Quyết liệt ngăn chặn vi phạm khai thác IUU, hướng tới nghề cá phát triển bền vững

Cán bộ Đồn Biên phòng Hải Hòa tặng cờ Tổ quốc và ảnh Bác Hồ cho các chủ tàu thuyền trên địa bàn. Ảnh: Tiến Dũng

Quản lý chặt chẽ địa bàn

Đồn Biên phòng Hải Hòa được giao nhiệm vụ quản lý, bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới vùng biển trên địa bàn 4 phường ven biển: Ngọc Sơn, Tân Dân, Hải Lĩnh, Tĩnh Gia, với chiều dài 23,5km bờ biển và 2 cửa lạch lớn là Lạch Bạng, Lạch Ghép, nơi tàu cá thường xuyên ra vào, neo đậu, tránh trú gió bão. Toàn địa bàn hiện có 886 phương tiện khai thác thủy sản, trong đó, 282 phương tiện dài từ 12m đến dưới 15m; 197 phương tiện dài từ 15m đến dưới 24m; 9 phương tiện dài trên 24m, còn lại là phương tiện dưới 12m công suất nhỏ. Phần lớn phương tiện còn lạc hậu, hiệu quả đánh bắt thấp, đời sống ngư dân gặp nhiều khó khăn. Đây là khu vực có nhiều yếu tố nhạy cảm về an ninh trật tự và hoạt động nghề cá, đòi hỏi lực lượng quản lý phải thường xuyên nắm chắc tình hình, chủ động phòng ngừa, ngăn chặn nguy cơ phát sinh vi phạm pháp luật.

Trong bối cảnh đó, thời gian qua, Đồn Biên phòng Hải Hòa đã chủ động tham mưu, phối hợp với chính quyền địa phương và lực lượng chức năng tăng cường kiểm soát tàu cá, giám sát hành trình, tuyên truyền pháp luật. Việc rà soát, thống kê, quản lý hồ sơ từng phương tiện, từng chủ tàu được Đồn Biên phòng Hải Hòa triển khai bài bản, các điểm trọng yếu như khu vực xuất, nhập bến, luồng lạch, vùng giáp ranh trên biển luôn được bố trí lực lượng trực 24/24 giờ trong những thời điểm cao điểm, kịp thời hỗ trợ ngư dân, đồng thời đảm bảo không để xảy ra tình trạng tàu cá trốn tránh kiểm soát, lén lút vươn ra vùng biển ngoài phạm vi cho phép.

Trên cơ sở quản lý nắm chắc số lượng và hiện trạng phương tiện, Đồn Biên phòng Hải Hòa triển khai đồng bộ các biện pháp kiểm soát hoạt động tàu cá, trong đó, trọng tâm là yêu cầu các phương tiện phải thực hiện đầy đủ đăng ký, đăng kiểm, đánh dấu nhận dạng và khai báo theo hệ thống quản lý nghề cá. Đến nay, đã có 545 phương tiện đăng ký, đánh dấu nhận biết; 526 phương tiện nhập dữ liệu vào hệ thống “Quản lý tàu cá”, đạt 96,5%; 206/206 phương tiện thuộc diện bắt buộc đã được lắp đặt thiết bị giám sát hành trình, đạt 100%.

Cùng với đó, đơn vị phối hợp chặt chẽ với Ban quản lý cảng cá, Chi cục Biển-Hải đảo và chính quyền địa phương kiểm tra, giám sát điều kiện xuất, nhập bến, yêu cầu đầy đủ giấy tờ pháp lý, trang thiết bị an toàn và tình trạng hoạt động của thiết bị giám sát hành trình. Đặc biệt, Đồn Biên phòng Hải Hòa đã yêu cầu 340 chủ tàu, thuyền trưởng ký cam kết không vi phạm vùng biển nước ngoài, không ngắt kết nối thiết bị giám sát hành trình. Việc công khai các trường hợp vi phạm trên phương tiện truyền thông đã tạo sự răn đe cần thiết, giúp ngư dân ý thức rõ hơn hậu quả pháp lý của việc khai thác bất hợp pháp.

Ông Trần Viết Xô, chủ tàu TH 93399 TS (phường Tĩnh Gia) chia sẻ: "Cán bộ Đồn Biên phòng Hải Hòa đã hướng dẫn tôi cách sử dụng và duy trì thiết bị giám sát hành trình. Nhờ vậy, tôi luôn chấp hành đúng quy định, xuất, cập bến đều đăng ký theo quy định. Bản thân tôi ủng hộ việc kiểm tra, giám sát vì đó là biện pháp bảo vệ nguồn lợi thủy sản lâu dài”.

Nâng cao nhận thức cho ngư dân

Trong năm qua, Đồn Biên phòng Hải Hòa đã xác định công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho ngư dân là nhiệm vụ trọng tâm, là giải pháp then chốt để ngăn chặn từ sớm, từ xa các hành vi vi phạm liên quan đến khai thác hải sản bất hợp pháp. Thực hiện phương châm “Dễ hiểu - dễ nhớ - dễ làm theo”, đơn vị đã phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương, Ban quản lý cảng cá và các lực lượng chuyên môn tổ chức 65 buổi tuyên truyền chuyên đề với 4.252 lượt người tham dự. Đây không chỉ là những buổi phổ biến đơn thuần, mà được triển khai theo hướng đối thoại trực tiếp, giải đáp cụ thể từng trường hợp, giúp bà con hiểu rõ hơn quy định của pháp luật trong nước và thông lệ quốc tế về khai thác thủy sản.

Cán bộ Đồn Biên phòng Hải Hòa kiểm tra thiết bị giám sát hành trình trên các tàu cá. Ảnh: Tiến Dũng

Các cán bộ Biên phòng đã thực hiện những đợt xuống từng tàu cá tại cảng, từng hộ dân ven biển để trao đổi, vận động, hướng dẫn cụ thể về quy trình kiểm tra phương tiện trước khi xuất bến, cách sử dụng và duy trì thiết bị giám sát hành trình theo đúng quy định. Qua đó, việc chấp hành pháp luật không còn là yêu cầu mang tính bắt buộc đơn thuần, mà trở thành thói quen tự giác của mỗi ngư dân trong quá trình sản xuất. Nhiều chủ tàu chủ động liên hệ với lực lượng Biên phòng để được tư vấn trước khi điều tàu ra khơi; các trường hợp vi phạm do thiếu thông tin, nhận thức hạn chế giảm mạnh so với các năm trước.

Bên cạnh tuyên truyền, các tổ tuần tra được duy trì thường xuyên với 260 lượt tổ/260 phương tiện/285 lượt cán bộ, chiến sĩ tham gia, bao gồm tuần tra bộ và tuần tra trực tại hai cửa lạch. Qua kiểm tra, lực lượng Biên phòng phối hợp xử lý 155 tàu mất kết nối thiết bị giám sát hành trình; trong đó, 151 trường hợp được xác định do nguyên nhân khách quan, 4 trường hợp vi phạm bị xử phạt theo quy định, mức 25 triệu đồng/tàu. Các hoạt động kiểm tra không nhằm gây khó khăn cho ngư dân mà hướng đến mục tiêu đưa nghề cá đi vào kỷ cương, đúng pháp luật, hạn chế tối đa rủi ro về an toàn và pháp lý cho người dân khi vươn khơi bám biển.

Theo Thượng tá Nguyễn Thế Anh, Đồn trưởng Đồn Biên phòng Hải Hòa, nhờ kiên trì triển khai các biện pháp quản lý đồng bộ, tình trạng tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài giảm đáng kể; nhiều chủ tàu từng vi phạm đã quay lại hoạt động hợp pháp và phối hợp tuyên truyền cho cộng đồng. Công tác giám sát hành trình được siết chặt giúp phát hiện, xử lý kịp thời các trường hợp cố tình tắt thiết bị giám sát hành trình. Bên cạnh đó, sự phối hợp giữa lực lượng Biên phòng và chính quyền địa phương góp phần duy trì, phát triển các tổ hợp tác, nghiệp đoàn nghề cá, tăng tính liên kết, hỗ trợ nhau khi gặp rủi ro trên biển. Đây là yếu tố quan trọng để bảo đảm an toàn, nâng cao hiệu quả kinh tế và bảo vệ quyền lợi ngư dân khi hoạt động trên ngư trường xa.

Ngô Tiến Dũng