Sản vật cá dầm xanh nuôi càng lâu càng ngon ở Phú Thọ, giá 400 nghìn/kg
Được nuôi từ nguồn nước suối sạch, ăn thức ăn tự nhiên, sản vật này ở xã Vân Sơn (Phú Thọ) gây ấn tượng bởi thịt săn chắc, dai và có vị ngọt thơm.
Sản vật càng nuôi lâu, má và vây càng đỏ
Ở thôn Hưng (xã Vân Sơn, tỉnh Phú Thọ), gia đình chị Bùi Thị Lượng (SN 1982) đang nuôi khoảng 25-30 con cá dầm xanh có tuổi đời trên 7 năm.
Những con cá trưởng thành nặng trung bình 3,5-4kg, cá biệt có con đạt 4,5kg. Ngoài đàn cá lâu năm, chị còn nuôi gối vụ thêm vài chục con cá dầm xanh từ 2-3 năm tuổi cùng cá trắm, cá rô phi.

Cá dầm xanh được nuôi trên 7 năm có trọng lượng khoảng 4kg, vảy sáng màu. Riêng vây, đuôi và má màu ửng đỏ
Theo chị Lượng, cá dầm xanh (còn gọi là cá bỗng, cá dốc) vốn sinh sống ở một số con sông lớn phía Bắc như sông Gâm, sông Miện, sông Lô…
Trước kia, loài cá này chủ yếu được khai thác tự nhiên. Khi nguồn cá ngày càng khan hiếm, người dân tại một số địa phương đã tìm cách nhân giống, nuôi trong ao để bảo tồn nguồn cá chất lượng và đáp ứng nhu cầu thị trường.
Điểm đặc biệt của cá dầm xanh là càng nuôi lâu, phần má và vây càng đỏ, vảy có màu sắc óng ánh. Những con cá trên 7 năm tuổi không chỉ có vẻ ngoài đẹp mắt mà còn cho chất lượng thịt thơm ngon.
Cá lâu năm sẽ có thớ thịt săn chắc, độ dai tự nhiên và vị ngọt thơm. Đây cũng là lý do những con cá trưởng thành được gia đình chị Lượng giữ lại, vừa phục vụ nhu cầu thưởng thức của khách, vừa tạo nên nét riêng cho thực đơn ẩm thực địa phương.
Nuôi cá bằng thức ăn tự nhiên, giữ dòng nước suối mát lành
Khác với cách nuôi phụ thuộc nhiều vào thức ăn công nghiệp, cá dầm xanh của gia đình chị Lượng được chăm sóc theo phương pháp tự nhiên.
Nguồn thức ăn chủ yếu của cá là những loại cây cỏ sẵn có tại địa phương như rau su su, lá và thân cây chuối, cỏ voi. Thỉnh thoảng, chị bổ sung thêm bỏng ngô, lạc để cá tăng dinh dưỡng.

Khu vực ao nuôi cá dầm xanh của gia đình chị Lượng
Tuy nhiên, theo chị Lượng, yếu tố quan trọng nhất khi nuôi cá dầm xanh là chất lượng môi trường nước.
Ao nuôi phải được cấp nguồn nước suối mát, sạch và có dòng chảy lưu thông liên tục. Nguồn nước được duy trì ổn định giúp tạo môi trường sống phù hợp cho cá, đồng thời đảm bảo điều kiện thuận lợi cho người nuôi chăm sóc đàn cá suốt thời gian dài.
Ban đầu, gia đình chị nuôi cá chủ yếu để cải thiện bữa ăn và tăng thêm thu nhập.
Tuy nhiên, khi nhu cầu trải nghiệm ẩm thực bản địa của du khách tăng lên, chị đưa cá dầm xanh vào thực đơn, khai thác để phục vụ thực khách.



Chị cho cá ăn rau cỏ tự nhiên, thêm bỏng ngô tự làm


Việc bắt cá dầm xanh khá khó khăn do loài cá này bơi nhanh, quẫy khỏe
Chị Lượng cho biết, hiện giá bán cá dầm xanh tại ao nuôi khoảng 400.000 đồng/kg. Sở dĩ loài cá này được bán với giá cao là vì quá trình chăm sóc kéo dài nhiều năm, việc đánh bắt cũng khá khó.
“Dù nguồn nước suối và thức ăn cho cá đều có sẵn, không tốn nhiều chi phí nhưng việc chăm sóc và bắt chúng lại đòi hỏi thời gian, công sức.
Cá dầm xanh khá khôn và nhanh nhẹn nên không dễ bắt từ ao lên. Chúng tôi phải giăng lưới, cần 2-3 người có kinh nghiệm, thao tác thuần thục mới đưa được cá lên bờ”, chị Lượng chia sẻ.

Những con cá dầm xanh lâu năm không chỉ là nguồn thực phẩm mà còn góp phần tạo điểm nhấn cho trải nghiệm ẩm thực tại địa phương
Những món ăn đậm vị núi rừng
Cá dầm xanh có thể chế biến thành nhiều món ăn khác nhau.
Với phần thịt cá phi lê, gia đình chị Lượng thường dùng làm gỏi. Thịt cá được sơ chế sạch, lọc thành từng miếng và thái lát mỏng vừa ăn.
Món này tuy kén khách nhưng giữ được nguyên độ tươi và vị ngọt tự nhiên của cá.

Món ngon từ cá dầm xanh ở Vân Sơn được khách sành ăn ưa chuộng khi ghé thăm vùng đất nơi đây
Phần thân cá cũng có thể tẩm ướp gia vị rồi đem nướng. Khi chế biến theo cách này, thực khách có cơ hội cảm nhận độ săn chắc của thớ thịt, cùng hương thơm đặc trưng của món cá nướng.
Trong khi đó, phần đầu và xương cá được tận dụng để nấu canh chua. Vị ngọt từ cá hòa cùng vị chua của các nguyên liệu tạo nên món ăn phù hợp với bữa cơm gia đình, nhất là khi thưởng thức trong không gian miền núi.
Từ một loại cá được nuôi ban đầu để phục vụ bữa ăn thường ngày, cá dầm xanh đang mở ra hướng khai thác giá trị ẩm thực gắn với du lịch ở xã Vân Sơn.
Với những du khách thích khám phá món ngon bản địa, việc thưởng thức cá được nuôi tại địa phương, tìm hiểu cách chăm sóc và nghe người dân kể về quá trình nuôi cá nhiều năm cũng có thể trở thành một trải nghiệm thú vị.

