Quy định rõ điều kiện, thời hạn tối đa trước khi áp dụng biện pháp cưỡng chế

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì phiên họp

Bổ sung quy định xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử

Thứ trưởng Bộ Công an Phạm Thế Tùng cho biết, dự thảo Luật gồm 6 phần, 128 điều, tăng 3 điều so với Luật Xử lý vi phạm hành chính hiện hành; kế thừa 31 điều, sửa đổi, bổ sung 94 điều (trong đó gộp 2 điều của Luật hiện hành thành 1 điều của dự thảo Luật), bổ sung mới 4 điều so với Luật hiện hành.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành nội dung phiên họp

Dự thảo Luật quy định khung thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính từ 1 năm đến 3 năm, trừ trường hợp luật khác quy định về thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính thì thực hiện theo quy định của luật đó; giao Chính phủ quy định chi tiết thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính trong từng lĩnh vực.

Đáng chú ý, dự thảo Luật bổ sung quy định về xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử. Trong đó, bổ sung quy định việc tạo lập, cập nhật, chỉnh sửa, ký số, gửi, nhận, truy cập và xử lý dữ liệu liên quan đến xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử phải được lưu trữ đầy đủ để phục vụ hoạt động kiểm tra, giám sát, bảo đảm tính công khai, minh bạch trong xử lý vi phạm hành chính.

Thứ trưởng Bộ Công an, Thượng tướng Phạm Thế Tùng trình bày Tờ trình dự án Luật

Bổ sung quy định thông tin, hình ảnh, dữ liệu điện tử được thu thập hợp pháp trên môi trường điện tử được sử dụng làm căn cứ để xác minh, xử lý vi phạm hành chính. Quy định cụ thể hơn về Cơ sở dữ liệu quốc gia về xử lý vi phạm hành chính.

Nâng mức phạt tiền tối đa lên 1,5 tỷ đồng với cá nhân, 3 tỷ đồng với tổ chức

Một nội dung mới quan trọng là bổ sung quy định xử phạt không lập biên bản trong các trường hợp: hành vi vi phạm hành chính mà mức phạt tiền tính theo tỷ lệ, số lần giá trị khoản thu trái pháp luật đến 1 triệu đồng đối với cá nhân, 2 triệu đồng đối với tổ chức; hành vi vi phạm hành chính được phát hiện bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật, nghiệp vụ; hành vi vi phạm hành chính đã được áp dụng trình tự, thủ tục điều tra theo quy định của Luật Cạnh tranh.

Toàn cảnh phiên họp

Dự thảo Luật nâng mức phạt tiền tối đa trong xử phạt vi phạm hành chính từ 1 tỷ đồng lên 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân, từ 2 tỷ đồng lên 3 tỷ đồng đối với tổ chức. Bổ sung một số lĩnh vực có thể áp dụng mức phạt tiền cao hơn, tối đa không quá 2 lần mức phạt chung áp dụng đối với cùng hành vi vi phạm đối với địa bàn thuộc các thành phố, khu kinh tế đặc biệt. Giao Chính phủ quy định chi tiết về mức phạt tiền tối đa trong các lĩnh vực quản lý nhà nước và bổ sung nguyên tắc trong việc quy định mức phạt tiền tối đa trong các lĩnh vực.

Xử lý căn cơ hơn, vừa tăng tính răn đe vừa hạn chế tăng mức phạt tiền quá cao

Trình bày Báo cáo thẩm tra sơ bộ, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành với sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật Xử lý vi phạm hành chính như đề xuất của Chính phủ.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu trình bày Báo cáo thẩm tra sơ bộ dự án Luật

Tuy nhiên, Thường trực Ủy ban đề nghị tiếp tục rà soát các quy định của dự thảo Luật để bảo đảm tính thống nhất với Luật Thủ đô, Luật Phát triển đô thị và các dự thảo Luật cũng đang trong quá trình sửa đổi, bổ sung trình Quốc hội xem xét tại Kỳ họp thứ Hai như: Bộ luật Hình sự (sửa đổi), Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường, dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng…

Qua rà soát, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nhận thấy một số biện pháp cưỡng chế mới được đề xuất bổ sung như yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước đối với công trình, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ; yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ internet, dịch vụ viễn thông, hạ tầng số hoặc thực hiện biện pháp ngăn chặn kỹ thuật, chặn truy cập đối với tổ chức, cá nhân là các biện pháp có mục đích nhằm đình chỉ, chấm dứt hành vi vi phạm, không thật sự phù hợp với tính chất cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt.

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu phát biểu

Biện pháp tạm dừng đăng kiểm phương tiện, tạm dừng đăng ký phương tiện, tạm dừng cấp giấy phép điều khiển phương tiện chỉ nhằm vào phương tiện, tài sản thay vì cá thể hóa và xác định đúng người thực hiện hành vi vi phạm là giải pháp chưa thật sự có tính căn cơ, toàn diện. Do đó, đề nghị tiếp tục rà soát, chỉnh lý các quy định này của dự thảo Luật để bảo đảm tính phù hợp, khả thi.

Về việc nâng mức phạt tiền tối đa trong xử phạt vi phạm hành chính, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cho rằng, nếu quy định mức phạt tiền quá cao, không phù hợp với khả năng tài chính thực tế của đa số cá nhân và doanh nghiệp thì sẽ không phát huy được hiệu quả. Do đó, bên cạnh phương án tăng mức phạt tiền, cần xem xét các giải pháp căn cơ hơn như áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả, áp dụng các hình thức phạt bổ sung (tước quyền sử dụng giấy phép, đình chỉ hoạt động…); đồng thời cần nghiên cứu, tham khảo thêm kinh nghiệm nước ngoài để vừa tăng cường tính răn đe, phòng ngừa, nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật, hạn chế việc tăng mức phạt tiền quá cao.

Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga phát biểu

Ưu tiên các biện pháp ít xâm phạm quyền của cá nhân, doanh nghiệp

Phát biểu tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị tiếp tục chỉnh lý, nghiên cứu kỹ lưỡng thiết kế các quy định về tăng mức tiền phạt tối đa đối với cá nhân, tổ chức có hành vi vi phạm; nghiên cứu quy định cụ thể ngay trong dự thảo Luật mức tiền phạt tối đa trong các lĩnh vực cụ thể.

Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị cần cân nhắc việc giao thẩm quyền quyết định quá rộng cho Chính phủ; tăng cường cơ chế giám sát, khiếu nại; minh bạch dữ liệu điện tử; bảo đảm đồng bộ với các dự án Bộ luật, dự án Luật dự kiến trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ Hai tới.

Các Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp thu, thể hiện cụ thể tên Bộ là cơ quan đầu mối giúp Chính phủ thống nhất quản lý công tác thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính ngay trong dự thảo Luật, theo tinh thần công văn số 9406/VPCP-TCCV mới nhất của Chính phủ.

Các đại biểu tham dự phiên họp

Đồng thời, cần tiếp tục chỉnh lý, hoàn thiện nội dung về việc nâng thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính từ 2 năm lên 3 năm đối với một số lĩnh vực, trong đó xác định rõ phạm vi những lĩnh vực được phép kéo dài lên 3 năm, nhưng vẫn trên tinh thần phải xử phạt kịp thời, nghiêm minh, có hiệu quả.

Phát biểu kết luận về nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đánh giá cao dự thảo Luật đã thể hiện được nhiều nội dung mới, sửa đổi toàn diện so với luật hiện hành.

Về việc trình dự án Luật để Quốc hội xem xét thông qua tại Kỳ họp thứ Hai, Phó Chủ tịch Quốc hội cho rằng, nếu đạt sự đồng thuận cao của đại biểu Quốc hội thì có thể thông qua ngay tại kỳ họp này; trường hợp chưa có sự đồng thuận cao sẽ tiếp tục hoàn chỉnh để trình Quốc hội xem xét thông qua tại Kỳ họp thứ Ba.

Để dự án Luật có thể được thông qua ngay tại Kỳ họp thứ Hai, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo phối hợp chặt chẽ với cơ quan chủ trì thẩm tra để tiếp tục hoàn chỉnh hồ sơ dự án Luật, đồng thời tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền để tạo sự đồng thuận cao.