Sạt lở nghiêm trọng tại bãi chôn lấp rác ở Philippines, ít nhất một người thiệt mạng

Chiều 8/1, một vụ sạt lở rác nghiêm trọng xảy ra tại bãi chôn lấp rác ở Barangay Binaliw, TP Cebu, Philippines, đã khiến ít nhất một công nhân thiệt mạng và nhiều người khác bị mắc kẹt sau khi một phần Cơ sở Thu hồi Vật liệu (MRF) đổ sập.

Theo Trung tâm Điều hành Thành phố Cebu, sự cố xảy ra vào khoảng 16h33, sau khi nhà chức trách nhận được cuộc gọi khẩn từ một người dân tên Philip Fernandez, báo cáo về hiện tượng sạt lở quy mô lớn. Khối rác khổng lồ tràn xuống đã vùi lấp các công trình trong khu vực, khiến hơn 20 người được cho là mắc kẹt dưới đống đổ nát.

Thị trưởng Nestor Archival cho biết các lực lượng cứu hộ đã được triển khai ngay lập tức. Xe cứu thương, đội cứu nạn, cảnh sát và lực lượng điều tiết giao thông nhanh chóng tiếp cận hiện trường, trong khi các bệnh viện lân cận được đặt trong tình trạng sẵn sàng tiếp nhận nạn nhân.

Đến 19h30, Ủy viên Hội đồng Thành phố Dave Tumulak xác nhận 7 người đã được giải cứu. Trong số này, 3 người bị thương nặng, 1 người bị thương mức trung bình, 2 người bị thương nhẹ. Một công nhân được xác định đã tử vong tại hiện trường.

Hiện trường vụ sạt lở. Ảnh: Facebook Thị trưởng Nestor Archival.

Bốn nạn nhân, gồm ba người nguy kịch và một người bị thương mức trung bình, đã được chuyển đến Trung tâm Y tế Cộng đồng Visayas để tiếp tục điều trị. Thi thể nạn nhân tử vong được đưa đến bệnh viện đa khoa phía Bắc thành phố để phục vụ công tác pháp y.

Nhà chức trách đã thiết lập Trạm chỉ huy sự cố, khu vực tập kết và Trạm y tế tiền tuyến gần hiện trường nhằm điều phối hiệu quả công tác cứu hộ và chăm sóc y tế. Hoạt động tìm kiếm vẫn tiếp tục, do lo ngại còn người bị mắc kẹt dưới khối rác sạt lở.

Danh tính các nạn nhân hiện chưa được công bố, chờ thông báo chính thức tới gia đình. Chính quyền thành phố đã khởi động cuộc điều tra để làm rõ nguyên nhân vụ sạt lở, đồng thời xem xét việc tuân thủ các quy định về an toàn và môi trường tại bãi chôn lấp.

Trong thông báo chính thức, Thị trưởng Archival cho biết ông đang trực tiếp theo dõi diễn biến vụ việc và kêu gọi người dân tránh xa khu vực xảy ra sự cố để không cản trở lực lượng cứu hộ. Ông nhấn mạnh các thông tin đã được kiểm chứng sẽ được cập nhật qua những kênh chính thức của thành phố.

Ủy viên Hội đồng Thành phố Joel Garganera, Chủ tịch Ủy ban Môi trường, cho rằng vụ sạt lở là hệ quả của những rủi ro đã được cảnh báo từ lâu. Theo ông, đơn vị vận hành đã đào sâu vào sườn núi để khai thác đất, sau đó chất rác lên cao, hình thành một “ngọn núi rác” mới, khiến địa hình mất ổn định.

“Nói cách khác, một ngọn núi đã bị san phẳng để tạo ra một ngọn núi rác khác,” ông nhận định.

Ông Garganera cho biết TP từng xem xét phương án đóng cửa bãi rác, song không có địa điểm xử lý rác thay thế, buộc hoạt động phải tiếp diễn bất chấp các phản ánh kéo dài.

“Đây không còn là một bãi chôn lấp hợp vệ sinh đúng nghĩa, mà thực chất đã mang đặc điểm của một bãi rác lộ thiên,” ông nói.

Hình ảnh từ hiện trường cho thấy mức độ tàn phá lớn, khi thiết bị hạng nặng và các đội cứu hộ phải làm việc liên tục trong điều kiện địa hình phức tạp. Người thân các công nhân và cư dân sống quanh khu vực tập trung trong tâm trạng lo lắng, sợ rằng ngạt thở có thể cướp đi sinh mạng của những người bị chôn vùi trước khi lực lượng cứu hộ tiếp cận được họ.

Cư dân địa phương cho biết họ đã nhiều năm phải chịu đựng mùi hôi, ô nhiễm nguồn nước và các rủi ro môi trường từ bãi rác. Sau vụ sạt lở, những lo ngại về an toàn và sức khỏe cộng đồng càng trở nên gay gắt.

Bãi chôn lấp Binaliw hiện do Prime Integrated Waste Solutions Inc. vận hành. Doanh nghiệp này là công ty con của Prime Infrastructure Capital Inc., một tập đoàn hạ tầng tư nhân lớn tại Philippines, hoạt động trong các lĩnh vực giao thông, năng lượng, cấp nước và quản lý chất thải. Prime Integrated Waste Solutions tiếp quản bãi rác Binaliw từ năm 2022, sau khi mua lại từ ARN Central Waste Management Inc., đơn vị từng vướng nhiều tranh cãi với chính quyền Cebu liên quan đến mùi hôi, an toàn môi trường và việc tuân thủ các quy định.

Khi tiếp quản, Prime Waste cam kết hiện đại hóa hoạt động, nâng cao minh bạch và đưa vào vận hành cơ sở thu hồi vật liệu tự động, được giới thiệu là đầu tiên của Philippines, qua đó hướng tới mục tiêu phát triển bền vững trong lĩnh vực xử lý rác thải. Tuy nhiên, theo nhiều ý kiến từ chính quyền địa phương và các nhà phê bình, bãi rác Binaliw trên thực tế vẫn vận hành gần giống một bãi đổ rác lộ thiên, chưa đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn của một bãi chôn lấp hợp vệ sinh.

Tính đến thời điểm báo chí đưa tin, phóng viên vẫn chưa nhận được phản hồi từ trưởng thôn Barangay Binaliw cũng như đại diện Prime Integrated Waste Solutions Inc. về vụ việc.

Tùng Lâm (Theo The Freeman, GMA Network)