn, bằng niềm tin của người dân vào nhà nước non trẻ, bằng ý chí độc lập, tự do và khát vọng xây dựng chế độ mới.

Quốc hội Việt Nam ra đời từ phong trào cách mạng của quần chúng nhân dân, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh, đã trở thành biểu tượng của nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa – nơi quyền lực nhà nước được nhân dân ủy thác và kiểm soát thông qua lá phiếu, thông qua đại biểu của mình. Như Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, suốt 80 năm qua, Quốc hội luôn “xứng đáng là cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất, và là nơi kết tinh trí tuệ, ý chí, khát vọng của cả dân tộc”. Cũng từ đó, mối quan hệ máu thịt giữa Quốc hội và nhân dân được khẳng định, tạo nên nền tảng chính trị – xã hội bền chặt để xây dựng nền quốc phòng toàn dân và an ninh nhân dân, trong đó Quân đội nhân dân Việt Nam luôn là lực lượng nòng cốt, tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với nhân dân, với Đảng và nhà nước.

Quốc hội - trụ cột của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, kiến tạo thể chế phát triển

80 năm đồng hành cùng dân tộc cũng là 80 năm Quốc hội Việt Nam không ngừng trưởng thành và lớn mạnh, “khẳng định vai trò là trung tâm của đời sống chính trị - pháp lý quốc gia, là thiết chế hiến định giữ vị trí then chốt trong việc xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam”. Trên lĩnh vực lập hiến, Quốc hội đã ban hành 5 bản Hiến pháp - mỗi bản đều phản ánh một giai đoạn phát triển của cách mạng Việt Nam, đặc biệt là việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp gần đây đã hiến định mô hình chính quyền địa phương hai cấp, tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, phù hợp yêu cầu quản trị quốc gia trong giai đoạn mới.

Trong hoạt động lập pháp, Quốc hội ngày càng thể hiện rõ vai trò “đi trước một bước về thể chế” khi chủ động thể chế hóa kịp thời đường lối, chủ trương của Đảng; đổi mới tư duy lập pháp theo hướng kiến tạo phát triển; “ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo trong hoạt động xây dựng pháp luật, góp phần hình thành khuôn khổ pháp lý đồng bộ, minh bạch, ổn định cho phát triển đất nước”. Trên nền tảng ấy, các đạo luật về quốc phòng, an ninh, an ninh mạng, bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa… đã và đang góp phần tăng cường sức mạnh tổng hợp quốc gia, bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ.

Song song với lập pháp, hoạt động giám sát tối cao của Quốc hội được tăng cường “đi vào chiều sâu, tập trung vào những vấn đề lớn, bức xúc của đời sống kinh tế - xã hội, gắn chặt với tâm tư, nguyện vọng chính đáng của nhân dân”, qua đó nâng cao kỷ luật, kỷ cương, hiệu lực và hiệu quả hoạt động của bộ máy Nhà nước. Quốc hội cũng thể hiện rõ bản lĩnh chính trị trong việc quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước: Từ phát triển kinh tế - xã hội, tổ chức bộ máy Nhà nước, bảo đảm an sinh xã hội đến quốc phòng - an ninh và đối ngoại.

Cùng với đó, đối ngoại nghị viện được đẩy mạnh “toàn diện, chủ động và hiệu quả”, củng cố môi trường hòa bình, nâng cao vị thế Việt Nam trên trường quốc tế, xây dựng hình ảnh một Việt Nam yêu chuộng hòa bình, là “bạn, là đối tác tin cậy, là thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế”. Điều xuyên suốt, như Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định, là: “Quốc hội luôn gắn bó mật thiết với nhân dân, lắng nghe tiếng nói của nhân dân… xứng đáng là cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất”. Đó chính là nền tảng để củng cố thế trận lòng dân - yếu tố quyết định sức mạnh của nền quốc phòng toàn dân và an ninh nhân dân trong tình hình mới.

Hướng tới tầm nhìn 2045 - Quốc hội bản lĩnh, trí tuệ, trách nhiệm cao trước Tổ quốc và nhân dân

Đảng ta đã xác định mục tiêu chiến lược: Đến năm 2045, Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, hùng cường, thịnh vượng và hạnh phúc. Để hiện thực hóa mục tiêu đó, Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định: “Không có đột phá về thể chế, pháp luật; không có một Quốc hội bản lĩnh, trí tuệ, hành động quyết liệt và trách nhiệm cao, thì những mục tiêu lớn lao ấy khó có thể trở thành hiện thực”. Vì vậy, Quốc hội cần tiếp tục phát huy truyền thống 80 năm vẻ vang, xây dựng một Quốc hội thực sự là cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất, hoạt động công khai, minh bạch, hiệu lực, hiệu quả; tiếp tục đổi mới tư duy lập pháp theo hướng kiến tạo và dẫn dắt phát triển; nâng cao chất lượng giám sát “lấy ‘xây’ là căn bản, lâu dài”, đồng thời quyết định những vấn đề hệ trọng của đất nước dựa trên cơ sở khoa học và dữ liệu đầy đủ.

Trách nhiệm đặt lên vai từng đại biểu Quốc hội cũng được Tổng Bí thư nhấn mạnh rất rõ: Mỗi đại biểu phải tiêu biểu về “trí tuệ, bản lĩnh, đạo đức và tinh thần phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, đặt lợi ích quốc gia - dân tộc lên trên hết”. Đồng thời, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn khẳng định quyết tâm xây dựng Quốc hội “xứng đáng là cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất, là hiện thân sinh động của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa”, tiếp tục đổi mới, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động, “đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo”, để mỗi đại biểu Quốc hội luôn “ra sức giữ vững nền độc lập cho Tổ quốc, ra sức mưu cầu hạnh phúc cho đồng bào… vì lợi nước, quên lợi nhà; vì lợi chung, quên lợi riêng”.

Khi Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đang đến gần, những thông điệp ấy càng trở nên có ý nghĩa định hướng mạnh mẽ. Đó là con đường xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân; là sự kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế - xã hội với củng cố quốc phòng - an ninh; là quyết tâm kiên định bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc.

Với ý Đảng sáng suốt - lòng dân đồng thuận - Quốc hội bản lĩnh, trí tuệ, trách nhiệm - Quân đội nhân dân Việt Nam vững vàng, tuyệt đối trung thành với Tổ quốc và nhân dân, chúng ta có đầy đủ niềm tin vào tương lai: Việt Nam sẽ vững bước tiến lên, hiện thực hóa khát vọng xây dựng đất nước hùng cường, phồn vinh, hạnh phúc; và Quốc hội Việt Nam sẽ mãi là trụ cột của Nhà nước pháp quyền, điểm tựa niềm tin của nhân dân, là biểu tượng sáng ngời của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa.