Quy chế mới về phối hợp trong công tác nhân sự của Tòa án

Ngày 29/9/2026, Văn phòng Chủ tịch nước và Tòa án nhân dân tối cao (TANDTC) ban hành Quy chế phối hợp số 4554-QCPH/VPCTN-TANDTC về phối hợp công tác giữa hai cơ quan.

Quy chế nhằm phục vụ hiệu quả hoạt động của Chủ tịch nước đối với công tác TAND, đồng thời xác lập cơ chế phối hợp cụ thể giữa Văn phòng Chủ tịch nước và TANDTC trong thực hiện các nhiệm vụ thuộc chức năng, quyền hạn của mỗi cơ quan.

Theo quy chế, việc phối hợp phải bảo đảm đúng chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định của pháp luật; chủ động, thường xuyên, chặt chẽ, kịp thời và hỗ trợ nhau thực hiện tốt nhiệm vụ. Hai cơ quan đồng thời phải bảo đảm bí mật nhà nước, bí mật công tác theo quy định.

Ảnh minh họa

Quy định cụ thể việc bổ nhiệm, miễn nhiệm Thẩm phán

Một trong những nội dung trọng tâm của Quy chế là cơ chế phối hợp phục vụ Chủ tịch nước trong công tác nhân sự của Tòa án.

Văn phòng Chủ tịch nước và TANDTC có trách nhiệm phối hợp thực hiện các trình tự, thủ tục theo quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước để trình Chủ tịch nước quyết định đề nghị Quốc hội bầu, miễn nhiệm, bãi nhiệm Chánh án TANDTC.

Đối với việc bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, miễn nhiệm, cách chức Phó Chánh án TANDTC, Thẩm phán TANDTC và Thẩm phán TAND, Chánh án TANDTC có trách nhiệm thực hiện đầy đủ các trình tự, thủ tục theo quy định.

Sau đó, hồ sơ, danh sách đề nghị bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, miễn nhiệm, cách chức các chức danh này được gửi đến Văn phòng Chủ tịch nước để trình Chủ tịch nước quyết định.

Khi có ý kiến của Chủ tịch nước, Văn phòng Chủ tịch nước chủ trì, phối hợp với TANDTC tổ chức lễ công bố và trao quyết định bổ nhiệm Phó Chánh án TANDTC, Thẩm phán TANDTC.

Quy chế cũng quy định trách nhiệm của Chánh án TANDTC, với tư cách Chủ tịch Hội đồng tuyển chọn, giám sát Thẩm phán quốc gia, trong việc báo cáo Chủ tịch nước về hoạt động của Hội đồng định kỳ hằng năm hoặc đột xuất theo Quy chế hoạt động của Hội đồng.

Văn phòng Chủ tịch nước có trách nhiệm thông báo ý kiến của Chủ tịch nước về các báo cáo để Hội đồng tuyển chọn, giám sát Thẩm phán quốc gia thực hiện.

Đáng chú ý, trường hợp có đơn thư khiếu nại, tố cáo đối với Thẩm phán hoặc liên quan đến công tác bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, miễn nhiệm, cách chức Thẩm phán, Chủ tịch Hội đồng tuyển chọn, giám sát Thẩm phán quốc gia có trách nhiệm xử lý, giải trình và báo cáo Chủ tịch nước.

Khi cần thiết hoặc theo yêu cầu của Chủ tịch nước, Chánh án TANDTC chỉ đạo Hội đồng tuyển chọn, giám sát Thẩm phán quốc gia tổ chức đoàn kiểm tra có sự tham gia của Văn phòng Chủ tịch nước để kiểm tra, xác minh, xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo đối với Thẩm phán hoặc người được đề nghị bổ nhiệm Thẩm phán.

Chánh án phải báo cáo về những vụ án lớn, phức tạp

Bên cạnh công tác nhân sự, Quy chế mới cũng quy định rõ cơ chế báo cáo của Chánh án TANDTC với Chủ tịch nước.

Theo đó, Chánh án TANDTC chịu trách nhiệm và báo cáo công tác trước Chủ tịch nước. Báo cáo được gửi đến Văn phòng Chủ tịch nước định kỳ 6 tháng, 1 năm hoặc theo yêu cầu của Chủ tịch nước.

Ngoài báo cáo định kỳ, Chánh án TANDTC có trách nhiệm báo cáo Chủ tịch nước về những vấn đề liên quan đến thay đổi tổ chức bộ máy của TANDTC, như tách, nhập, thành lập mới, giải thể các đơn vị; công tác bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, miễn nhiệm, cách chức, kỷ luật cán bộ thuộc diện Bộ Chính trị, Ban Bí thư quản lý.

Đặc biệt, các vụ việc, vụ án lớn, đặc biệt nghiêm trọng, phức tạp, được dư luận xã hội quan tâm hoặc có ảnh hưởng đến quan hệ đối ngoại của Nhà nước cũng thuộc diện phải báo cáo Chủ tịch nước.

Khi cần thiết, Chủ tịch nước có thể yêu cầu Chánh án TANDTC trực tiếp báo cáo về những vấn đề quan tâm. Văn phòng Chủ tịch nước có trách nhiệm thông báo cho Chánh án biết trước 7 ngày để chuẩn bị nội dung, trừ trường hợp đặc biệt do yêu cầu, nhiệm vụ công tác.

Trường hợp Chánh án TANDTC đề nghị làm việc trực tiếp với Chủ tịch nước, TANDTC thông báo cho Văn phòng Chủ tịch nước trước 7 ngày để trình xin ý kiến Chủ tịch nước và sắp xếp lịch làm việc khi được đồng ý, trừ trường hợp đặc biệt.

Ngoài các nội dung về nhân sự và chế độ báo cáo, Quy chế còn quy định cơ chế phối hợp giữa hai cơ quan trong việc xét đơn xin ân giảm hình phạt tử hình, công tác đặc xá, hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật thuộc lĩnh vực công tác của Tòa án, công bố luật, pháp lệnh do TANDTC chủ trì soạn thảo, hoạt động đối ngoại của TAND và việc Chủ tịch nước thăm, làm việc tại TAND.

Quy chế phối hợp số 4554-QCPH/VPCTN-TANDTC có hiệu lực kể từ ngày 29/9/2026. Quy chế số 582-QCPH/VPCTN-TANDTC ngày 14/4/2022 về phối hợp công tác giữa Văn phòng Chủ tịch nước và TANDTC hết hiệu lực kể từ ngày Quy chế mới có hiệu lực.