Quyết tâm chấm dứt tình trạng thiếu giáo viên đứng lớp do nguyên nhân chủ quan trong năm học 2026-2027

Bức tranh toàn cảnh về đội ngũ và áp lực biên chế

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp trực tuyến. Ảnh CCP

Theo báo cáo từ Bộ GD-ĐT, tính đến ngày 15-9-2026, toàn quốc có 1.081.727 giáo viên mầm non (MN), phổ thông và giáo dục thường xuyên (GDTX) trong biên chế. Trong đó, cấp MN ghi nhận 274.760 giáo viên, tiểu học có 369.671 giáo viên, THCS có 289.793 giáo viên, THPT có 137.914 giáo viên và hệ GDTX có 9.589 giáo viên.

Đối chiếu với định mức quy định, toàn hệ thống đang thiếu 116.098 giáo viên ở các cấp học nhưng đồng thời cũng thừa cục bộ 12.767 giáo viên. Sau khi các địa phương chủ động điều tiết số lượng dư thừa sang các vị trí còn thiếu, cả nước vẫn thiếu hụt 103.328 giáo viên trong biên chế. Mặc dù qua quá trình sắp xếp các cơ sở giáo dục (CSGD), ngành đã bố trí được 28.217 cán bộ quản lý chuyển sang làm giáo viên giảng dạy, áp lực về đội ngũ vẫn rất lớn. Năm học 2026-2027, quy mô học sinh và trường lớp tiếp tục tăng, riêng cấp phổ thông tăng thêm 8.953 lớp, kéo theo nhu cầu bổ sung 20.198 giáo viên. Trong đó, cấp tiểu học dù giảm 2.018 lớp tương đương giảm 3.027 chỉ tiêu, nhưng cấp THCS lại tăng 4.171 lớp cần thêm 7.925 giáo viên, và cấp THPT tăng 6.800 lớp cần thêm 15.300 giáo viên. Do đó, tính riêng ở khối MN và phổ thông, toàn quốc vẫn thiếu 97.897 giáo viên, giảm 6.619 chỉ tiêu so với thời điểm cuối năm học 2025-2026.

Nhằm bù đắp một phần khoảng trống này, các trường công lập trên cả nước hiện ký hợp đồng lao động với 49.648 giáo viên, bao gồm 10.038 giáo viên MN, 17.167 giáo viên TH, 18.113 giáo viên THCS và 4.330 giáo viên THPT. Sau khi tính cả lực lượng hợp đồng, các cơ sở giáo dục MN và phổ thông công lập vẫn còn thiếu 48.249 giáo viên so với định mức quy định.

Căn cứ hướng dẫn của Bộ GD-ĐT, công tác tuyển dụng tại các địa phương đã đạt một số kết quả tích cực. Trong năm học 2025-2026, tính đến tháng 5-2026, toàn quốc tuyển dụng được 14.994 giáo viên công lập. Tuy nhiên, tiến độ tuyển dụng nhìn chung còn chậm, dẫn đến tình trạng tồn đọng hơn 44.000 chỉ tiêu biên chế chưa được tuyển dụng tính đến cuối tháng 6-2026, chủ yếu do quy trình phân bổ và thủ tục tuyển dụng tại các địa phương kéo dài. Việc thực hiện Quyết định số 185-QĐ/TW ngày 2-6-2026 của Bộ Chính trị về giao biên chế năm 2026 dựa trên số lượng thực có đã dẫn đến nguy cơ cắt giảm số chỉ tiêu chưa kịp tuyển này. Thực tế này khiến một số địa phương như Phú Thọ hay Cao Bằng dù đã tổ chức thi tuyển thành công cho hàng trăm, hàng nghìn thí sinh nhưng đành phải tạm dừng ban hành quyết định tuyển dụng chính thức.

Đà Nẵng tích cực sắp xếp bộ máy, linh hoạt các giải pháp khắc phục khó khăn

Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Nguyễn Thị Anh Thi chủ trì tại đầu cầu Đà Nẵng. Ảnh: P.T

Về phía TP Đà Nẵng, thực hiện Công văn số 777/TTg-TCCV ngày 10-7-2026 của Thủ tướng Chính phủ về sắp xếp các cơ sở giáo dục công lập, lãnh đạo TP Đà Nẵng đã chỉ đạo triển khai quyết liệt trên toàn địa bàn. Ngoại trừ 3 xã Tam Hải, Tân Hiệp và Phước Chánh không phải sắp xếp do đã đạt chuẩn mô hình trường học, có 90 xã, phường và đặc khu Hoàng Sa cùng Sở GD-ĐT đã hoàn thành việc rà soát, thu gọn đầu mối. Kết quả, tổng số CSGD MN, phổ thông và GDTX trên địa bàn thành phố giảm mạnh từ 976 xuống còn 452 đơn vị, tương ứng giảm 524 cơ sở và đạt tỷ lệ giảm đầu mối 53,69% so với thời điểm ngày 1-7-2025.

Song song với việc tinh gọn bộ máy, công tác bố trí nhân sự quản lý sau sắp xếp được thực hiện nghiêm túc theo Nghị quyết số 37/2026/NQ-CP của Chính phủ. Số lượng cán bộ quản lý trước sắp xếp là 2.305 người đã giảm xuống còn 1.522 người. Đối với 783 hiệu trưởng, phó hiệu trưởng và các chức danh tương đương dôi dư, thành phố đã phân công sang làm giáo viên giảng dạy hoặc chuyển đổi vị trí việc làm phù hợp, đồng thời phối hợp thẩm định các trường hợp có nguyện vọng tinh giản biên chế theo quy định.

Về tình hình đội ngũ, đầu năm học 2026-2027, Đà Nẵng có 26.165 giáo viên trong biên chế và còn 2.952 chỉ tiêu biên chế chưa tuyển dụng. Căn cứ theo quy mô trường lớp thực tế, nhu cầu giáo viên theo định mức của thành phố là 35.014 người, dẫn đến số lượng biên chế còn thiếu so với nhu cầu là 5.906 chỉ tiêu.

Để bảo đảm nhân lực cho năm học mới, HĐND thành phố đã giao 3.319 chỉ tiêu hợp đồng lao động thực hiện vị trí việc làm viên chức, giúp các CSGD cơ bản hoàn thành việc ký kết hợp đồng với giáo viên và nhân viên hỗ trợ. Đồng thời, thành phố đã ban hành Quy chế điều động và thuyên chuyển nhà giáo theo Nghị định số 93/2026/NĐ-CP và Luật Nhà giáo. Do vừa hoàn thành giai đoạn sắp xếp tổ chức bộ máy, ngành giáo dục thành phố ưu tiên thực hiện thuyên chuyển theo nguyện vọng để điều tiết thừa thiếu cục bộ, chưa triển khai phương án phân công dạy liên trường, liên cấp. Hiện tại, đội ngũ giáo viên cơ bản đáp ứng tốt nhiệm vụ dạy học; sau khi có quyết định giao biên chế chính thức, thành phố sẽ tiếp tục tổ chức tuyển dụng và điều động nhân sự để tối ưu hóa nguồn lực.

Quyết liệt, khoa học và dứt điểm

Toàn cảnh đầu cầu Chính phủ. Ảnh: CCP

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu đánh giá cao sự nỗ lực của các bộ, ngành, địa phương, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu phải xử lý dứt điểm tình trạng thừa, thiếu giáo viên bằng các giải pháp căn cơ, khoa học và quyết liệt.

Đối với UBND các tỉnh, thành phố, Phó Thủ tướng giao chịu trách nhiệm trực tiếp và toàn diện trong việc bảo đảm đủ lực lượng giáo viên giảng dạy trên địa bàn ngay trong năm học 2026-2027. Các địa phương phải tập trung rà soát, tính toán lại nhu cầu thực tế trên cơ sở biến động dân số, quy mô học sinh và cơ cấu môn học, tuyệt đối không đề xuất biên chế cao hơn nhu cầu thực tế gây lãng phí. Ưu tiên tuyển dụng hết số biên chế được giao, linh hoạt triển khai phương án điều động, luân chuyển, biệt phái hoặc bố trí dạy liên trường, liên cấp để khắc phục tình trạng thừa thiếu cục bộ, đồng thời chủ động ký hợp đồng lao động theo quy địnhđối với nhu cầu chưa thể bố trí được. Về kinh phí, các tỉnh thành phải chủ động bố trí ngân sách địa phương và các nguồn hợp pháp, chỉ báo cáo Bộ GD-ĐT trình Chính phủ xem xét khi vượt quá khả năng cân đối. Phó Thủ tướng đặc biệt nhấn mạnh, quyết tâm đến hết năm học 2026-2027 phải chấm dứt hoàn toàn tình trạng thiếu giáo viên đứng lớp xuất phát từ các nguyên nhân chủ quan như chậm ký hợp đồng, chậm điều tiết hoặc không bố trí kinh phí. Cùng với đó, việc giải quyết chế độ cho nhân sự không đủ điều kiện hoặc không có nguyện vọng tiếp tục công tác. Công việc này phải được thực hiện công khai, minh bạch và công bằng.

Đối với Bộ GD-ĐT, Phó Thủ tướng giao nhiệm vụ chủ trì, phối hợp với Bộ Nội vụ, Bộ Công an và các địa phương tiến hành rà soát, xác định chính xác nhu cầu giáo viên trên toàn hệ thống đến từng cấp học, môn học, vùng miền và cả khu vực tư thục. Công tác này phải hoàn thành trước ngày 15-10-2026 để chuẩn hóa cơ sở dữ liệu quốc gia phục vụ công tác quản lý dựa trên dữ liệu thực. Trên cơ sở đó, Bộ cần khẩn trương điều chỉnh định mức giáo viên, chế độ làm việc cho phù hợp với Chương trình giáo dục phổ thông. Trong tháng 10-2026, Bộ GD-ĐT phối hợp với Bộ Nội vụ xây dựng phương án tổng thể về biên chế giáo dục giai đoạn 2027-2031 trình Ban cán sự đảng Chính phủ, bảo đảm dự báo trung hạn chính xác, tránh tình trạng thừa thiếu thất thường. Trường hợp cần thiết, có thể nghiên cứu trình ban hành một Nghị quyết của Chính phủ để chỉ đạo toàn diện công tác này. Cuối cùng, Bộ cần sớm ban hành hướng dẫn chi tiết về việc bố trí cán bộ quản lý dôi dư sau sắp xếp: Những người đủ điều kiện được xếp lịch giảng dạy ngay; người có triển vọng nhưng thiếu tiêu chuẩn sẽ được lập kế hoạch bồi dưỡng bổ sung; riêng các trường hợp không phù hợp giảng dạy phải kiên quyết chuyển sang vị trí khác hoặc giải quyết chế độ chính sách đúng quy định.