Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Đồng Nai: Kiên quyết xử lý tình trạng ‘lạm thu’

Học sinh Trường tiểu học Hòa Bình (phường Long Khánh) trải nghiệm kỹ năng điều khiển robot. Ảnh: Công Nghĩa

Cùng với chính sách miễn hoàn toàn học phí cho học sinh trường công lập, Sở GD-ĐT đặc biệt siết chặt việc thu quỹ đầu năm, nghiêm cấm mọi hình thức lợi dụng danh nghĩa ban đại diện cha mẹ học sinh (CMHS) để thu tiền sai quy định.

Theo hướng dẫn mới nhất của Sở GD-ĐT, căn cứ Nghị định số 238/2025/NĐ-CP, toàn bộ trẻ mầm non, học sinh phổ thông và học viên hệ giáo dục thường xuyên tại các cơ sở giáo dục công lập trên địa bàn thành phố Đồng Nai đều thuộc đối tượng được miễn học phí. Do đó, các trường tuyệt đối không thực hiện thu khoản này; ngân sách nhà nước sẽ chịu trách nhiệm cấp bù cho các đơn vị.

Đối với các trường ngoài công lập, việc thu học phí phải tuân thủ quy định, trong đó mức tăng không được vượt quá 10% so với quy định hiện hành. Các đối tượng học sinh đặc thù như: con em đồng bào dân tộc thiểu số, học sinh khuyết tật, con em công nhân tại các khu công nghiệp hoặc học sinh thuộc hộ nghèo, cận nghèo tiếp tục được hưởng các chính sách hỗ trợ chi phí học tập theo quy định.

Sở GD-ĐT lưu ý, trong thời gian chờ UBND thành phố Đồng Nai ban hành Quyết định quy định về các khoản thu dịch vụ phục vụ, hỗ trợ hoạt động giáo dục, các cơ sở giáo dục công lập tạm thời chưa thực hiện thu các khoản này. Tuy nhiên, để đảm bảo việc sinh hoạt bán trú cho học sinh, nhà trường được phép thống nhất, thỏa thuận với CMHS tạm thu tiền ăn, nước uống, phục vụ bán trú, vệ sinh và trông giữ trẻ ngoài giờ.

Nhằm chấn chỉnh tình trạng thu sai mục đích đầu năm học, Sở GD-ĐT quy định rất rõ hoạt động thu chi của ban đại diện CMHS. Theo đó, kinh phí hoạt động của ban phải xuất phát từ sự ủng hộ tự nguyện, không được quy định mức kinh phí bình quân cho các phụ huynh. Việc thu, chi phải công khai, dân chủ và báo cáo quyết toán minh bạch tại các cuộc họp toàn thể.

Sở GD-ĐT nghiêm cấm ban đại diện CMHS quyên góp các khoản không tự nguyện hoặc không phục vụ trực tiếp cho hoạt động của ban. Cụ thể, không được thu tiền để: bảo vệ cơ sở vật chất, an ninh trường học; trông coi xe; vệ sinh lớp, trường; khen thưởng cán bộ, giáo viên; mua sắm thiết bị, đồ dùng dạy học; hay sửa chữa, nâng cấp công trình của nhà trường.

Bên cạnh đó, các khoản như bảo hiểm tai nạn là hoàn toàn tự nguyện, nhà trường chỉ thông báo để phụ huynh tự lựa chọn công ty bảo hiểm hợp pháp, không được bắt buộc. Về đồng phục, các trường không tự ý thay đổi mẫu mới vào đầu năm học và phụ huynh có thể tự mua theo mẫu mã, quy cách mà nhà trường đã thông báo.

Để đảm bảo tính minh bạch, các trường phải thực hiện thu, chi không dùng tiền mặt. Riêng các khu vực vùng sâu, vùng xa, đồng bào dân tộc thiểu số chưa có điều kiện tiếp cận ngân hàng, nhà trường được phép thu tiền mặt nhưng phải nộp ngay vào Kho bạc Nhà nước hoặc tài khoản ngân hàng theo quy định.

Sở GD-ĐT cho biết sẽ thành lập các đoàn kiểm tra tình hình thu đầu năm tại các đơn vị trực thuộc và các cơ sở giáo dục cấp xã, phường nhằm kịp thời chấn chỉnh các sai phạm. Đồng thời, UBND các xã, phường trên địa bàn thành phố cũng được giao trách nhiệm lập đoàn kiểm tra rà soát các trường mầm non, tiểu học, trung học cơ sở trực thuộc phạm vi quản lý, kiên quyết xử lý dứt điểm tình trạng thu các khoản ngoài quy định.

Theo phản ánh, dù mới bước vào tuần thứ hai của năm học 2026-2027, tuy nhiên trên địa bàn thành phố, một số trường đã bắt đầu triển khai thu quỹ ban đại diện CMHS theo tinh thần tự nguyện, gây khó khăn cho phụ huynh. Bên cạnh đó, có trường THCS đã tiến hành thu phí trông giữ xe đạp với mức thu 1.000 đồng/ngày nhưng không có phiếu thu, trong khi đó số lượng học sinh sử dụng xe đạp tới trường mỗi ngày khá lớn. Do đó công tác kiểm tra, giám sát hoạt động thu, chi tại các cơ sở giáo dục là rất cần thiết để kịp thời chấn chỉnh sai phạm.