Sáng kiến phòng, chống ma túy từ trường học

Các tác phẩm góp phần đổi mới phương pháp giáo dục, giúp học sinh tiếp cận kiến thức pháp luật, nhận diện nguy cơ và hình thành kỹ năng tự bảo vệ.

Đổi mới cách dạy, rèn kỹ năng phòng tránh ma túy

Nhằm giúp học sinh nhận diện nguy cơ từ ma túy ngụy trang và biết ứng xử trước những lời mời gọi không an toàn, cô Trần Thị Mỹ Lệ - giáo viên Trường Tiểu học số 1 Phù Cát (xã Phù Cát) xây dựng tác phẩm “Chìa khóa an toàn - Em tự bảo vệ mình trước ma túy ngụy trang”, giành giải nhất Hội thi “Chuyên môn, nghiệp vụ giáo dục phòng, chống ma túy” dành cho giáo viên năm 2026.

Dành cho học sinh lớp 5, tác phẩm thiết kế các hoạt động trải nghiệm, xử lý tình huống gần gũi với đời sống. Điểm nhấn là quy tắc “4 không - 1 có” và công thức từ chối “Không - Vì - Đi”, giúp học sinh ghi nhớ cách từ chối lời rủ rê không an toàn và tìm kiếm sự hỗ trợ khi cần thiết. Cô Lệ dự định vận dụng nội dung tác phẩm vào hoạt động trải nghiệm, sinh hoạt lớp và chia sẻ với đồng nghiệp.

Ở cấp THCS, thầy Đoàn Ngọc Vũ - giáo viên Trường THCS Hoài Nhơn Nam (phường Hoài Nhơn Nam) cũng giành giải nhất với kế hoạch bài dạy kết hợp thảo luận nhóm, trò chơi và ứng dụng công nghệ.

Học sinh được hướng dẫn quan sát hình ảnh, tìm hiểu nguy cơ từ thuốc lá điện tử, ma túy núp bóng thực phẩm; củng cố kiến thức qua trò chơi “Hộp quà bí mật”, xử lý tình huống và phản biện thông tin sai lệch do trí tuệ nhân tạo (AI) cung cấp.

Cô và trò Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THPT số 1 tỉnh Gia Lai (phường Quy Nhơn Nam) đọc sách, trao đổi kiến thức tại thư viện, nâng cao ý thức chủ động học tập, tìm hiểu pháp luật. Ảnh: H.Đ

Thầy Vũ chia sẻ: Điểm mới của kế hoạch là kết hợp giáo dục phòng, chống ma túy với kỹ năng kiểm chứng thông tin từ AI. Ở hoạt động vận dụng, mỗi nhóm thiết kế thông điệp tuyên truyền không quá 15 từ, phát huy khả năng đánh giá thông tin và sáng tạo của học sinh.

Đáng chú ý, cùng với giải nhất của thầy Vũ, học sinh Trường THCS Hoài Nhơn Nam còn giành 1 giải nhì, 1 giải ba và 2 giải khuyến khích tại Hội thi “Tìm hiểu pháp luật về phòng, chống ma túy” dành cho học sinh.

Tại Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THPT số 1 tỉnh Gia Lai (phường Quy Nhơn Nam), cô Trương Thị Tường Vy đạt giải nhì hội thi dành cho giáo viên; em Thanh Thị Hoa (học sinh lớp 10A4) giành giải nhì hội thi dành cho học sinh...

Kết quả này cho thấy sự tham gia tích cực của cả giáo viên và học sinh trong các hoạt động tìm hiểu, tuyên truyền phòng, chống ma túy.

Cô Vy chia sẻ: “Giáo dục phòng, chống ma túy không nên chỉ dừng lại ở việc cảnh báo về những điều nguy hiểm, mà phải giúp học sinh có đủ hiểu biết, bản lĩnh và kỹ năng để nói không với ma túy”.

Để học sinh trở thành chủ thể tuyên truyền

Không chỉ tiếp nhận kiến thức từ thầy cô, học sinh còn thể hiện sự sáng tạo qua những tác phẩm phòng, chống ma túy. Tại Trường Tiểu học Đỗ Trạc (xã Cửu An), em Nguyễn Hồng Hạnh (học sinh lớp 5D2) giành giải nhất với bức tranh “Vì một xã hội không có ma túy”.

Theo thầy Võ Kế Hội - giáo viên Mỹ thuật hướng dẫn học sinh, tác phẩm nổi bật với hình tượng “Siêu nhân tri thức” đập tan tệ nạn ma túy. Phía dưới là những hình ảnh tượng trưng cho hiểm họa ma túy; phía trên là không gian trường học tươi sáng, nơi thầy cô, học sinh và lực lượng Công an cùng tuyên truyền pháp luật.

Cùng trường, em Nguyễn Hoàng Lan (lớp 5D1) đạt giải khuyến khích với tác phẩm “Chúng em tìm hiểu về phòng chống ma túy”. Bức tranh thể hiện hai không gian đối lập giữa trường học tươi sáng và hậu quả u tối của ma túy, kèm các biển cảnh báo “Không thử”, “Không tàng trữ”, “Không bị dụ dỗ”.

“Trong quá trình hướng dẫn, giáo viên không vẽ mẫu hay áp đặt ý tưởng mà khuyến khích học sinh tự tìm hiểu, lựa chọn hình ảnh và xây dựng thông điệp. Sau hội thi, chúng tôi trình chiếu các tác phẩm đạt giải cho học sinh các lớp cùng xem, trao đổi, qua đó phát huy giá trị tuyên truyền của tranh vẽ” - thầy Hội chia sẻ thêm.

Ở bậc THPT, em Nguyễn Hoài Băng (học sinh lớp 12A1) Trường THPT số 1 Phù Mỹ (xã Phù Mỹ) giành giải nhất với bài viết “Nhận diện nguy cơ, vững bước tương lai”.

Từ việc tìm hiểu thủ đoạn lôi kéo liên quan đến ma túy và các quy định pháp luật, Băng đề xuất giải pháp “Peer to Peer - Học sinh giáo dục học sinh”.

Theo Băng, học sinh có thể chủ động chia sẻ kiến thức, hỗ trợ bạn bè nhận diện nguy cơ, đưa hoạt động tuyên truyền trở thành những cuộc trao đổi gần gũi giữa bạn bè cùng trang lứa.

“Đừng đợi đến khi ma túy xuất hiện trong cuộc sống của mình mới bắt đầu tìm hiểu về nó. Đừng vì tò mò, thiếu hiểu biết hay một phút cả tin mà đánh đổi tương lai” - Băng nhắn nhủ.

Theo kết quả do Sở GD&ĐT công bố, Hội thi “Chuyên môn, nghiệp vụ giáo dục phòng, chống ma túy” dành cho giáo viên có 51 giải; Hội thi “Tìm hiểu pháp luật về phòng, chống ma túy” dành cho học sinh có 75 giải.

Từ kết quả cấp tỉnh, 14 bài dự thi của giáo viên được chọn tham dự giai đoạn I cấp toàn quốc và 15 bài thi của học sinh được chọn dự thi cấp toàn quốc.

Ban Tổ chức đánh giá đa số bài dự thi được đầu tư nghiêm túc; nhiều bài có ý tưởng sáng tạo, đề xuất giải pháp thiết thực, phù hợp với công tác phòng, chống ma túy tại cơ sở.