Quỹ đầu tư tái thiết Mỹ-Ukraine ký thỏa thuận khoáng sản thiết yếu đầu tiên, tất cả đều nằm trong danh sách ưu tiên của Washington

Ukraine xếp thứ 40 trong số các quốc gia khai thác khoáng sản và sở hữu khoảng 5% trữ lượng khoáng sản của thế giới, theo WMD 2024. (Nguồn: UMCC Titanium)

Theo ông Coleman, các dự án của URIF hiện có tổng trị giá khoảng 70 triệu USD và thể hiện sự ủng hộ của Washington dành cho Kiev trong cuộc xung đột dai dẳng với Moscow.

Thỏa thuận khoáng sản đầu tiên được mong đợi từ lâu sẽ rót khoảng 30 triệu USD vào “nền tảng đầu tư chung” với Tập đoàn BGV, công ty do ông Hennadii Butkevych, tỷ phú đồng sở hữu chuỗi siêu thị lớn nhất Ukraine ATB, thành lập.

Quan chức DFC cho biết, thỏa thuận trước mắt sẽ tập trung vào những dự án khai thác giai đoạn đầu trên khắp Ukraine và nhắm mục tiêu vào các mỏ đất hiếm, urani, berili và zirconi. Ông xác nhận: “Tất cả đều nằm trong danh sách các loại khoáng sản thiết yếu của Mỹ, vì vậy, thỏa thuận rất phù hợp với những mục tiêu chúng tôi đang hướng tới từ góc độ ưu tiên của chính quyền (Mỹ)”.

Ngoài ra, URIF còn đầu tư vào một dự án phát điện và nhiệt kết hợp (CHP) phân tán, bao gồm việc xây dựng và vận hành các trung tâm năng lượng phục vụ cộng đồng. Thông cáo báo chí cho biết, khi đi vào hoạt động, các cơ sở này sẽ phục vụ hàng nghìn hộ gia đình, đặc biệt là tại những khu vực mà chiến tranh đã gây khó khăn cho việc tiếp cận các dịch vụ năng lượng thiết yếu.

URIF - được thành lập như một phần của hiệp định khoáng sản mà Mỹ và Ukraine ký hồi tháng 4/2025 sau sự thúc đẩy mạnh mẽ của Tổng thống Mỹ Donald Trump, tập trung vào năm lĩnh vực chiến lược, bao gồm khoáng sản, quốc phòng, năng lượng và cơ sở hạ tầng. Thỏa thuận được mô tả như một động lực kinh tế để Mỹ tiếp tục đầu tư vào quốc phòng và tái thiết Ukraine.

Theo thỏa thuận này, hai bên sẽ thành lập Quỹ đầu tư tái thiết Mỹ-Ukraine và quy định thêm một số quyền, nghĩa vụ của mỗi bên. Bộ trưởng Tài chính Mỹ sau đó ca ngợi Tổng thống Trump, nói rằng mối quan hệ đối tác này là để thể hiện cam kết của cả hai bên đối với hòa bình và thịnh vượng lâu dài tại Ukraine.

Trong khi đó, Thủ tướng Ukraine Denys Shmygal giải thích về Quỹ Đầu tư tái thiết, cho biết Mỹ và Ukraine cùng quản lý một cách bình đẳng, có quyền biểu quyết ngang nhau và sẽ cùng đóng góp vào quỹ. Viện trợ quân sự tương lai của Washington sẽ được coi là đóng góp vào quỹ này, các khoản hỗ trợ trước đó không được tính.

50% số tiền thu được từ các dự án cấp phép mới trong lĩnh vực khai thác khoáng sản, dầu và khí đốt ở Ukraine sẽ được đưa vào quỹ. Doanh thu từ những dự án đã được triển khai từ trước sẽ không được tính cho quỹ này.

Ukraine vẫn giữ toàn quyền kiểm soát với khoáng sản dưới lòng đất, cơ sở hạ tầng và tài nguyên thiên nhiên của mình. Việc thành lập quỹ tái thiết cũng không gây trở ngại tới tiến trình gia nhập Liên minh châu Âu (EU) của Kiev.

Ông Shmygal nhấn mạnh Ukraine không bị yêu cầu trả bất kỳ “khoản nợ” nào cho hàng tỷ USD vũ khí họ đã nhận từ Mỹ và các hỗ trợ khác. “Lợi nhuận của quỹ sẽ được tái đầu tư độc quyền vào Ukraine”, ông nói và khẳng định thỏa thuận này “tốt, bình đẳng và có lợi”.

Ukraine xếp thứ 40 trong số các quốc gia khai thác khoáng sản và sở hữu khoảng 5% trữ lượng khoáng sản của thế giới, theo Dữ liệu Khai khoáng thế giới (WMD) 2024. Tuy nhiên, không phải tất cả tài nguyên này đã được khai thác hoặc có thể khai thác dễ dàng.

Cục Nghiên cứu Địa chất và khai khoáng Pháp (BRGM) hồi năm 2023 cho biết, tại Ukraine có hơn 100 loại tài nguyên khoáng sản, trong đó có sắt, mangan, than chì, titanium, lithium và uranium. Lithium và than chì là những nguyên liệu quan trọng cho sản xuất pin điện.