Rà soát toàn diện, tập trung vào các lĩnh vực 'nóng' của ngành Y tế

Người tham gia bảo hiểm y tế làm thủ tục khám chữa bệnh. Ảnh: Duy Nguyễn.

Nội dung được Bộ Y tế nhấn mạnh trong văn bản gửi các đơn vị thuộc, trực thuộc Bộ và các Sở Y tế về việc tăng cường chấp hành pháp luật trong quản lý y tế. Mục tiêu nhằm kịp thời phát hiện, khắc phục sơ hở; không để những bất cập trong quản lý hoặc thực thi công vụ gây khó khăn, phát sinh chi phí bất hợp lý, ảnh hưởng quyền lợi của người dân và hoạt động hợp pháp của doanh nghiệp.

RÀ SOÁT TOÀN DIỆN, KỊP THỜI PHÁT HIỆN BẤT CẬP

Bộ Y tế giao người đứng đầu các đơn vị trực tiếp chỉ đạo rà soát các lĩnh vực, vị trí công tác có nguy cơ phát sinh tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Nghiêm cấm lợi dụng chức vụ, quyền hạn để can thiệp trái pháp luật, ưu ái tổ chức, doanh nghiệp, nhận lợi ích bất chính; nhũng nhiễu, gây phiền hà cho người dân và doanh nghiệp.

Đối với lĩnh vực thuốc và thiết bị y tế, Bộ Y tế đề nghị rà soát, tăng cường quản lý toàn diện chuỗi cung, từ đăng ký, cấp phép, sản xuất, nhập khẩu, phân phối, quản lý giá, mua sắm đến sử dụng. Bảo đảm công khai, minh bạch về hồ sơ, nguồn gốc, chất lượng và giá cả, đồng thời chấn chỉnh các thủ tục phát sinh ngoài quy định.

Đặc biệt, kiểm soát chặt khâu trung gian, nguy cơ độc quyền, phụ thuộc nhà cung cấp và chênh lệch giá bất hợp lý. Đẩy mạnh mua sắm tập trung, đàm phán giá, bảo đảm cạnh tranh, tiết kiệm, hiệu quả và quyền lợi người bệnh.

Trong lĩnh vực đấu thầu, mua sắm và quản lý tài sản, tập trung rà soát việc xác định nhu cầu, lập dự toán, xây dựng giá gói thầu, tiêu chuẩn kỹ thuật, lấy báo giá, lựa chọn nhà thầu, nghiệm thu, thanh toán và sử dụng.

Kịp thời phát hiện dấu hiệu mua bán qua nhiều khâu trung gian, báo giá thiếu độc lập, hạn chế cạnh tranh, thông thầu, gian lận hoặc hợp thức hóa hồ sơ.

Bộ Y tế nhấn mạnh, việc xác định giá và lựa chọn nhà thầu phải bảo đảm yêu cầu chuyên môn, chất lượng, hiệu quả và giá hợp lý. Đồng thời, khắc phục tình trạng thiết bị chậm đưa vào sử dụng, hoạt động kém hiệu quả, thiếu bảo trì, kiểm định, hiệu chuẩn; thuốc, vật tư tồn kho, hết hạn hoặc mua sắm vượt nhu cầu.

Đối với lĩnh vực khám bệnh, chữa bệnh, trọng tâm là rà soát việc cấp phép hoạt động, phê duyệt danh mục kỹ thuật, chỉ định thuốc, dịch vụ kỹ thuật, vật tư, thiết bị y tế; quản lý giá dịch vụ, thu và thanh toán chi phí khám bệnh, chữa bệnh. Chấn chỉnh việc chỉ định không cần thiết, thu sai, thu thêm ngoài quy định, gây phiền hà hoặc hạn chế quyền tiếp cận dịch vụ y tế của người dân.

Với bảo hiểm y tế, nội dung được Bộ Y tế nhấn mạnh là cần kiểm tra căn cứ chuyên môn, hiệu quả điều trị, đánh giá kinh tế y tế và tác động ngân sách khi xây dựng danh mục, điều kiện thanh toán bảo hiểm y tế.

Bộ Y tế cũng đề nghị chấn chỉnh việc chỉ định, thanh toán, thu giá dịch vụ không đúng quy định; kiểm soát xung đột lợi ích, phòng ngừa trục lợi trong chỉ định, giám định và thanh toán.

Trong lĩnh vực an toàn thực phẩm, các đơn vị được yêu cầu tăng cường kiểm soát toàn bộ quá trình đăng ký, tự công bố, quảng cáo, kiểm nghiệm, truy xuất nguồn gốc và thu hồi sản phẩm.

Đẩy mạnh hậu kiểm theo mức độ rủi ro, kịp thời phát hiện, ngăn chặn việc hợp thức hóa kết quả nghiên cứu, kiểm nghiệm hoặc lợi dụng hoạt động cấp phép, quảng cáo, công bố sản phẩm để trục lợi.

Đồng thời, tập trung kiểm tra các cơ sở cung cấp suất ăn tập thể, bếp ăn trường học, bệnh viện, khu công nghiệp và cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố; xác định rõ trách nhiệm quản lý sau phân cấp, bảo đảm không chồng chéo, không bỏ sót địa bàn và đối tượng quản lý.

NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ DỰA TRÊN DỮ LIỆU

Ngoài các lĩnh vực trọng điểm nêu trên, Bộ Y tế đề nghị rà soát mua sắm, thuê, mượn, tài trợ, liên doanh, liên kết; làm rõ trách nhiệm, hiệu quả sử dụng và nguy cơ phụ thuộc nhà cung cấp. Khắc phục tình trạng thiết bị chậm đưa vào sử dụng, thiếu bảo trì, kiểm định, vật tư tồn kho, hết hạn.

Kiểm soát tính trung thực của kết quả nghiên cứu, thử nghiệm, kiểm nghiệm và việc chuyển giao, thương mại hóa. "Các lĩnh vực khác phải tập trung rà soát khâu nhạy cảm, nhiệm vụ phân cấp, chuyển giao sau sắp xếp tổ chức; không để chồng chéo hoặc bỏ trống trách nhiệm quản lý", Bộ Y tế nêu rõ.

Thanh toán chi phí tiền thuốc tại một bệnh viện trên địa bàn Hà Nội. Ảnh: Thu Hằng.

Theo yêu cầu của Bộ Y tế, các đơn vị cần chủ động rà soát, đối chiếu quy định pháp luật, phân định rõ bất cập về cơ chế, chính sách với hạn chế, sai phạm trong tổ chức thực hiện; đề xuất phương án xử lý cụ thể, rõ thẩm quyền, trách nhiệm và lộ trình thực hiện.

Ưu tiên hoàn thiện đồng bộ cơ chế quản lý giá, mua sắm, công khai, minh bạch và truy xuất nguồn gốc thuốc, thiết bị y tế, bảo đảm thống nhất với pháp luật có liên quan, phù hợp thực tiễn, không làm gián đoạn nguồn cung. 

Việc tự kiểm tra, kiểm tra chuyên ngành và hậu kiểm theo thẩm quyền cũng cần được tăng cường, trên cơ sở phân loại rủi ro; tập trung vào lĩnh vực tiềm ẩn sai phạm, có dấu hiệu bất thường hoặc chậm khắc phục.

Cùng với đó, cần đẩy mạnh chuẩn hóa, liên thông, chia sẻ và đối chiếu dữ liệu với các cơ quan liên quan để nâng cao hiệu quả quản lý, mua sắm và giám sát thuốc, thiết bị y tế. 

Bộ Y tế cũng đề nghị xử lý nghiêm vi phạm, làm rõ trách nhiệm người đứng đầu và cá nhân liên quan; không bao che, không có vùng cấm, không có ngoại lệ.

Trường hợp có dấu hiệu tội phạm, chuyển ngay hồ sơ đến cơ quan chức năng, phối hợp ngăn chặn thất thoát, thu hồi tài sản; đồng thời chủ động phương án cung ứng thay thế, bảo đảm hoạt động khám bệnh, chữa bệnh liên tục.